ლინგვისტუსის ბლოგი

ამასწინათ კიდევ ერთი საინტერესო ბლოგერი აღმოვაჩინე, ალექსანდრე შაპირო. განსხვავებით მაქსიმ რუსოსგან, რომლის ბლოგზე მხოლოდ ლინგვისტური ჩანახატებია, ეს ადამიანი პოეზიით და თარგმანებითაა გატაცებული და ამ თარგმნა–თარგმნაში მრავალი საინტერესო ისტორია აქვს მოყოლილი. ეს პოსტიც მისი ერთ–ერთი ისტორიითაა შთაგონებული.

საუბარი გვექნება ინგლისელი პოეტის, ალექსანდრე პოუპის ლექსზე “მომაკვდავი ქრისტიანის მიმართვა საკუთარი სულისადმი” (The Dying Christian to his Soul). ვინაიდან ქართულ ენაზე ამ ლექსის თარგმანი ვერ ვიპოვე, მხოლოდ ორიგინალის დადებით შემოვიფარგლები:

Vital spark of heav’nly flame!
Quit, O quit this mortal frame:
Trembling, hoping, ling’ring, flying,
O the pain, the bliss of dying!
Cease, fond Nature, cease thy strife,
And let me languish into life.

Hark! they whisper; angels say,
Sister Spirit, come away!
What is this absorbs me quite?
Steals my senses, shuts my sight,
Drowns my spirits, draws my breath?
Tell me, my soul, can this be death?

The world recedes; it disappears!
Heav’n opens on my eyes! my ears
With sounds seraphic ring!
Lend, lend your wings! I mount! I fly!
O Grave! where is thy victory?
O Death! where is thy sting?

ამ ლექსში განსაკუთრებით საინტერესოა უკანასკნელი ორი ტაეპი, რომელიც ბიბლიის ძველ და ახალ აღთქმაში გვხვდება. ძველი აღთქმის ძველქართულ თარგმანში ეს ფრაზა ასე ჟღერს (ოსია წინასწარმეტყველის წიგნი 13:14):

სადა არს საშჯელი შენი სიკუდილო? სადა არს საწერტელი შენი ჯოჯოხეთო?

ახალ აღთქმაში კი ასე (პავლეს ეპისტოლე, პირველი კორინთელთა მიმართ 15:55):

სად არის, სიკვდილო, ნესტარი შენი? სად არის, ჯოჯოხეთო, ძლევა შენი?“

პირველი და მეორე ფრაზა იდენტურ ფრაზებს წარმოადგენს იმ განსხვავებით, რომ პირველი ბიბლიის ძველი ქართული თარგმანიდან არის აღებული და მეორე კი შედარებით ახალი თარგმანიდან. ბიბლიის კომენტატორები წერენ, რომ ეს ორი ფრაზა ერთმანეთისგან კონტექსტუალურად განსხვავდება და ეს განსხვავება მათ დიამეტრალურად საწინააღმდეგო პათოსში მდგომარეობს. გვაქვს ორი ფრაზა, იდენტური პუნქტუაციური ნიშნებით ჩაწერილი, თუმცა დიამეტრალურად განსხვავებული შინაარსით. ისმის შეკითხვა, როგორ განვასხვავოთ ეს ორი ფრაზა ერთმანეთისგან. ზუსტად ამ განხილვას შევესწარი ალექსანდრე შაპიროს ბლოგზე, სადაც ერთ–ერთმა სტუმარმა შესანიშნავი იდეა გამოთქვა, მისი აზრით ციტატა ძველი აღთქმიდან უნდა იყოს ჩაწერილი ასე:

სადა არს საშჯელი შენი სიკუდილო? :( სადა არს საწერტელი შენი ჯოჯოხეთო? :(

ახალი აღთქმიდან კი ასე:

სად არის, სიკვდილო, ნესტარი შენი? :) სად არის, ჯოჯოხეთო, ძლევა შენი?“ :)

ხედავთ განსხვავებას?! თურმე კი არა “სიცილაკები” ყველგან და ყოველთვის საჭიროა…