ლინგვისტუსის ბლოგი

ჩემი მშობლები ჰყვებიან ხოლმე, თუ როგორი ძეხვეული იყიდებოდა უძრაობის ხანაში, ბრეჟნევის დროს. ასეთი ხორცპროდუქტები მხოლოდ საბჭოთა კავშირში არ ყოფილა. მსგავსი რამ აშშ–მაც იწვნია, დიდი დეპრესიის დროს, XX საუკუნის 30–იან წლებში, როდესაც დახლებზე ხორცის კონსერვი გამოჩნდა, სახელწოდებით “SPAM”. ეს ჯადოსნური სიტყვა კორპორაცია  Hormel–მა დააპატენტა, რომელიც ორი ინგლისური სიტყვის Spiced ham-ის (თარგმანში: სანელებლებიანი ლორი) ბოლოკიდურა ასოების შეერთებით მიიღო. ჰყვებიან იმ ისტორიასაც, თუ როგორ დაუგროვდა კომპანია Hormel–ს უზარმაზარი რაოდენობის არალიკვიდური ხორცი, რაზედაც რუსები ამბობენ мясо 3-й свежести-ო. აქვე ბულგაკოვის “ოსტატ და მარგარიტას” თუ გავიხსენებთ, სადაც ვოლანდი ამბობს – Свежесть бывает только одна – первая, она же и последняя – სრულ ილუსტრაციას მოვახდენთ, თუ როგორი საკვები გახლდათ ის ჩაწოლილი ხორცპროდუქტი, რომლის წარმოებაც კორპორაცია Hormel–მა დაიწყო კონსერვის სახით აშშ–ში დიდი დეპრესიის დროს.

რიგითმა ამერიკელებმა, რასაკვირველია, ეს კონსერვები არ შეიძინეს, თუმცა კომპანიის თავკაცებმა მარკეტინგული ომი დაიწყეს და ბაზრის დაბომბვას შეუდგნენ. სადაც კი მიესვლებოდათ ყველგან ტენიდნენ ამ კონსერვებს, უფასო სასადილოებში, აშშ–ს ფლოტში, ჰუმანიტარული დახმარების პროგრამაში და ა.შ. ამან განსაკუთრებით იჩინა თავი მეორე მსოფლიო ომში მონაწილე მოკავშირე ქვეყნების დახმარებისას სხვადასხვა საკვები პროდუქტებით. ასე და ამგვარად გახდა “სპამი” იმის სიმბოლო, რაც არ გსურს, თუმცა ძალით გატენიან და იძულებული ხარ, რომ მოიხმარო. ომის შემდგომდროინდელ ინგლისში, ეკონომიკური კრიზისის დროს სპამი ინგლისელთა მთავარი საკვები გახდა, რომელიც შემდგომში ჯორჯ ორუელმა აღწერა თავის 1984–ში, ახლაც მახსოვს თუ რა ზიზღით ლაპარაკობს მთავარი პერსონაჟი, უინსტონ სმიტი იმ ვარდისფერი ხორცის შესახებ, სასადილოში რომ აჭმევენ.

მეორე რეინკარნაცია ამ სიტყვამ გასული საუკუნის 90–იან წლებში განიცადა, მას შემდეგ, რაც ინტერნეტმა პატარა ბავშვივით პირველი ნაბიჯების გადადგმა დაიწყო. ვიღაც ჭკვიანს მოუვიდა აზრად ელექტრონული ფოსტის მისამართების მოგროვება და მათთვის საკუთრი კომპანიის მიერ წარმოებული პროდუქტების აღწერილობის გაგზავნა. იდეამ გაამართლა, როგორც იაფფასიანმა სარეკლამო საშუალებამ. შემდგომში მას სხვებმაც მიბაძეს და დღესდღეობით ელექტრონული ფოსტა სპამერთა ტყვეობაში აღმოჩნდა. ვინც ელექტრონული ფოსტით სარგებლობს მან აუცილებლად იცის რომელი კომპანია აწარმოებს ვიაგრას, სად და რა საშუალებით შეიძლება ასოს გადიდება, სად და როდის ტარდება დიმა ბილანის შემდეგი კონცერტი და ა.შ.

ამ სიტყვას დღესდღეობით უფრო განზოგადებული მნიშვნელობა აქვს და სპამი არამხოლოდ ელექტრონულ ფოსტაზე მოსული არასასურველი წერილია. სპამია მაგალითად სამსახურიდან სახლში დაბრუნებისას ცოლის მიერ მოყოლილი ამბავი, თუ როგორ იჩხუბეს მე–6 სართულის ლამარამ და მე–9 სართულის სერგომ, სპამია ბზობისა და ახალი წლის დღესასწაულის მისალოცი ტექსტი, რომელსაც მობილურით ყველა იმ ადამიანს უგზავნი, ვინც დაფიქსირებული გყავს ტელეფონში. სპამია – მავანი ტელეკომპანიების მიერ, ლელა კაკულიას გაზეთის რეკლამირება… შეიძლება ითქვას, რომ ინფორმაცია ორ ნაწილად იყოფა: სასურველ ინფორმაციად და სპამად. ინფორმაციულ ერაში კი ჩვენი ბედნიერების ფორმულა ასეთია: რაც ნაკლებია სპამი, მით უფრო კარგად გრძნობს ადამიანი თავს.

P.S. გაუგზავნეთ ამ სტატიის მუდმივი ბმული თქვენს მეგობრებს ელექტრონული ფოსტის, მოკლე ტექსტური შეტყობინების, სკაიპის, ან თუნდაც მტრედების საშუალებით და გააბედნიერეთ ისინი…