სილიკონის ველი

1957 წლის აგვისტოში, ქალაქ პალო–ალტოში, კალიფორნიის შტატში უილიამ შოკლიმ ჭკვიანი და გონებანათელი ხალხის ძებნა დაიწყო მათი ახლადშექმნილი ნახევარგამტარების ლაბორატორიაში დასასაქმებლად. შოკლი იმ გუნდის წევრი იყო “ბელს ლაბს”–ში, რომლებმაც ტრანზისტორი გამოიგონეს და ამით სამყარო ციფრული გახადეს. ჰოდა, სწორად ამ დროს უილიამ შოკლი დაეთხოვა მშობლიურ კომპანიას და გეზი დასავლეთით აიღო. სამსახურიდან წამოსვლის მიზეზად კი იგი ამბობდა, რომ მას მილიონი დოლარის შოვნა ჰქონდა გადაწყვეტილი. რა თქმა, უნდა ყველამ იგი გიჟად შერაცხა, თუმცა ის არ იყო გიჟი, მან “ბელ ლაბს”–ის სხვა თანამშრომლებისაგან განსხვავებით იცოდა, რომ ტრანზისტორი შეცვლიდა მსოფლიოს.

შოკლის ჰქონდა იდეა, თუ როგორ დაემზადებინა ტრანზისტორები იაფად, გამოიყენებდა რა მასალად ე.წ. “სილიკონს”, იგივე სილიციუმს. სწორად ამ იდეით ჩავიდა იგი სანაპიროზე, რომელსაც მომავალში “სილიკონის ველი” დაერქვა, გრძნობდა რა რომ საჭირო დროს საჭირო ადგილას აღმოჩნდა. ერთადერთი, რაც მას აკლდა, გუნდში საჭირო ადამიანები იყვნენ, სწორად ამიტომ მან მათი ძებნა დაიწყო.

ერთ–ერთი იმათგანი, ვინც მის განცხადებას გამოეხმაურა, სტენფორდ და კემბრიჯ ახალდამთავრებული ჯიმ გიბონსი იყო. წარმოიდგინეთ სიტუაცია, მაგიდის ერთ მხარეს უილიამ შოკლი წამზომით ხელში, მეორე მხარეს კი – ჯიმ გიბონსი, სადაც შოკლი ეუბნება მას ქვემდებარე ამოცანას და ინიშნავს დროს:

ჩოგბურთის ჩემპიონატში თამაშობს 127 მონაწილე. თამაში ტარდება ოლიმპიური პრინციპით. პირველ წრეზე ტარდება 63 თამაში და ერთი ჩოგბურთელი მეორე წრეზე ავტომატურად გადადის. მეორე წრეში გვყავს 32 წყვილი და შესაბამისად ტარდება 32 თამაში და ა.შ. რამდენი თამაში უნდა ჩატარდეს ჩემპიონატში სულ, რომ გამოვავლინოთ გამარჯვებული?

შოკლის თითი არ ჰქონდა დაჭერილი წამზომზე, რომ გაისმა პასუხი – ასოცდაექვსი, რასაც შოკლის გაოცება და პირის დაღება მოჰყვა. შეკითხვაზე თუ ასე სწრაფად როგორ გამოიანგარიშა მან ეს, ჯიმ გიბონსმა მიუგო, რომ ვინაიდან გვყავს 127 მოთამაშე და თითო თამაშია საჭირო, რომ მონაწილეობას გამოეთიშოს ერთი მათგანი, აქედან გამომდინარე იმისთვის რომ ყველა გამოვარდეს და დარჩეს ერთი გამარჯვებული საჭიროა ასოცდაშვიდს მინუს ერთი, ანუ ასოცდაექვსი თამაშის ჩატარებაო…

ყველა გამომცდელთა შორის ამგვარი მეთოდით მხოლოდ გიბონსმა ამოხსნა ეს ამოცანა, შედეგად მოხვდა რა შოკლის გუნდში, ადამიანთა წრეში, რომლებმაც შექმნეს “სილიკონის ველი”.

