ლინგვისტუსის ბლოგი

დღეს მესამე ტური ჩავატარეთ პრემიერ–ლიგის. ნათარგმნ კითხვებში იყო შერეული ჩემი კითხვები.

ისეთი კითხვა, რომელიც ექვსზე ნაკლებმა გუნდმა გამოიცნო იყო 16 ცალი (ძნელი კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც შვიდიდან-ცამეტამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 5 ცალი (საშუალო კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც თოთხმეტიდან-ოცამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 18 ცალი (ადვილი კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც ოცდაერთიდან-ოცდაშვიდამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 9 ცალი (ძალიან ადვილი კითხვა)

იყო სამი “გრობი”, ანუ ისეთი, რომელიც ვერავინ გამოიცნო და ორი კითხვა გამოიცნო ყველამ. ჯამში ტური უფრო ადვილი გამოდგა, ვიდრე წინა ტურები იყო.

დასკვნები თავად გამოიტანეთ…

[ პასუხების და კომენტარების წასაკითხად მონიშნეთ მაუსით ]

პირველი ტური

1. (ადვილი) ტრენტოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ჩაატარეს ასეთი ექსპერიმენტი: იქსებს საჭმელს უყრიდნენ ყოველთვის ან მეოთხე, ან მეექვსე სათავსოში და აკვირდებოდნენ მათ ქცევას. ამის შემდეგ დაადგინეს რომ იქსებს შეუძლიათ იგრეკი. ყურადღება შეკითხვა: როდისაა რეკომენდირებული იქსების იგრეკი ერთი ცნობილი ფრაზის თანახმად?

პასუხი: შემოდგომით
კომენტარი: ტრენტოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადგინეს რომ წიწილებს შეუძლიათ თვლა. წიწილების თვლა კი შემოდგომითაა რეკომენდირებული.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე კორობეინიკოვი

2. (ძნელი) ევგენი გრიშკოვეცმა რუსეთის სამხრეთისაკენ მატარებლით მოგზაურობა აღწერა ასე: ვაშლები უფრო და უფრო დიდდება, ფასები უფრო და უფრო იკლებს, “ეს” კი უფრო და უფრო რბილდება. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ “ეს”.

პასუხი: რუსული ბგერა Г
კომენტარი: როგორც ცნობილია რუსეთის სამხრეთში Г-ს არბილებენ.
წყარო: 1. Гришковец Е.Реки.М.08.С.-135
ავტორი: ალექსანდრე ჩიჟოვი

3. (ადვილი) დაფნა დიუ მორიეს რომანში “იქსი” მთავარი პერსონაჟი ამბობს: “მე არ შემეძლო მეთხოვა პატიება სხვის მიერ ჩადენილი საქციელის გამო. იქსი ხომ ყოველთვის დამნაშავეა”. დაასახელეთ იქსი ორი სიტყვით, ანუ რა ეწოდება დაფნა დიუ მორიეს რომანს?

პასუხი: განტევების ვაცი
კომენტარი: მთავარი პერსონაჟს არ შეუძლია პატიება ითხოვოს იმის გამო, რაც მას არ ჩაუდენია. იგი განტევების ვაცია, რომელიც ნებისმიერ შემთხვევაში დამნაშავეა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

4. (ძნელი) სპეციალისტების აზრით იქსის საშუალებით შეიძლება აიხსნას ადამიანის ორგანიზმის დაბერების მოდელი, რომელიც თავის თავში მოიცავს ყველა იმ გამოუსწორებელ ხარვეზს, დროთა განმავლობაში რომ გროვდება და რომლის ლიკვიდირებასაც ორგანიზმი ვერ ასწრებს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი შვიდასოიანი სიტყვით.

პასუხი: ტეტრისი
კომენტარი: ტეტრისშიც ასევეა, გამოუსწორებელი ხარვეზები, რომელთა ლიკვიდირება ვერ ხერხდება იწვევენ თამაშის დასასრულსკენ მსვლელობას.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალისა ბილინა

5. (ადვილი) ის დაიწყო მეორე მსოფლიო ომის დროს და ნახევარ საუკუნეზე მეტ ხანს გაგრძელდა. მისი უკანასკნელი ჩანაწერი გადაღებულ იქნა 1997 წელს, ბაიკალის ტბაზე. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ პიროვნება, რომელიც ფიგურირებს მის სახელწოდებაში.

პასუხი: ჟაკ–ივ კუსტო
კომენტარი: საუბარია ფილმების ციკლზე “კაპიტან კუსტოს ოდისეა”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

6. (ძნელი) მარსელ რაიხ–რანიცკი თავის წიგნში წერს, რომ პარიზში მონმარტრის სასაფლაოზე ამ ადამიანის საფლავი შეყვარებულების მომლოცველობის ადგილად იქცა. საინტერესოა ისიც, რომ ფრანგები ამ ადამიანს ანრი ენს უწოდებენ. ყურადღება შეკითხვა: დაწერეთ სახელი და გვარი, რომლითაც ეს ადამიანი უფრო ცნობილია.

პასუხი: ჰაინრიხ ჰაინე
კომენტარი: ჰაინრიხ ჰაინე პარიზშია დაკრძალული. მისი ლექსების უმრავლესობა სიყვარულის თემაზეა შექმნილი. ფრანგები მას ანრი ენს უწოდებენ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

7. (ძნელი) 1710–1712 წლებში პარიზში გამოიცა “1001 დღის ზღაპრები”, რომლებიც მთარგმნელის და გამომცემლის, ფრანსუა პეტი დე ლა კრუას ცნობით, სპარსულიდან იყო ნათარგმნი. ამასთან დაკავშირებით ფრანსუა პეტი დე ლა კრუას შემოქმედების მკვლევარმა ბერტრან გალიმარ–ფლავინიმ გამოთქვა მოსაზრება, რომელიც აზრობრივად ემთხვევა ერთი მონარქის ცნობილ ფრაზას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს მონარქი.

პასუხი: ვახტანგ VI
კომენტარი: ბერტან გალიმარ–ფლავინის განცხადებით “1001 ღამის ზღაპრებში” მოთხრობილი ისტორიები სპარსში არ არის. ვახტანგ VI–მ იგივე განაცხადა შოთა რუსთველის “ვეფხისტყაოსანზე”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

8. (ადვილი) ძმები კოენების ფილმის, “სადა ხარ ძმაო ჩემო?”, სიუჟეტი დაფუძნებულია ძველბერძნულ ეპოსზე. ფილმის მთავარი პერსონაჟი კი აშშ–ს ექსპრეზიდენტის სეხნიაა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ექსპრეზიდენტი.

პასუხი: ულისე გრანტი
კომენტარი: ფილმი ჰომეროსის “ოდისეაზეა” დაფუძნებული. ულისე ოდისევსის ლათინური ვარიანტია. ფილმის მთავარი პერსონაჟი ოდისევსს განასახიერებს, რომელიც გარბის კატორღიდან და ბრუნდება შინ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

9. (ადვილი) რუსი მწერალი, ედვარდ ბუინოვსკი თავის მემუარებში წერს, რომ ერთხელ ახალგაზრდობაში უსიამოვნება შეემთხვა, რის შემდეგაც ბერძნული [.......] იქცა რომაულად. ყურადღება შეკითხვა: რომელი სიტყვა გამოვტოვე მე შეკითხვის წაკითხვის დროს?

პასუხი: ცხვირი (პროფილი)
კომენტარი: მან იჩხუბა და ჩხუბში ცხვირი გაუტეხეს, შესაბამისად შეეცვალა ცხვირის ფორმაც, ბერძნული ცხვირი იქცა რომაულად.
წყარო: 1. Эдуард Буйновский, «Повседневная жизнь первых российских ракетчиков и космонавтов», М, «Молодая гвардия», 2004, стр.156
ავტორი: ანდრეი კუზმა

10. (ადვილი) ეს ქალაქი აშშ–ს აღმოსავლეთ სანაპიროზე მე–17 საუკუნის მეორე ნახევარში დააარსეს. აიზეკ აზიმოვი წერდა, რომ ამ ქალაქის სახელში აისახა დამაარსებელთა გადარჩენის იმედი ახალი წარღვნის შემდეგ. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ ქალაქს?

პასუხი: ნევარკი (ნიუარკი)
კომენტარი: Newarc – ინგლისურად “ახალ კიდობანს” ნიშნავს და ეს ქალაქი ნიუ–ჯერსის შტატის უდიდესი ქალაქია.
წყარო: 1. А. Азимов. Слова на карте. – М., 2006. – С. 209. 2. ბმული
ავტორი: ტიმურ ბარსკი

11. (ადვილი) 1955 წელს ფრანგმა ფილოსოფოსმა, რაიმონ არონმა დაწერა წიგნი “ინტელექტუალთა იქსი”, სადაც ავტორმა ხაზი გაუსვა დასავლელ ინტელექტუალთა არაცნობიერ, თავბრუდამხვევ დამოკიდებულებას მარქსის იდეოლოგიაზე და ირიბად მიანიშნა, რომ მარქსიზმი წარმოადგენს ინტელექტუალთა იქსს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი.

პასუხი: ოპიუმი
კომენტარი: ავტორმა ხაზი გაუსვა არაცნობიერ, თავბრუდამხვევ დამოკიდებულებას მარქსის იდეოლოგიაზე. ოპიუმი ინტელექტუალთათვის ალუზიაა მარქსის ცნობილ ფრაზაზე.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე ჩიჟოვი

12. (ძნელი) 1991 წელს ქართველმა ექიმმა, გია აბესაძემ პროტესტის ნიშნად რუსთაველის გამზირზე თავი დაიწვა. ამასთან დაკავშირებით ია მერკვილაძე წერს, რომ “გია აბესაძის (გამოტოვებულია სამი სიტყვა) ზღვრული ტრაგიზმით გამართლდა”. აღადგინეთ გამოტოვებული სამი სიტყვა 1936 წელს შექმნილი ნაწარმოების სათაურით.

