ლინგვისტუსის ბლოგი

სიტყვები, ენები, ისტორიები, წიგნები, შეკითხვები და სხვ.

Archive for October 4th, 2009

არაბულის ფაქიზი შარმი

with 7 comments

arab
არც თუ ისე დიდი ხანი გავიდა მას შემდეგ, რაც არაბულით დავინტერესდი. ვინც ჩემს ბლოგს თვალყურს ადევნებს ემახსოვრება ჩემი ადრეული პოსტები, სადაც ჯერ კიდევ კითხვას ვსწავლობდი. ბოლო დროს ახალი გასართობი მაქვს – არაბული კლავიატურა ვისწავლე, როგორც იქნა, და უკვე შემიძლია სავარჯიშოების გაკეთება და მარტივი ტექსტების წარმოება არაბულ ენაზე, რაც ტექსტებში მოცემული თარგმანებით შემოიფარგლება. აღმოვაჩინე, რომ გამიათკეცდა ამ ენით დაინტერესება, არადა, კაცმა რომ თქვას, რა მოხდა, აკრეფა ვისწავლე, მეტი ხომ არაფერი?! რათა ზედმეტი შეკითხვები არ დარჩეს, აქვე განვმარტავ, რაც მოხდა ერთი მაგალითის ფონზე… ერთ–ერთ ტექსტში მოცემული იყო სავარჯიშოები, სადაც  ახალი სიტყვები უნდა ჩამესვა და მერე წერილობით პასუხი გამეცა. ძირითადად, როცა რაიმე ახალი სიტყვა მხვდება ბარანოვის ლექსიკონში, ან lessan.org-ზე ვნახულობ ხოლმე, თუმცა ერთმა ტექსტმა ნერვები მომიშალა:

arab2

ზემოხსენებულ ტექსტზე ჩემს მუდარისას, ანუ არაბულის მასწავლებელს განვუცხადე ჩემით გავარჩევ და რასაც მთხოვენ თავად გავართმევ თავს მეთქი და დაიწყო! თან პრობლემა ის არის, რომ ყველა სიტყვა, რაც გავიარეთ ასე თუ ისე მახსოვს და თუ არადა ვიხსენებ, მაგრამ როცა ტექსტში პირველად მხვდება საეჭვო წარმომავლობის სიტყვა, ან ფრაზა მაშინ იწყება თავის ტკივილი. თან პრობლემას ის ქმნის, რომ მოკლე ხმოვნები არ წერია და გიწევს მარჩიელობა. პირველ ხაზგასმულ ფრაზაში იმან მიშველა, რომ სახელი “რალფი” ამოვიკითხე და მერე ვიკიპედიაში მოვძებნე, ვიღაც რალფ ნადერი ყოფილა არაბული წარმოშობის ამერიკელი პოლიტიკოსი. უფრო ქვემოთ “შუქულათა” მივხვდი, რომ შოკოლადი იყო, მაგრამ მის გვერდით ხაზგასმული “ალ–ბითიზაა” კარგა ხანს ვეძებე ლექსიკონებში. ვერსად რომ ვერ ვნახე, მერე გუგლში ჩავწერე და მადისმომგვრელი პიცა რომ შემეფეთა პირველივე სურათში, მივხვდი რომ “ალ–ბითიზაა” არაბულად “პიცა” ყოფილა! ძალიან სახალისო იყო “ბინაია იმბაირ სთაით”–იც. თუმცა ეს არსად არ მიძებნია, უმალვე მივხვდი, რომ “ემპაია სთეით ბილდინგ”–ზე იყო საუბარი, სულ ქვემოთ ხაზგასმული “ფლურიდაა”–ც ადვილი აღმოჩნდა, მაგრამ სულ ბოლო ხაზზე ბოლო ორი სიტყვა, რომლის ხაზგასმაც დამავიწყდა – “ალ–ვილაიაათ–ულ–მუთთაჰიდა” იყო საბოლოო აკორდი. ბოლოს ამაშიც ვიკიპედიამ მიშველა და, როგორც აღმოჩნდა, “შეერთებული შტატები” ყოფილა ეს “ვილაიათ მუთთაჰიდა”!

ყოველ ახალ ტექსტზე სულ ვიძახი, რომ ვა, ეს რა საინტერესოა, აი ამაზე უნდა გავბლოგო და მერე მავიწყდება ხოლმე. დღესაც ასე დამემართა, როცა აღმოვაჩინე, რომ ქართული მივიწყებული სიტყვა “ხასა”, რომელსაც საყვარლის მნიშვნელობით ხმარობდნენ ჩვენი მამა–პაპანი და სიტყვა “ხასიათი” ორივე არაბული წარმომავლობისაა და ერთი ძირიდან მომდინარეობს. პირველი არაბულში ზედსართავია და “პირადულს” ნიშნავს, მეორე კი – “გამორჩეულობას”… მსგავსი მაგალითები ბევრია, თუმცა მათზე შემდეგ პოსტებში, სხვა დროს ვისაუბრებ…

Written by linguistuss

October 4, 2009 at 1:13 am

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 171 other followers