P.S. გეომეტრიული პროგრესიის ჯამური ფორმულით დავიწყე ამის ამოხსნა, ვაპირებდი რა საერთო ჯამისთვის ერთის დაკლებას, ანუ 1 წამში ამ გზით ამის დათვლის შანსი არ მქონდა, მაშასადამე ვზივარ საქართველოში და არა “სილიკონის ველზე”…

Written by linguistuss

November 24, 2008 at 1:55 am

Posted in ისტორიები

Tagged with გეომეტრიული პროგრესია, კალიფორნია, ლოგიკური ამოცანა, პალო–ალტო, სილიკონის ველი, უილიამ შოკლი

11 Responses

Subscribe to comments with RSS.

ეს ისტორია როცა ვნახე პირველად, მეც შენსავით პროგრესიით დავიწყე თვლა.. :))) გიბონსის ამონახსმა განმაცვიფრა :))) თითქოს სადღაც ზევიდან/გარედან შეხედა.. არადა ძალიან ლოგიკურია..

Samurai

November 24, 2008 at 12:10 pm

Reply
ასეა, ყველაფერი გენიალური მარტივია, ჩვენ კი ვართულებთ და ვართულებთ…

Sopho

November 24, 2008 at 1:47 pm

Reply
linguistuss ახლა არ მითხრა “წიკიპედიასავით” სწორედ რომ სტე”მ”ფორდის თქმა მინდოდაო. :)

და ისე, გიბონსს, რამდენადაც მე ვიცი კემბრიჯში არ უსწავლია: რატომ წამოვიდოდა ამერიკელი კაცი ბრიტანეთში სასწავლებლად?

ზაქრო

November 24, 2008 at 1:50 pm

Reply
@ზაქრო
კემბრიჯი ამერიკაშიც არის, მაგრამ უნივერსიტეტს ასე არ მოიხსენიებენ მგონი, თუმცა მოიცა აი, დავაგდებ წყაროს და თავად განსაჯე.
სტე’მ’ფორდი კი, როგორც ჩანს, გუშინ შემეშალა, მაპატიეთ ბატონო, ჩავასწორებ :)

In August 1957 William Shockley was recruiting staff for his Palo Alto, California, start-up, Shockley Semiconductor Laboratory. Shockley had been part of the Bell Labs team that invented the transistor. He had quit his job and come west to start his own company, telling people his goal was to make a million dollars. Everyone thought he was crazy. Shockley knew he wasn’t. Unlike a lot of the people at Bell Labs, he knew the transistor was going to be big.
Shockley had an idea about how to make transistors cheaply. He was going to fabricate them out of silicon. He had come to this valley, south of San Francisco, to start production. He felt like he was on the cusp of history, in the right place at the right time. All that he needed was the right people. Shockley was leaving nothing to chance.
Today’s interview was Jim Gibbons. He was a young guy, early twenties. He already had a Stanford Ph.D. He had studied at Cambridge too – on a Fulbright scholarship he’d won.
Gibbons was sitting in front of him right now, in Shockley’s Quonset hut office. Shockley picked up his stopwatch.
There’s a tennis tournament with one hundred twenty-seven players, Shockley began, in measured tones. You’ve got one hundred twenty-six people paired off in sixty-three matches, plus one unpaired player as a bye. In the next round, there are sixty-four players and thirty-two matches. How many matches, total, does it take to determine a winner? Shockley started the stopwatch.
The hand had not gone far when Gibbons replied: One hundred twenty-six.
How did you do that? Shockley wanted to know. Have you heard this before?
Gibbons explained simply that it takes one match to eliminate one player. One hundred twenty-six players have to be eliminated to leave one winner. Therefore, there have to be 126 matches.
Shockley almost threw a tantrum. That was how he would have solved the problem, he told Gibbons. Gibbons had the distinct impression that Shockley did not care for other people using “his” method.
Shockley posed the next puzzle and clicked the stop-watch again. This one was harder for Gibbons. He thought a long time without answering. He noticed that, with each passing second, the room’s atmosphere grew less tense. Shockley, seething at the previous answer, now relaxed like a man sinking into a hot bath. Finally, Shockley clicked off the stopwatch and said that Gibbons had already taken twice the lab average time to answer the question. He reported this with charitable satisfaction. Gibbons was hired.