პასუხი: სამოქალაქო ომის წინათგრძნობა
კომენტარი: “სამოქალაქო ომის წინათგრძნობა” სალვადორ დალის ფერწერული ტილოა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

მეორე ტური

13. (ძნელი) იგი წერდა, რომ ქრისტესი იწამა 1931 წელს, როდესაც ესტუმრა ქალაქის ზოოპარკს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს პიროვნება.

პასუხი: კლაივ სტეიპლზ ლუისი
კომენტარი: “ნარნიის ქრონიკებში” ქრისტეს ლომი ასლანი განასახიერებს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ანდრეი სოლდატოვი

14. (ძნელი) უგო დე ფონტეს რომანის გმირები გადარჩენის მიზნით ციხე–სიმაგრიდან გარბიან ტყეში. გზაში ისინი კლავენ ტახს. ის, რაც რომანის ფურცლებზე ამის შემდეგ ხდება შეკითხვის ავტორმა, კონსტანტინ ნაუმენკომ მოიხსენია 1830 წელს შექმნილი ნაწარმოების სათაურით. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამ ნაწარმოების ავტორი.

პასუხი: პუშკინი
კომენტარი: რომანის გმირები გაურბიან შავ ჭირს. ტახის მოკვლის შემდეგ რომანის გმირებმა გამართეს “ლხინი შავი ჭირის ჟამს”, რომელიც პუშკინის ცნობილი პიესაა.
წყარო: 1. ბმული 2. Уго Ди Фонте. “Дегустатор”.
ავტორი: კონსტანტინე ნაუმენკო

15. (ძნელი) ბრაიტენ ბრაიტენბახის ლექსში არის შემდეგი სიტყვები: “ზამთარში გადამწვარი შვილობილი ქვეყანა”. ყურადღება შეკითხვა: რა ენაზეა დაწერილი ლექსის ორიგინალი?

პასუხი: აფრიკაანსზე
კომენტარი: ზამთარში სამხრ. აფრიკაში ზაფხულია, ამავდროულად სამხრ. აფრიკა ნიდერლანდების “შვილობილი” ქვეყანაა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: კონსტანტინ სმოლი

16. (ადვილი) ფედერიკო ანდაჰაზი რომანში “ერეტიკოსთა ქალაქი” წერს, რომ კათოლიკურ ეკლესიას, მას შემდეგ, რაც მან მოიპოვა ძალაუფლება, არ ჰქონდა არანაირი საფუძველი ზურგი შეექცია ღარიბებისათვის და შეეწყვიტა მდიდრების მხილება, ვინაიდან იქსის და იგრეკის ზომები პირველი საუკუნის შემდგომ არ შეცვლილა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი და იგრეკი.

პასუხი: ნემსის ყუნწი, აქლემი
კომენტარი: ალუზიაა მათეს სახარებაზე, სადაც წერია, რომ “უმალ აქლემი გაძვრება ნემსის ყუნწში, ვიდრე მდიდარი შევა ღვთის სასუფეველში”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: პაველ არეშჩენკო

17. (ადვილი) 1649 წლის 30 იანვარს მსახურები შევიდნენ პრინცის, ჩარლზ სტიუარტის ოთახში და მას ორი სიტყვით მიმართეს, რის გამოც პრინცი ჩარლზი აქვითინდა. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ორი სიტყვით მიმართეს მას მსახურებმა?

პასუხი: თქვენო უდიდებულესობავ
კომენტარი: რაც ავტომატურად ნიშნავდა იმას, რომ მამამისს ჩარლზ I-ს თავი მოჰკვეთეს და მეფე გახდა პრინცი ჩარლზი, შემდგომში ჩარლზ II.
წყარო: 1. Фильм “Карл Второй”, BBC
ავტორი: კონსტანტინე ნაუმენკო

18. (ძალიან ადვილი) ზიგმუნდ ფროიდის მოსწავლემ, ავსტრიელმა ფსიქოლოგმა, ოტო რანკმა იქსს “უმთავრესი ტრავმა” უწოდა ადამიანის ცხოვრებაში. მისი აზრით სწორად იქსის დროს იბადება და შემდეგ ყალიბდება ყველა ნერვული დაავადება. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი.

პასუხი: დაბადება (შობა)
კომენტარი: ოტო რანკი მიიჩნევდა, რომ დედის საშოდან ყანოფის გამოდევნის დროს ადამიანი იღებს “უმთავრეს ტრავმას” ცხოვრებაში.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

19. (ძნელი) დუგლას ჰოფშტადერის წიგნში აღწერილია ჰარმონიული ლაბირინთი, რომელიც იოჰან სებასტიან ბახის დო მაჟორში დაწერილ მუსიკალურ ნაწარმოებს წარმოადგენს. ამ ლაბირინთში დაკარგულ მთავარ პერსონაჟებს ეშინიათ იქ მობინადრე ურჩხულის. ყურადღება შეკითხვა: რა ჰქვია ამ ურჩხულს?

პასუხი: მაჟოტავრი
კომენტარი: დო მაჟორში დაწერილ მუს. ნაწარმოებში მაჟოტავრი ცხოვრობს და არა მინოტავრი, ვინაიდან დო მინორში არ არის დაწერილი ეს ნაწარმოები.
წყარო: 1. Хофштадтер Д. Гёдель, Эшер, Бах: Эта бесконечная гирлянда. 2. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე კორობეინიკოვი

20. (ადვილი) ერთი ამერიკელის ბიოგრაფიაში მოთხრობილია შემდეგი დაკვირვება: მრავალი ადამიანი, რომელთაც ისლამი ახალი მიღებული ჰქონდათ, ელოდნენ როდის დააჯილდოებდა მათ ალაჰი ჭეშმარიტი მარადიული სახელით. ეს დაკვირვება ხსნის იმას, თუ რატომ უწოდებდა ეს ამერიკელი საკუთარ თავს იქსს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ამერიკელი.

პასუხი: მალკოლმ X
კომენტარი: აფროამერიკელთა უფლებებისათვის მებრძოლ მალკოლმ X-ს არ ჰქონდა შერჩეული შესაბამისი სახელი ისლამის მიღების შემდეგ. სანამ ალაჰი მას ჭეშმარიტი მარადიული სახელით დააჯილდოებდა მან საკუთარ თავს X უწოდა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: კონსტანტინე ნაუმენკო

21. (ძნელი) შეკითხვის ავტორმა ორიგინალურად შენიშნა, რომ “ბრეინ რინგის” სათამაშოდ მოთამაშე გუნდებს, სხვა ყველაფერთან ერთად, სჭირდებათ (გამოტოვებულია ორი სიტყვა). გამოტოვებული ორი სიტყვა მე–20 საუკუნის პირველ ნახევარში დაწერილი წიგნის სათაურია. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ გამოტოვებული ორი სიტყვა.

პასუხი: თორმეტი სკამი
კომენტარი: ორ გუნდში თორმეტი ადამიანია, შესაბამისად მათ სათამაშოდ სხვა ყველაფერთან ერთად სჭირდებათ 12 სკამი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე სმირნოვი

22. (ძალიან ადვილი) შუასაუკუნეების მკვლევარი პატრიკ გირი წერს, რომ შუა საუკუნეების ევროპაში “ასეთი” წმინდანები ეპისკოპოსის გავლენისა და ავტორიტეტის წყაროს წარმოადგენდნენ, “ისეთი” წმინდანები კი – მისთვის ყველაზე დიდი საშიშროების მატარებლები იყვნენ. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ორი ზედსართავი სახელია შეცვლილი ტექსტში სიტყვებით “ასეთი” და “ისეთი”?

პასუხი: მკვდარი, ცოცხალი
კომენტარი: მკვდარი წმინდანების ავტორიტეტი ეპისკოპოსის გავლენას აძლიერებდა, ცოცხალი წმინდანების ავტორიტეტი კი პირიქით – უსუსტებდა.
წყარო: P. Geary. Before France and Germany. – 1988. – C. 137.
ავტორი: ვიქტორია მელეხსონი

23. (ძალიან ადვილი) 1986 წელს იტალიაში კარლო პეტრინიმ დააარსა რესტორნების ქსელი, რომლის ლოგოზეც გამოსახულია ლოკოკინა. თავად რესტორნების ქსელს კი ორსიტყვიანი ინგლისური სახელწოდება აქვს. ყურადღება შეკითხვა: რა ჰქვია რესტორნების ქსელს?

პასუხი: Slow Food
კომენტარი: ეს ქსელი, რომელიც შემდგომ მთელ მოძრაობაში გადაიზარდა პროტესტია Fast Food–ის ტიპის საკვები ობიექტების.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვლადიმირ ოსტროვსკი

24. (ადვილი) იონ კოლფერის ნაწარმოების მოქმედება მწერლის სამშობლოში ვითარდება, სადაც არის ასეთი ეპიზოდი: მთავარი პერსონაჟი მდინარეში ვარდება და იწყებს ფეხების ფართხალს. ამ ეპიზოდის აღწერისას წიგნის ავტორი მოიხსენიებს 1994 წელს შექმნილ თეატრალურ სანახაობას. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ თეატრალურ სანახაობას?

პასუხი: რივერდანსი
კომენტარი: წიგნის გმირი მდინარეში (River) ჩავარდა და დაიწყო ფეხების ფართხალი (dance). რივერდანსის მონაწილეები ცეკვებს მხოლოდ ფეხებით ასრულებენ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: რომან სუსლოვი

მესამე ტური

25. (ძალიან ადვილი) XX საუკუნის 50–იან წლებში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ერთი ფრანგი ველომრბოლელი, რომელიც ხშირად უცრუებდა იმედებს თავის გულშემატკივრებს, რის გამოც ველორბოლის დასკვნით ეტაპზე შეკრებილი გულშემატკივრები მას უიმედოდ ელოდნენ ხოლმე. ყურადღება შეკითხვა: რა გვარი იყო ეს ველომრბოლელი?

პასუხი: გოდო
კომენტარი: როჟე გოდოს გულშემატკივრები ველოდრომზე ელოდნენ ხოლმე, ანუ გოდოს მოლოდინში იყვნენ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

26. (ძალიან ადვილი) ოსმანთა იმპერიის სულთნის მეჰმედ II-ის ბრძანებით, იმ ვაჟს, რომელიც სულთნის ტახტს დაიკავებდა, ქვეყანაში წესრიგის შენარჩუნების მიზნით, უფლება ჰქონდა გაეკეთებინა ეს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ სახელი ადამიანისა, რომელმაც პირველმა გააკეთა ეს ერთი ცნობილი პირველწყაროს თანახმად.

პასუხი: კაენი
კომენტარი: კაენმა მოკლა აბელი. მეჰმედ II უფლებას აძლევდა მის იმ ვაჟს, რომელიც დაიკავებდა სულთნის ტახტს, რომ მოეკლა მისი ძმები, რათა ქვეყანაში შენარჩუნებულიყო წესრიგი.
წყარო: 1. Джон Фрили. Тайны османского двора. Частная жизнь султанов. – Смоленск, “Русич”, 2004. – С. 17.
ავტორი: კონსტანტინ ნაუმენკო

27. (ძალიან ადვილი) დამაარსებლებს სურდათ, რომ მათი კომპანია კომპანიების “ლისტინგის” სათავეში მოქცეულიყო, ამიტომაც მითოლოგიურ ცხოველს თავში წაუშალეს სამი ასო. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ კომპანიის სახელწოდება.

პასუხი: Asus
კომენტარი: ტაივანური კომპანია Asus–ის დამაარსებლებს თავდაპირველად მათ სურდათ კომპანიისთვის Pegasus დაერქმიათ, თუმცა თავში სამი ასო წაშალეს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ანდრეი სოლდატოვი

28. (ძნელი) 2008 წელს ქალაქ რიჩმონდში მოეწყო წვეულება, სადაც ორგანიზატორებმა რამდენიმე ასეული იუბილარი შეკრიბეს. მიუხედავად იმისა, რომ დღესასწაულმა წარმატებით ჩაიარა, უნდა აღინიშნოს, რომ უფრო ორიგინალური იქნებოდა, თუკი ის ქალაქ ბოსტონში გაიმართებოდა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იუბილარები ინგლისური ანბანის ხუთი ასოს გამოყენებით.

პასუხი: Ford T
კომენტარი: 2008 წელს ფორდის ლეგენდარული მოდელი Ford T ასი წლის გახდა. რიჩმონდში რამდენიმე ასეული შემორჩენილი მანქანა შეკრიბეს და T-Party გამართეს, რაც შეესიტყვება ბოსტონში გამართულ Tea Party-ის.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: დენის ლაგუტინი

29. (ადვილი) ბარონი მიუნჰაუზენის შესახებ გადაღებულ ფილმში არის ასეთი ეპიზოდი: მიუნჰაუზენი უყვება მონადირეებს თუ როგორ ესროლა ირემს კურკა და როგორ ამოიზარდა მისი შუბლიდან საშუალო სიმაღლის ხე. ერთ–ერთი მონადირე მას აწყვეტინებს და უსვამს ირონიულ შეკითხვას. დაასახელეთ 1903 წელს შექმნილი ნაწარმოები, რომელიც მონადირემ მოიხსენია თავის შეკითხვაში.

პასუხი: ალუბლის ბაღი
კომენტარი: მონადირემ იკითხა, იქნებ ალუბლის ბაღი ამოიზარდაო და არა ხეო.
წყარო: 1. 1. “Тот самый Мюнхгаузен”, реж. Марк Захаров, 1979, 4 минута 2. ბმული
ავტორი: გრიგორი სმისლოვი

30. (ძნელი) ჰომეროსის “ოდისეაში” ოდისევსს უწინასწარმეტყველებენ, რომ იგი მაშინ ჰპოვებს შვებას, როდესაც იმ ადგილებს მიაღწევს, რომლის მაცხოვრებლებსაც მისი იქსი ეგონებათ იგრეკი.  განსხვავებით ძვ. ბერძნული ორიგინალისგან და სხვა ენებისგან, მაგალითად რუსულისგან და ინგლისურისგან, იქსი და იგრეკი ქართულში ომონიმებია. დაასახელეთ ეს ომონიმები.

პასუხი: ნიჩაბი
კომენტარი: ოდისევსს უწინასწარმეტყველებენ, რომ იგი მაშინ ჰპოვებს შვებას, როდესაც მისი ნავის ნიჩაბი (весло, oar) ეგონებათ სახვეტი ინსტრუმენტი ნიჩაბი (лопата, spade).
წყარო: 1. ბმული 2. Гомер. Одиссея. Песнь одиннадцатая. 125-130
ავტორი: კონსტანტინე ნაუმენკო

31. (ადვილი) “ევროპელისათვის პირველი დღეები (გამოტოვებულია სიტყვა) ახალ დაბადებას ჰგავს” წერდა ფრანც კაფკა (გამოტოვებულია იგივე სიტყვა). ყურადღება შეკითხვა: აღადგინეთ გამოტოვებული სიტყვა.

პასუხი: ამერიკაში
კომენტარი: “ამერიკა” ფრანც კაფკას რომანია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: კონსტანტინ სმოლი

32. (ადვილი) ერთი იუმორისტის თანახმად პირველად იყო სიტყვა და ეს სიტყვა იყო “ფრთხილად”. აი, ის კი რაც მოხდა ამ სიტყვის წარმოთქმის შემდეგ, იუმორისტმა მოიხსენია ორი ინგლისური სიტყვით. დაწერეთ ეს ორი ინგლისური სიტყვა.

პასუხი: Big Bang
კომენტარი: ასე შეუზავა ერთმანეთს კრეაციონისტული და სამეცნიერო თეორიები იუმორისტმა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: სერგეი არაკჩეევი

33. (საშუალო) ენდრიუ ჰაასი წიგნში “პარიზი” წერს, რომ ეს დაიწყო კარდინალის სასახლეში ფანჯრების ჩამტვრევით. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ერთი სიტყვით.

პასუხი: ფრონდა
კომენტარი: fronde ფრანგულად შურდულია.
წყარო: 1. 1. Эндрю Хасси, Париж. Анатомия великого города. – М.: Эксмо; СПб.: Мидгард, 2010 – С.223-224
ავტორი: ალექსანდრე ზაგოროდნევი

34. (ძალიან ადვილი) ვოლტერის პოემაში “ორლეანელი ქალწული” არის ასეთი ეპიზოდი: გაგანია ომის დროს მთავარსარდალი უბრძანებს თავის ჯარისკაცებს რომ გადაადგილდნენ მარჯვნივ, თუმცა ისინი წავლენ მარცხნივ და გაიქცევიან. ირონიული ვოლტერი წერს, რომ ინგლისელ ჯარისკაცებს შიშისაგან დაავიწყდათ მშობლიური ენა და დაემსგავსნენ მათ. ყურადღება შეკითხვა: რომელ ქალაქში ცხოვრობდნენ ისინი, ვისაც ჯარისკაცები დაემსგავსნენ?

პასუხი: ბაბილონი
კომენტარი: ვოლტერი წერს, რომ შიშისაგან ინგლისელებს დაავიწყდათ ინგლისური და მათ არასწორად გაიგეს სარდლის ბრძანება, რითიც დაემსგავსნენ ბაბილონის გოდოლის მშენებლებს ენის აღრევის მომენტში.
წყარო: 1. Вольтер. Поэмы. –  К.: 1989. – С. 57.
ავტორი: ევგენი ბლინოვი

35. (ძნელი) 2000 წლის ივნისში ერთი გრანდიოზული პროექტის დასრულების შემდეგ, პროექტში მონაწილე თითოეულმა ქვეყანამ მიიღო დაახლ. 750 მეგაბაიტი ინფორმაცია. ამასთან ეს ინფორმაცია იყო გადანომრილი. ასე მაგალითად რუსეთის კუთვნილი 750 მეგაბაიტი შეიცავდა მესამეს, მეცამეტეს და მეცხრამეტეს. ყურადღება შეკითხვა: რას აღნიშნავენ ზემოხსენებული მესამე, მეცამეტე და მეცხრამეტე?

პასუხი: ქრომოსომებს
კომენტარი: 2000 წლის ივნისში დასრულდა ადამიანის გენომის პროექტი, რაც ითვალისწინებდა ადამიანის დნმ მოლეკულის ციფრულ ვარიანტში გადატანას. მონაწილე ქვეყნებმა პირობითად გაიყვეს მიღებული ინფორმაცია. რუსეთს მე–3, მე–13 და მე–19 ქრომოსომებში დაცული ინფორმაცია შეხვდა.
წყარო: 1. “МЕЖДУНАРОДНЫЙ ПРОЕКТ ГЕНОМ ЧЕЛОВЕКА”, Соросовский Образовательный Журнал.
ავტორი: სოფია რაპოპორტი

36. (საშუალო) ერთ მხატვრულ ბიოგრაფიაში ოგიუსტენ ლუი კოშის უგზავნიან ნაშრომს, რომლის ავტორსაც იგი უწოდებს “უცხოელს ბიბლიური გვარით”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს უცხოელი ბიბლიური გვარით.