William Poundstone, “HOW WOULD YOU MOVE MOUNT FUJI? Microsoft’s Cult of the Puzzle”

linguistuss

November 24, 2008 at 1:58 pm

Reply
@ linguistuss
კემბრიჯი ამერიკაშიც როა მეც ვიცი მაგრამ იმ კემბრიჯში ასეთი სახელის უნივერსიტეტი არ არსებობს. იქ ბატონო, ჰარვარდი და MIT-ია, თუმცა დარწმუნებული ვარ იცი ეს შენ, და ესეც უზუსტობა იყო.

ისე გიბონსს არც მანდ არ უსწავლია, ჩიკაგოში სწავლობდა Northwestern University-ში.

ზაქრო

November 24, 2008 at 2:03 pm

Reply
@ზაქრო

Today’s interview was Jim Gibbons. He was a young guy, early twenties. He already had a Stanford Ph.D. He had studied at Cambridge too – on a Fulbright scholarship he’d won.

აღარ დავიწყე იმის ჩაძიება რომელი კემბრიჯი იყო, არ იყო ეგ მთავარი ამ ისტორიაში, თუმცა თუ ასე გინდა ვიპოვი მაგის ბიოგრაფიულ ცნობებს :)

პ.ს. სტე’მ’ფორდი ჩავასწორე

linguistuss

November 24, 2008 at 2:13 pm

Reply
აააა, ფულბრაიტით ყოფილა, ეს კი ნამდვილად ინგლისურ კემბრიჯზეა ლაპარაკი. ჰო, მე ის ვიცოდი ხარისხი არ ჰქონდა კემბრიჯიდან უბრალოდ.

OK.

ისე ძალიან საინტერესო სტატია იყო. ამ ფაქტს არ ვიცნობდი, და ბოლომდე რომ არ წამეკითხა სტატია მე როგორ გამოვთვლიდი არ ვიცი, თუმცა “ცოტა” მეტი დრო რომ დამჭირდებოდა დარწმუნებული ვარ :)

ზაქრო

November 24, 2008 at 2:15 pm

Reply
@ზაქრო
გამოთვლის მეთოდმა მეც მომხიბლა, გამოთვლით კი გამოვთვალე, მაგრამ მუშურ–გლეხური გზით, გეომეტრიული პროგრესიის ჯამური ფორმულით. არადა, რა ლამაზი ამოხსნა აქვს :)

linguistuss

November 24, 2008 at 2:18 pm

Reply
@ linguistuss
კი, ძალიან ელეგანტური!

ზაქრო

November 24, 2008 at 2:20 pm

Reply
GMAT–ის ცნობილი ამოცანაა. ზუსტად ფორმულირება არ მახსოვს, დაახლოებით ასეთია:

“ჩოგბურთის ტურნირში მონაწილეობს 127 მოთამაშე (არ აქვს მნიშვნელობა, მაგრამ კენტი რიცხვი უნდა იყოს). წაგებული გათამაშებას ეთიშება. რამდენი შეხვედრის ჩატარებაა საჭირო, გამარჯვებულის გამოსავლენად”.

არსობრივად ეს იგივე ამოცანაა. მაგრამ, რადგანაც არ გეუბნებიან ტურნირის ჩატარების პრინციპს, თავიდანვე იმაზე იწყებ ფიქრს, რომ რაღაც სხვა გზა უნდა მიდიოდეს ამოხსნამდე

Shalva K.

November 24, 2008 at 5:50 pm

Reply
ძაან ადვილი იყო მეც ეგრევე 126 ვიფიქრე იმიტომ,რომ სულ 127 მონაწილეა და ბოლოს დარჩენილი თავის თავს ვერ შეხვდება და ამიტომ 126.

sandro qitiashvili

January 23, 2011 at 3:35 pm

Reply

ლინგვისტუსის ბლოგი