პასუხი: აბელი
კომენტარი: ნორვეგიელი მათემატიკოსი ნილს ჰენდრიკ აბელი უგზავნის თავის ნაშრომს ფრანგ მათემატიკოსს, ოგიუსტენ ლუი კოშის.
წყარო: 1. Инфельд Л. Эварист Галуа: Избранник богов. – М., 1965. – С. 95-96.
ავტორი: ალექსანდრე კორობეინიკოვი

მეოთხე ტური

37. (ძალიან ადვილი) ფრანგი მხატვრის, ევარისტ–ვიტალ ლიუმინეს ფერწერულ ტილოზე გამოსახულია ფრანკთა მეფე, ჰილდერიკ III სენ–ბერტენის მონასტრის წარმომადგენელთა გარემოცვაში. ნახატზე ასევე გამოსახულია ერთი საყოფაცხოვრებო ინსტრუმენტი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს საყოფაცხოვრებო ინსტრუმენტი.

პასუხი: მაკრატელი
კომენტარი: ჰილდერიკ III იყო მეროვინგების დინასტიის უკანასკნელი მეფე. მეროვინგები ცნობილი არიან გრძელი თმებით და ნახატზე ნაჩვენებია ჰილდერიკ III-ის ბერად აღკვეცის პროცესი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

38. (ძალიან ადვილი) რობერტ სილვებერგერის მოთხრობაში კარდინალთა კონკლავი რომის პაპად ირჩევს რობოტ–კარდინალს. ახლადგამომცხვარი რობოტი–პაპი აივანზე გამოდის, ესალმება წმინდა პეტრეს მოედანზე შეკრებილ ხალხს, ჰაერში ფრინდება და მოედანზე შეკრებილები მეორედ ხედავენ იქსს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი ორი სიტყვით.

პასუხი: თეთრი კვამლი
კომენტარი: რომის პაპის არჩევის დროს უშვებენ თეთრ კვამლს იმის ნიშნად, რომ პაპი არჩეულია. რობოტი ჰაერში აფრინდა და მისმა რეაქტიულმა ძრავამ თეთრი კვამლი გამოუშვა, შესაბამისად ხალხმა თეთრი კვამლი მეორედ იხილა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ილია კრივოხაწკო

39. (საშუალო) ჩინელი პოეტის ვან ანშის ლექსში გაზაფხულის მთვარიან ღამეში გამეფებულ სიჩუმეს არღვევს წვეთის ხმა. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ძვ. ბერძნული წარმოშობის სიტყვა ფიგურირებს ამ ლექსის რუსულ თარგმანში?

პასუხი: კლეფსიდრა
კომენტარი: ჩინურ ორიგინალში წყლის საათია მოხსენიებული, თუმცა მთარგმნელი უფლებამოსილი იყო სიტყვა “კლეფსიდრა” გამოეყენებინა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: კონსტანტინ სმოლი

40. (ძნელი) ერთ ლინგვისტურ ბურლესკში ეს ჩრდილოამერიკელი სამხედროსავით იძლევა ბრძანებებს: “აიღეთ ენა! გამოშიგნეთ! მიაყენეთ კედელთან!”. დაასახელეთ ეს ჩრდილოამერიკელი.

პასუხი: მარშალ მაკლუენი (მაკლუჰანი)
კომენტარი: მარშალ მაკლუენი კანადელი ფილოსოფოსი, ფილოლოგი, სოციოლოგი და მედიაკრიტიკოსი იყო, რომელიც იკვლევდა ინფორმაციის გადაცემის საშუალებებს, მათ შორის ენას როგორც მედიუმებს. მარშალი აბა რისი მარშალია სამხედროსავით რომ არ გაეცა ბრძანებები!
წყარო: 1. ბმული. 2. ბმული
ავტორი: კონსტანტინე ნაუმენკო

41. (ადვილი) ჯეი უოლკერმა თავის საჯარო ლექციაში ადამიანის წარმოსახვის ბიბლიოთეკა წარუდგინა მსმენელებს. ბიბლიოთეკის ექსპონატებს შორის იყო დნმ–ის ორმაგი სპირალი და შიფრაციის მანქანა “ენიგმა”. ჯეი უოლკერმა აღნიშნა, რომ ამ ორ ექსპონატს შორის დიდი მსგავსებაა, ორივე კოდირებას და დეკოდირებას ახდენს, ოღონდ იმ განსხვავებით, რომ დნმ–ის მოლეკულაში კოდირებულია პირველი და “ენიგმა” კი შიფრავდა მეორეს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ პირველიც და მეორეც.

პასუხი: სიცოცხლე, სიკვდილი
კომენტარი: დნმ–ის მოლეკულაში კოდირებულია სიცოცხლე და “ენიგმას” შიფრში კოდირებული იყო სიკვდილი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

42. (ადვილი) უნგრელი ლიტერატურული მკვლევარი ტიბორ კესტხეიი თავის თანამემამულეს, ჟიგმონდ ხავაშს მიიჩნევს დეტექტივების საუკეთესო ავტორად მსოფლიოში, თუმცა დანანებით აღნიშნავს, რომ ჟიგმონდ ხავაში იმყოფება იქსის ტყვეობაში. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი.

პასუხი: უნგრული ენა
კომენტარი: ჟიგმონდ ხავაში წერს უნგრულად, უნგრულიდან სხვა ენებზე თარგმნა ძვირი ღირს. შესაბამისად მას მხოლოდ უნგრეთში იცნობენ.
წყარო: 1. Кестхейи Т. Анатомия детектива. – Будапешт: Корвина, 1989. – С. 103.
ავტორი: ალექსანდრე კორობეინიკოვი

43. (ადვილი) თავის ერთ–ერთ ესეში ალექსანდრე გენისი წერს, რომ ამერიკულ ფილმში იქსი წარმოჩენილია როგორც სამოთხე, რუსულ ფილმში კი როგორც სალხინებელი. სიმეტრია ითხოვს, რომ პირველწყაროს ავტორ ევროპელს იქსი წარმოეჩინა როგორც ჯოჯოხეთი, თუმცა ეს ასეა თუ არა ძნელი სათქმელია. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ევროპელი.

პასუხი: სტანისლავ ლემი
კომენტარი: გენისის აზრით სტივენ სოდერბერგმა სოლარისი წარმოაჩინა როგორც სამოთხე და ანდრეი ტარკოვსკიმ კი, როგორც სალხინებელი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

44. (ძნელი) აგატა კრისტის წიგნში “ჰერაკლეს გმირობები” ერკულ პუარო მიუყვება საეჭვო რეპუტაციის ღამის კლუბში ჩამავალ კიბეებს. კიბის ფილაქნებზე აწერია შემდეგი ფრაზები: “მე უკეთესად მინდოდა რომ ყოფილიყო…”, “უარი თქვი წარსულზე და დაიწყე ცხოვრება თავიდან”, “მე შემიძლია უარი ვთქვა ამაზე ნებისმიერ მომენტში” და ა.შ. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ცნობილი ფრაზა ჩაილაპარაკა ერკულ პუარომ კიბეებზე ჩასვლის დროს?

პასუხი: ჯოჯოხეთისაკენ მიმავალი გზა კეთილი სურვილებით არის მოკირწყლული
კომენტარი: საეჭვო რეპუტაციის მქონე ღამის კლუბში (ბარს “ჯოჯოხეთი” ჰქვია) ჩამავალი კიბეები მოკირწყლული იყო კეთილი სურვილებით. საუბარია ბერნარ კლერვოელის ცნობილ ფრაზაზე, რომელიც ინგლისურში სემუელ ჯონსონმა შემოიტანა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე ჩიჟოვი

45. (ადვილი) რუსულ ინტერნეტში საქართველოს ფეხბურთელთა ეროვნულ ნაკრებს 1940 წელს დაწერილი ნაწარმოების სათაურით მოიხსენიებენ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამ ნაწარმოების ავტორი.

პასუხი: არკადი გაიდარი
კომენტარი: საქართველოს ფეხბურთელთა ეროვნულ ნაკრებს უწოდებენ ასე: “თემური და მისი რაზმი”, რომელიც არკადი გაიდარის მოთხრობაა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

46. (საშუალო) 1886 წელს ვრუბელმა შექმნა ესკიზი, რომელიც მისი ჩანაფიქრით ორმაგ იღბლიანობას გამოხატავდა. დაახლ. 40 წლის შემდეგ შეიქმნა ბრენდი, რომლის ლოგოც ძალიან წააგავს ვრუბელის ესკიზს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ბრენდი.

პასუხი: შანელი
კომენტარი: ვრუბელმა ცხენის ორი ნალი ერთმანეთზე გადააჭდო, ისევე როგორც შანელის ლოგოზეა გადაჭდობილი ორი ასო C.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: კონსტანტინე ნაუმენკო

47. (საშუალო) ის, რაც ოლიმპიადების ემბლემატიკაში ძირითადად გამოისახება ხოლმე ორი ან ოთხი სიმბოლოთი ამ ქალაქში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიადაზე გამოსახული იყო ხუთი სიმბოლოთი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ქალაქი.

პასუხი: რომი
კომენტარი: ჩატარების წელი, 1960 გამოსახული იყო რომაული ციფრებით MCMLX
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვიტალი პროტასოვი

48. (ძნელი) თავის წიგნში ბორის აკუნინი, ამ სიტყვის წარმოშობაზე საუბრის დროს აკეთებს შედარებას ლურჯ ვეშაპთან, რომელსაც წესით ოკეანეში არავისი უნდა ეშინოდეს. ყურადღება შეკითხვა: რომელი სიტყვის წარმოშობაზე საუბრობს ბორის აკუნინი?

პასუხი: დრედნოუტი
კომენტარი: dreadnought ინგლისურად უშიშარს ნიშნავს. მათი შექმნის ეპოქაში დრედნოუტები ყველაზე დიდი გემები იყო ოკეანეში, ლურჯი ვეშაპის მსგავსად.
წყარო: 1. Б. Акунин. Ничего святого.
ავტორი: მიშელ მატვეევი

შეკითხვები ერთ ფაილად
შედეგები დეტალურად
შედეგები ჯამურად

დღეს მეორე ტური ჩავატარეთ პრემიერ–ლიგის. ნათარგმნ კითხვებში იყო შერეული ჩემი კითხვები. სხვისი არ ვიცი და კითხვების აღებადობით კმაყოფილი დავრჩი:

ისეთი კითხვა, რომელიც ექვსზე ნაკლებმა გუნდმა გამოიცნო იყო 21 ცალი (ძნელი კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც შვიდიდან-ცამეტამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 10 ცალი (საშუალო კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც თოთხმეტიდან-ოცამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 12 ცალი (ადვილი კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც ოცდაერთიდან-ოცდაშვიდამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 5 ცალი (ძალიან ადვილი კითხვა)

იყო სამი “გრობი”, ანუ ისეთი, რომელიც ვერავინ გამოიცნო და ერთი კითხვა გამოიცნო ყველამ. ჯამში ტური უფრო ძნელი გამოდგა ვიდრე წინა იყო.

დასკვნები თავად გამოიტანეთ…

[ პასუხების და კომენტარების წასაკითხად მონიშნეთ მაუსით ]

პირველი ტური

1. (ადვილი) 2010 წლის აგვისტოში ერთმა პოლიტიკურმა მიმომხილველმა ამ ადამიანზე საუბრის დროს განაცხადა: “იმის გამო, რომ მესამედ კენჭის ყრა კანონით აკრძალულია, იგი ვეღარ გაიმეორებს თავის საყვარელ ფრაზას”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ფრაზა.

პასუხი: I’ll be back
კომენტარი: კალიფორნიის გუბერნატორის პოსტზე არჩევა სამჯერ კანონით აკრძალულია, ამიტომაც არნოლდ შვარცენეგერი ვეღარ იტყვის I’ll be back  (“მე დავბრუნდებიო”).
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: კონსანტინე ნაუმენკო

2. (ძნელი) 1998 წელს ბრიტანულმა გაზეთმა Sunday Telegraph–მა ამ აღმოსავლურ გამოგონებას „Griddler“ უწოდა და დღემდე ასე მოიხსენიებს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს აღმოსავლური გამოგონება.

პასუხი: იაპონური კროსვორდი
კომენტარი: Grid – ინგლისურად ცხრილია. მიიღება პასუხი „ნონოგრამაც“.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

3. (საშუალო) მიუხედავად იმისა, რომ ცოცხალ არსებებს შორის იქ არის თევზი, ორი ვეფხვი, სპილო და მწერი, რატომღაც სათაურში მოხვდა მხოლოდ მწერი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს მწერი.

პასუხი:  ფუტკარი (კელა, კრაზანა)
კომენტარი: საუბარია სალვადორ დალის ფერწერულ ტილოზე “გამოღვიძებამდე ერთი წამით ადრე ბროწეულის გარშემო ფუტკრის ფრენით გამოწვეული სიზმარი”. კელა იგივე კრაზანაა.
წყარო: 1. Великие художники. Сальвадор Дали, ч.105, с.25
ავტორი: დმიტრი ნეკრილოვი

4. (ძალიან ადვილი) 2003 წელს იტალიაში გამოქვეყნდა ავტობიოგრაფიული ხასიათის წიგნი „თამაშის ჩემებური წესები“. ერთ–ერთ თავში ავტორი მიმართავს მეტაფორას და მოიხსენიებს „ბილიარდის ბურთს“, თუმცა უფრო უპრიანი იქნებოდა, რომ კინოპერსონაჟი ეხსენებინა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ წიგნის ავტორი.

პასუხი: პიერლუიჯი კოლინა
კომენტარი: საუბარია საფეხბურთო არბიტრზე, პიერლუიჯი კოლინაზე, რომელიც წერს, რომ მას მოსწონს ბილიარდის ბურთივით სლიპინა თავი. მისი მეტსახელია ფანტომასი.
წყარო: 1. “П. Коллина. Мои правила игры. Пер. с итал.”: АСТ, Астрель; М.; 2004 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

5. (ადვილი) ტინტორეტო მუშაობის პროცესში აქტიურად იყენებდა იქსებს; ქმნიდა კომპოზიციას; ტესტავდა იქსებით შექმნილ კომპოზიციაზე შუქ–ჩრდილის ეფექტებს და შემდეგ ეს ყველაფერი გადაჰქონდა ტილოზე. შეკითხვის ავტორმა ტინტორეტოს იქსი ერთ ცნობილ დაწესებულებაში ვერ აღმოაჩინა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი ორი სიტყვით.

პასუხი: ცვილის ფიგურა
კომენტარი: ტინტორეტო იყენებდა ცვილის ფიგურებს. ტინტორეტოს ცვილის ფიგურა ტიუსოს მუზეუმში არ არის, ყოველ შემთხვევაში შეკითხვის ავტორმა ვერ იპოვა :)
წყარო: 1. „50 биографий мастеров западно-европейского искусства“. – Л.: “Советский художник”, 1968. – С. 67.
ავტორი: ალექსანდრე ჩიჟოვი

6. (ძნელი) ერთ კარიკატურაზე კენტავრი, ცდილობს რა, რომ სრულფასოვანი ადამიანი გახდეს აკეთებს ამას. ყურადღება შეკითხვა: რას აკეთებს კენტავრი?

პასუხი: ეწევა
კომენტარი: ამით კენტავრი თავის თავში კლავს ცხენს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ანდრეო ბეზბოროდოვი

7. (საშუალო) გონდოლას ვენეციელები უწოდებენ იქსს. იქსი მრავალმა თქვენგანმა უკვე იხილა, თუმცა შეკითხვის ავტორს ჯერ კიდევ არ უნახავს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი ორი სიტყვით.

პასუხი: შავი გედი
კომენტარი: გონდოლას “შავ გედს” უწოდებენ. “შავი გედი” დარენ არონოვსკის 2010 წლის ფილმია, რომელიც შეკითხვის ავტორს ჯერ არ უნახავს :)
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული 4. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

8. (ძნელი) ჯოზეფ ჰელერის რომანში “მოხუცი მხატვრის პორტრეტი” მთავარი პერსონაჟი ვერ ეგუება იმას, რომ ისინი დიდი ხნის წინ ჩვენს მაგივრად აირჩიეს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამერიკელი, რომელმაც მოგვითხრო მათ შესახებ.

პასუხი: ო.ჰენრი
კომენტარი: პერსონაჟი ვერ ეგუება იმას, რომ გზები, რომლებსაც ჩვენ ვირჩევთ დიდი ხნის წინ მის გარეშე აირჩიეს. ო. ჰენრის ეკუთვნის ამავე სახელწოდების მოთხრობა.
წყარო: 1. Дж. Хеллер. Портрет художника в старости. М.: “АСТ”, 2002. стр. 131 2. ბმული
ავტორი: ნიკოლაი ლეგონკი

9. (ძნელი) შეკითხვა ნამდვილი ჯენტლმენებისათვის: აბუ ალი იბნ სინა ნაშრომში “მედიცინის კანონი” წერს, რომ ბენზინი სასარგებლოა მოძრავი, ან სველი წყლულებისთვის, ასევე სასარგებლოა კანის აქერცლვის, მუნის და თირკმელების ტკივილის დასაამებლად. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ორი სიტყვაა შეცვლილი აბუ ალი იბნ სინას ტექსტში სიტყვით “ბენზინი”?

პასუხი: ვირის შარდი
კომენტარი: გახსოვთ ალბათ ფილმში “იღბლიანი ჯენტლმენები” ვასილი ალიბაბაევიჩი იმისთვის დაიჭირეს, რომ ბენზინში ვირის შარდს ურევდა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: დიმიტრი ჟარკოვი

10. (ძალიან ადვილი) შარშან ამ ადამიანმა განაცხადა, რომ უკანასკნელი 40 წლის განმავლობაში სამი ათასი საათი გაატარა წყლის ქვეშ, რაც ნათლად აისახა კიდეც მის შემოქმედებაზე. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამ ადამიანის სახელი და გვარი.

პასუხი: ჯეიმს კემერონი
კომენტარი: ამიტომაც “ავატარში” ეკოსისტემა ლურჯია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

11. (ძნელი) ჯეიმს კემერონის “ავატარში” არის ასეთი ეპიზოდი: პოლკოვნიკი მაილს კვორიჩი მიმართავს პლანეტა პანდორაზე ახალჩასულ ჯარისკაცებს. მიმართვის ტექსტი იწყება ცნობილი ფრაზით (უფრო სწორად მისი პერიფრაზით). ყურადღება შეკითხვა: აშშ–ს რომელი შტატი ფიგურირებს ამ ფრაზაში?

პასუხი: კანზასი
კომენტარი: საუბარია ფრაზაზე ფრენკ ბაუმის ნაწარმოებიდან “ჯადოქარი ქვეყანა ოზიდან”: “ჩვენ აღარ ვართ კანზასში” (We are not in Kanzas anymore), პოლკოვნიკი ეუბნება ახალჩასულებს, რომ ისინი კანზასში აღარ არიან.
წყარო: 1. ჯეიმს კემერონის “ავატარი”, მე–10 წუთი.
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

12. (საშუალო) რიჩარდ ფეინმანის ბიოგრაფიის ერთ–ერთ თავს ეწოდება “უკანასკნელი გამოწვევა”. ამ თავში მოთხრობილია ერთი გამოძიების ისტორია, რომელშიც თავად ფეინმანი იღებდა მონაწილეობას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ გამოძიების ობიექტი.

პასუხი: სპეის შატლი ჩელინჯერი
კომენტარი: თავში მოთხრობილის სპეის შატლის აფეთქების შესახებ და ამ აფეთქების გამომწვევი გამოძიების ისტორია, რომელშიც ფეინმანი იღებდა მონაწილეობას. Challenge – ინგლისურად “გამოწვევაა”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ევგენი ლიაპინი

მეორე ტური

13. (საშუალო) თქვენს წინაშეა ამონარიდი ერთი ამერიკელის მოთხრობიდან: “თუ ვინმე იცავს კანონს, მაშინ ის ან იქსია, ან – ძალიან პატიოსანი ადამიანი”. თუ თქვენ მიხვდით იქსს, მაშინ დაასახელეთ ეს ამერიკელი.

პასუხი: აიზეკ აზიმოვი
კომენტარი: იქსი არის “რობოტი”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ოლგა პავლოვსკაია

14. (ძნელი) თუ გვარის მიხედვით ვიმსჯელებთ, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ჟან–მიშელ (გამოტოვებულია ორი სიტყვა), თუმცა ეს ვარაუდი მცდარია, ვინაიდან დედამისი პუერტორიკოელი იყო, მამამისი კი – ჰაიტიდან. გამოტოვებული ორი სიტყვა ერთმანეთის ომონიმებია, ანუ იდენტურად იწერება. დაწერეთ გამოტოვებული ორი სიტყვა.

პასუხი: ბასკია ბასკია
კომენტარი: შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ გვარის მიხედვით ამერიკელი მხატვარი ჟან–მიშელ ბასკია ბასკია, თუმცა ეს ვარაუდი მცდარი იქნება.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

15. (ადვილი) 1977 წელს ბრაზილიელმა კარდინალმა ღია წერილით მიმართა თავისი საყვარელი კლუბის, „კორინტიანსის“ გულშემატკივრებს. ყურადღება შეკითხვა: რა ერქვა ამ კარდინალს?

პასუხი: პაულო (პავლე)
კომენტარი: პავლე მოციქულის მსგავსად მან ეპისტოლე გაუგზავნა კორინთელებს (corinthians).
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. Фесуненко И. С. Бразилия, футбол, торсида. – М., 2004. – С. 35.
ავტორი: ალექსანდრე კორობეინიკოვი

16. (ძნელი) ამ ოქსიმორონის ანალოგი გავრცელებულია არამხოლოდ სერბეთში და ჩერნოგორიაში, არამედ, რა გასაკვირიც არ უნდა იყოს, შვეიცარიაშიც. ამასთან თუ ჩვენთან ეს ოქსიმორონი 1918 წელს გაჩნდა (ყოველ შემთხვევაში გაჩნდა ამის ფორმალური საფუძველი), შვეიცარიაში – ის 200 წლის წინ იშვა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ოქსიმორონი.

პასუხი: ძველი ახალი წელი
კომენტარი: შვეიცარია გრიგორიანულ კალენდარზე 200 წლით ადრე გადავიდა, ჩვენ 1918 წელს. სერბები და ჩერნოგორიელები მართლმადიდებლები არიან.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: მაქსიმ პოტაშოვი

17. (ძალიან ადვილი) ერთ ბიოგრაფიული ხასიათის ფილმში არის ასეთი სცენა: მთავარი პერსონაჟი დასცქერის თავისი ქვეყნის ეროვნული ნაკრების ფოტოსურათს, ცდილობს სახეებით აღიდგინოს მოთამაშეების გვარები და ამბობს, რომ სამწუხაროდ ჩესტერ უილიამსის ცნობა ჯერ–ჯერობით ძალიან ადვილია, თუმცა მალე ყველაფერი შეიცვლება. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ქვეყნის ნაკრების ფოტოსურათს დასცქეროდა იგი?

პასუხი: სამხრეთ აფრიკის
კომენტარი: ფილმში “Invictus” ნელსონ მანდელა ამბობს, რომ შავკანიანი ჩესტერ უილიამსი ჯერ–ჯერობით ადვილი საცნობია.
წყარო: 1. კლინტ ისტვუდის ფილმი, “Invictus”
ავტორი: კონსანტინე ნაუმენკო

18. (ძალიან ადვილი) ფსიქოლოგი ანდრეი იურევიჩი იქსებს უწოდებს იმ თანამედროვე რუს მეცნიერებს, რომელთა შემოსავლის ძირითად წყაროსაც უსასყიდლოდ გადაცემული მიზნობრივი ფულადი სახსრები წარმოადგენს. შეკითხვის ავტორის გამოთვლით იქსები უნდა დაბადებულიყვნენ 1848 და 1852 წლებს შორის. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსები სამი სიტყვით.

პასუხი: კაპიტან გრანტის შვილები
კომენტარი: ზემოხსენებულ მეცნიერებს იურევიჩი “კაპიტან გრანტის შვილებს” უწოდებს. ჟიულ ვერნის რომანში მოცემული ინფორმაციით შეკითხვის ავტორი თვლის რომ კაპიტან გრანტის შვილები 1848–სა და 1852 წლებს შორის დაიბადნენ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ნიკოლაი კრაპილი

19. (ძნელი) 1996 წლის ნოემბერში ევროპის ერთ ქვეყანაში მოეწყო მასობრივი გამოკითხვა, რომელშიც მრავალმა ათასმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა. რესპოდენტებს უნდა ამოერჩიათ ხუთი დასახელებული ვარიანტიდან (Zimbo, Gallik, Houpi, Raffy, X) ერთ–ერთი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ გამარჯვებული იქსი!

პასუხი: ფუტიქსი
კომენტარი: საუბარია საფრანგეთის 1998 წლის ფეხბურთს მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლო მამალზე, სახელად ფუტიქსზე. მის სახელს არჩევდნენ გამოკითხვის დროს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

20. (ადვილი) ამ ჩრდილოელს მიაწერენ შემდეგ ფრაზას: “თქვენი, ინგლისელების პრობლემა იმაშია, რომ თქვენ ეპყრობით ძაღლებს როგორც ჯენტლმენებს და ჯენტლმენებს კი – როგორც ძაღლებს”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ჩრდილოელის სახელი და გვარი.

პასუხი: რუალ ამუნდსენი
კომენტარი: ამუნდსენმა სამხრ. პოლუსზე მისასვლელად გამოიყენა ძაღლები, მისმა მეტოქემ რობერტ სკოტმა კი მას შემდეგ, რაც ცხენები დაეხოცა, ციგების გამწევ ძალად ექსპედიციის წევრების გამოყენება სცადა, თუმცა უშედეგოდ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

21. (ძნელი) ბრაზილიის შტატ პიაუის შიდასაშტატო ჩემპიონატის ერთ მატჩში დაუდევარმა მსაჯმა კლუბ “ოეირასის” ფეხბურთელს, პაულუ არაუჟუს აჩვენა სამი ყვითელი და ორი წითელი ბარათი. თამაშის დასრულების შემდეგ ჟურნალისტები მისცვივდნენ ფეხბურთელს, რომლებსაც მან აქეთ დაუსვა კონტრშეკითხვა. რომელი გვარი ფიგურირებდა მის კონტრშეკითხვაში?

პასუხი: გინესი
კომენტარი: მსაჯს გამორჩა რომ მეორე ყვითელი ბარათი მისცა და მოედანი არ დაატოვებინა, როდესაც მესამე აჩვენა პროტოკოლის თანახმად იგი იძულებული გახდა ორი წითელი ბარათი ეჩვენებინა. მან ჟურნალისტებს ჰკითხა: “გინესის წიგნში ხომ მოვხვდები?!”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: მიხაილ ლოკშინი

22. (ძნელი) სემუელ შემის სატირულ რომანში “ღმერთის სახლი” აღწერილია საავადმყოფო, სადაც მომუშავე არაკომპეტენტური ექიმები ფლობენ იმას, რაც შეიძლება გამოისახოს ორი სიმბოლოთი. გამოსახეთ ეს ორი სიმბოლო თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: 00
კომენტარი: ეს არის მკვლელობის ლიცენზია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

23. (ადვილი) ჯეკფრუტი, ანუ იგივე ინდური პურის ხე ავეჯისა და მუსიკალური ინსტრუმენტების დასამზადებლად გამოიყენება. ჯეკფრუტის ხის მერქანს აქვს ერთი სასარგებლო თავისებურება, რაც იმაში გამოიხატება, რომ მას ვერ იტანენ ჯარისკაცები და მუშები. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ჯარისკაცები და მუშები ერთი სიტყვით (მიიღება ზუსტი პასუხი).

პასუხი: ტერმიტები
კომენტარი: ამ ხეს ტერმიტები არ ეკარებიან, რომელთა შორისაც გამოყოფენ ჯარისკაცებს და მუშებს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე ჩიჟოვი

24. (ძნელი) 2008 წელს ჩემპიონთა ლიგის მატჩში იტალიურმა საფეხბურთო კლუბმა ესპანური გრანდი დაამარცხა გასვლაზე. ამ მატჩისადმი მიძღვნილ სტატიაში ხაზგასმული იყო, რომ იტალიურმა იქსმა აჯობა ესპანურ იგრეკს. გაითვალისწინეთ, რომ იქსი იგრეკმა მე–19 საუკუნეში შეცვალა და დაასახელეთ ორივე.

პასუხი: რეალიზმი, რომანტიზმი
კომენტარი: რომამ რეალი დაამარცხა. რომანტიზმი რეალიზმმა მე–19 საუკუნეში შეცვალა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: რენატ ხაიბულინი

მესამე ტური

25. (ძალიან ადვილი) ჯიმი კარტერმა იქსს გოლფის მოედანი უწოდა. პირველი მცდელობა კი რათა იქსი გამოეყენებინათ, როგორც გოლფის სათამაშო ტერიტორია დაფიქსირდა 1971 წელს, თუმცა უშედეგოდ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი.

პასუხი: მთვარის ზედაპირი
კომენტარი: მთვარის კრატერები წააგავს გოლფის ე.წ. “ლუნკებს”. ალან შეპარდმა აპოლონ–14–ის ექსპედიციის დროს მთვარის ზედაპირზე სცადა გოლფის თამაში და რამდენიმე დარტყმა განახორციელა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: დიმიტრი ბოროკი

26. (ადვილი) აფრიკის ერთ ქვეყანაში დღესდღეობით არის ათი ობიექტი, რომელთაც არანაირი მოგება არ მოაქვთ, მათი შენახვა კი ქვეყანას მილიონები უჯდება, ამიტომ მათ “თეთრ სპილოებს” უწოდებენ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ აფრიკის ქვეყანაც და ეს ობიექტებიც.

პასუხი: სტადიონები სამხრ. აფრიკის რესპუბლიკაში
კომენტარი: მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ ახლად აშენებული სტადიონები მძიმე ტვირთად დააწვა სამხრ. აფრიკის რესპუბლიკას. “თეთრი სპილო” მძიმე ტვირთის სიმბოლოა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: მაქსიმ პოტაშევი

27. (საშუალო) პოლონელი მოგზაურის პაველ ედმუნდ სტრჟელეცკის მხატვრული ბიოგრაფიის სათაური იწყება ორი ლათინური სიტყვით. ყურადღება შეკითხვა: დაწერეთ ეს ორი ლათინური სიტყვა თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: Quo Vadis
კომენტარი: ალუზიაა ჰენრიკ სენკევიჩის რომანზე, ამასთან პირდაპირ მიუთითებს მის მოგზაურობაზე, ვინაიდან Quo Vadis  ლათინურად ნიშნავს “სად მიდიხარ”–ს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ალექსეი ბოგოსლოვსკი

28. (ძნელი) 2007 წელს “მილანი”–”სამპდორიას” თამაშის დროს, “მილანის” ახალწვეულ ფეხბურთელზე გაბრაზებულმა “ინტერის” ფანებმა სტადიონზე გამოფინეს პლაკატი, სადაც ამ ფეხბურთელის შეურაცხმყოფელი ორი სიტყვა ეწერა. საინტერესოა ისიც, რომ იტალიელები ამ ორი სიტყვით მოიხსენიებენ ერთ “ამერიკელს”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს “ამერიკელი”.

პასუხი: რონალდ მაკდონალდი
კომენტარი: Ronaldo pagliaccio – იტალიურად ნიშნავს “რონალდო კლოუნი”. ამასთან იტალიურში ასე უწოდებენ მაკდონალდსის სიმბოლოს, კლოუნ რონალდს, რომლის გვარიც მაკდონალდია. “ინტერის” ფანებმა რონალდოს “რეალიდან” “მილანში” გადასვლა ვერ აპატიეს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

29. (ძნელი) ერთ მოთხრობაში, რომლის სიუჟეტი ყოფილ საბჭოთა კავშირში ვითარდება, მთავარი გმირი ამბობს: “მშენებლობები არასოდეს დასრულდებოდა რომ არა ისინი”. მათი რაოდენობა თანამედროვე საქართველოში არ აღემატება ორ ათეულს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ისინი.

პასუხი: ოფიციალური უქმე დღეები (დღესასწაულები)
კომენტარი: ყოფილ საბჭოეთში ცდილობდნენ მშენებლობები რომელიმე ოფიციალური უქმე დღისთვის მოესწროთ (7 ნოემბერი, 1 მაისი), სხვა დროს პროცესს აჭიანურებდნენ ხოლმე.
წყარო: 1. Ю. Поляков. ЧП районного масштаба. 2. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე შევჩენკო

30. (ძნელი) თქვენს წინაშეა კარიკატურა, რომელსაც ეწოდება “უკანასკნელი ჩანაწერი რობინზონ კრუზოს დღიურში”. კარიკატურაზე წაშლილია ორსიტყვიანი დიალოგი. აღადგინეთ ეს ორსიტყვიანი დიალოგი.

პასუხი: პარასკევა? შაბათა!
კომენტარი: რობინზონ კრუზო შეხვდა ბარონ სამდის, ანუ ბარონ შაბათს, რომელიც გარდაცვლილთა სულების მბრძანებელია ვუდუს პანთეონში. ნებისმიერი პასუხი, სადაც პარასკევი და შაბათია დაფიქსირებული ითვლება.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: დიმიტრი ჟარკოვი

31. (ადვილი) მილორად პავიჩის რომანში მწერლობის ამბიციის მქონე გოგონა ვერაფრით ახერხებს გამომცემლებს საკუთარი ნოველები გამოაცემინოს, თუმცა იგი მაინც პოულობს გამოსავალს და მის ნოველებს გამომცემლები ბეჭდავენ, რაშიც გოგონას ანატოლ ფრანსი, პიერ ლოტი და სხვა ფრანგი მწერლები დაეხმარნენ. ყურადღება შეკითხვა: რომელ ცოცხალ არსებას ადარებს მილორად პავიჩი ამ გოგონას?

პასუხი: გუგულს
კომენტარი: როგორც გუგული დებს სხვის ბუდეში კვერცხს, ასევე ამ გოგონამ თავისი ნოველები დასახელებული მწერლების ნაწარმოებებში განათავსა და თარგმანებად გაასაღა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: რუსლან სულტანოვი

32. (ძალიან ადვილი) კატალანურ ენაში არსებობს იდიომა, რომელიც აზრობრივად იგივეს ნიშნავს, რასაც ქართული “როცა ვირი ხეზე ავა”, ან რუსული “Когда рак на горе свистнет”. კატალანური იდიომა სიტყვასიტყვით რომ ვთარგმნოთ მივიღებთ: “როცა დაბრუნდება იქსი და დაასრულებს იგრეკს”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსიც და იგრეკიც.

პასუხი: ანტონიო გაუდი, საგრადა ფამილია.
კომენტარი: მოგეხსენებათ “საგრადა ფამილია” დღემდე დაუსრულებელია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: მაქსიმ პოტაშოვი

33. (ადვილი) ჰანა როსინი თავის საჯარო ლექციაში, რომელიც თანამედროვე დასავლეთ საზოგადოებაში ქალთა როლის აღზევებას ეძღვნება, საუბრობს წარუმატებელ მამაკაცებზე და მათ ორი სიტყვით მოიხსენიებს. ამ ორი სიტყვიდან ერთ–ერთი ბერძნული ანბანის ასოა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ როგორ მოიხსენიებს ჰანა როსინი წარუმატებელ მამაკაცებს?

პასუხი: ომეგა მამრი (ომეგა ძაღლი)
კომენტარი: ალფა–მამრის (alpha-male) საპირისპიროდ იგი მოიხსენიებს ომეგა–მამრებს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

34. (საშუალო) ერთი კრეაციონისტული ინტერპრეტაციის თანახმად ეს ტეტრაგრამატონი წარმოადგენს აბრევიატურას, რომელშიც ოთხივე სტიქიაა ჩაშიფრული. ამასთან ეს ტეტრაგრამატონი ემთხვევა 1899 წელს დაარსებული კომპანიის სახელწოდებას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს კომპანია.

პასუხი: FIAT
კომენტარი: საუბარია ბიბლიურ ციტატაზე Fiat Lux (იქმენ ნათელი), რომელშიც ოთხასოიან სიტყვას (ტეტრაგრამატონს), Fiat განიხილავენ, როგორც აბრევიატურას Flatus, Ignis, Aqua, Terra. აბრევიატურის შემადგენელი ელემენტები კი ოთხი სტიქიის ლათინური სახელწოდებებია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

35. (ძალიან ადვილი) 2010 წლის თებერვალში გამართულ საფეხბურთო მატჩში ყაზანის “რუბინი” თელ–ავივის “ჰაპოელს” დაუპირისპირდა. ყაზანში სტუმრებმა თან ორი კილოგრამი იქსი ჩაიტანეს, რათა სახის კანი სიცივისგან დაეცვათ. “რუბინმა” მოწინააღმდეგე დიდი ანგარიშით გაანადგურა, ამასთან დაკავშირებით შეკითხვის ავტორმა იხუმრა, რომ “ჰაპოელის” ფეხბურთელებს იქსმა ვერ უშველა. ყურადღება შეკითხვა: რა სიტყვაა შეცვლილი შეკითხვაში იქსით?

პასუხი: ვაზელინი
კომენტარი: კომენტარი არ სჭირდება :)
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე ტობენგაუზი

36. (ძნელი) შუა საუკუნეების ევროპაში არსებობდნენ კონკრეტული სპეციალიზაციის მქონე ადამიანები, რომელთა ძირითად საქმიანობასაც არითმეტიკული გამოთვლები შეადგენდა. ეს ადამიანები ორ მოქიშპე ბანაკად იყოფოდნენ: მათ, ვინც თავის გამოთვლებში აბაკს იყენებდა, აბაკისტები ერქვათ, ხოლო მათ, ვინც გამოთვლებში ახალ ხილს, არაბულ ციფრებს იყენებდა ერქვათ იქსები. საინტერესოა ისიც, რომ თანამედროვე სამყაროში იქსებს ერთი ნობელიანტის მხარდამჭერებს უწოდებენ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ნობელიანტი.

პასუხი: ალ გორი
კომენტარი: ალგორისმი იმ დროს არაბული ციფრებით გამოთვლების ჩატარებას ნიშნავდა. ალ–ხორეზმის საპატივსაცემოდ მათ ალგორისტები ერქვათ. ალგორისმმა შემდგომში სახე იცვალა და ალგორითმად იქცა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

მეოთხე ტური

37. (ძნელი) ავსტრალიის ერთ ქალაქში უცნაური შემთხვევა, გნებავთ დამთხვევა მოხდა: ვეტრტმფრენის პილოტმა პატრულირების დროს ხმელეთზე ნიანგი შენიშნა. ნიანგი კარგად რომ შეეთვალიერებინა ქვემოთ დაეშვა. თუმცა დაშვება ზედმეტი მოუვიდა და მიწას შეასკდა. ყურადღება შეკითხვა: ავსტრალიის რომელ ქალაქში მოხდა ეს შემთხვევა?

პასუხი: დარვინი
კომენტარი: ალუზიაა დარვინის პრემიაზე, რომელიც ყოვლად უაზრო სიკვდილისათვის გაიცემა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე შულგა

38. (ძნელი) რაიან ფილდმა დაწერა სასიყვარულო რომანი ორი არატრადიციული ორიენტაციის მამაკაცის შესახებ, რომლებსაც უყვართ ერთმანეთი მიუხედავად სოციალური, პოლიტიკური და ფინანსური ბარიერებისა. რომანის სათაურის შერჩევისას ავტორი მარტივად მოიქცა: აიღო მე–19 საუკუნის კლასიკური რომანის სახელწოდება და წინ დაუმატა მოკლე და “მხიარული” სიტყვა. ყურადღება შეკითხვა: დაწერეთ რაიან ფილდის რომანის სახელწოდება.

პასუხი: Gay pride and prejudice
კომენტარი: რაიან ფილდმა ჯეინ ოსტინის რომანს, “Pride and prejudice” წინ დაუმატა “Gay” და მიიღო – “Gay pride and prejudice”. Gay ინგლისურად მხიარულია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

39. (ძალიან ადვილი) ინდონეზიელთათვის პირველს ცვლის სპილო, მეორეს – ადამიანი და მესამეს კი – ყურბელა (მწერია ასეთი!). ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ პირველიც, მეორეც და მესამეც ნებისმიერი თანამიმდევრობით.

პასუხი: ქვა, მაკრატელი, ქაღალდი
კომენტარი: სპილო ჭყლეტს ადამიანს, ადამიანი ჭყლეტს ყურბელას და ყურბელა კლავს სპილოს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: მაქსიმ პოტაშოვი

40. (ძნელი) ვიკიპედიის სტატიაში მოთავსებულია ინგლისელი მხატვრის, ჰენრი ჰოლიდეის ნახატი (იხ. სურათი). ნახატზე აღბეჭდილია მომენტი, როდესაც დაიწყო ის, რაც სტატიის სათაურს წარმოადგენს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ სტატიის სათაური.

პასუხი: ახალი ცხოვრება
კომენტარი: საუბარია დანტე ალიგიერის ნაწარმოებზე La vita nuova (ახალი ცხოვრება). სურათზე აღბეჭდილია მომენტი, როდესაც დანტემ პირველად იხილა ბეატრიჩე, რის შემდეგაც მისი “ახალი ცხოვრება” დაიწყო.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

41. (საშუალო) ერთი ვერსიით ეს სიტყვა წარმოიშვა კლასიკური ლათინური “აბეცედარიუმის” სამი შუალედური ელემენტის სახელწოდების შეერთებით. დაასახელეთ ეს სიტყვა.

პასუხი: ელემენტი
კომენტარი: “აბეცედარიუმი” ლათინურად ანბანია, რომელშიც კლასიკურ ეპოქაში 23 ასო იყო (J, U და W აკლდა). სამი შუალედური ასოს (LMN) სახელწოდებები ლათინურში არის “ელ–ემ–ენ”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

42. (ადვილი) 1992 წელს აშშ–ში, პენსილვანიის შტატის ქალაქ ფრანკლინთაუნში გრანდიოზული სკულპტურა დაიდგა. სკულპტურის სახელი ემთხვევა ევროპის ქალაქის ღირსშესანიშნაობის სახელწოდებას. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება სკულპტურას?

პასუხი: ბიგ ბენი
კომენტარი: ბენჯამენ ფრანკლინის სკულპტურას „ბიგ ბენი“ ჰქვია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

43. (საშუალო) ერთ ფრანგულ კინოკომედიაში ცდილობენ ამ დასახლებული პუნქტის სახელწოდების გაშიფრვას და დაადგენენ, რომ ის ითარგმნება როგორც „წყალი, წყალი“. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს დასახლებული პუნქტი.

პასუხი: ვატერლოო
კომენტარი: Water + l’eau
წყარო: 1. К/ф “Коко” (реж. Гад Эльмале, 2009).
ავტორი: იგორ ვოლოდარსკი

44. (საშუალო) 2005 წელს ინგლისის ქალაქ ნორსჰემპტონში ამ წყვილის საპატივსაცემოდ სკულპტურული კომპოზიცია დაიდგა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს წყვილი.

პასუხი: ფრენსის კრიკი და ჯეიმს უოტსონი
კომენტარი: სკულპტურა ეძღვნება კრიკის და უოტსონის მიერ ორმაგი სპირალის აღმოჩენას.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

45. (ძნელი) ერთმა ინტერნეტ იუზერმა გამოაცხო ნუშის პური და ეს კულინარული შედევრი შარშან გარდაცვლილი ადამიანის ხსოვნას მიუძღვნა. ასევე უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ამ ადამიანისათვის პატივის მისაგებად ყვავილოვანი კომბოსტოს, ან ბროკოლისგან დამზადებული კერძიც ერთობ სიმბოლური იქნებოდა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ადამიანი.

პასუხი: ბენუა მანდელბროტი
კომენტარი: მისი გვარი ითარგმნება, როგორც “ნუშის პური”. ყვავილოვან კომბოსტოს და ბროკოლის ფრაქტალური ბუნება აქვს, ანუ ისეთი რაც უშუალოდ მასთან, ფრაქტალების მკვლევართან, ასოცირდება.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ტატიანა სნეგოვსკაია–არში

46. (ადვილი) წიგნში “ანტიკური ლიტერატურის სამყარო” ავტორი წერს, რომ ესქილემ თავის ტრაგედიაში “ორესტეა” პირველმა დასვა პირველის და მეორის პრობლემის საკითხი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ავტორი ნაწარმოებისა: პირველი და მეორე.

პასუხი: დოსტოევსკი
კომენტარი: წიგნის ავტორის აზრით ექსილემ პირველმა დააყენა დანაშაულის და სასჯელის პრობლემის საკითხი.
წყარო: 1. Г. Пiдлiсна “Свiт античноi лiтератури”, К., “Наукова думка”, 1981, с. 71.
ავტორი: ელენა კამინსკაია

47. (ძნელი) 2008 წელს ოცმილიონევროიანი პროექტი დამტკიცდა, კოდური სახელწოდებით „ფონდაციონე ბუჩინტორო“. ეს პროექტი მიზნად ისახავს 1798 წელს განადგურებული ნაგებობის აღდგენას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ქალაქი, სადაც მდებარეობდა ეს ნაგებობა.

პასუხი: ვენეცია
კომენტარი: საუბარია დოჟების მთავარ გალერაზე „ბუცენტავრზე“ (იტალ. Bucintoro), რომელიც ნაპოლეონმა 1798 წელს დაანგრევინა ვენეციის რესპუბლიკის დამარცხების ნიშნად.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

48. (ძნელი) ერთ ჰოლივუდურ ჰორორის ჟანრის ფილმში სტუდენტების ჯგუფი პოულობს ინკვიზიციის დროინდელ არტეფაქტს, ერთგვარ სამაგიდო თამაშს, რომელშიც დამარცხებული არამხოლოდ ეთიშება მას, არამედ ჰკარგავს სიცოცხლესაც. თამაშის დასრულებას იუწყება კარტი, რომელზეც ორსიტყვიანი ლათინური ფრაზა აწერია. ყურადღება შეკითხვა: დაწერეთ ეს ორსიტყვიანი ლათინური ფრაზა.

პასუხი: Vae Victis
კომენტარი: Vae Victis – ითარგმნება, როგორც „ვაი, დამარცხებულებს“.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

შეკითხვები ერთ ფაილად
შედეგები დეტალურად
შედეგები ჯამურად

დღეს პირველი ტური ჩავატარეთ პრემიერ–ლიგის. ნათარგმნ კითხვებში იყო შერეული ჩემი კითხვები. სხვისი არ ვიცი და კითხვების აღებადობით კმაყოფილი დავრჩი:

ისეთი კითხვა, რომელიც ექვსზე ნაკლებმა გუნდმა გამოიცნო იყო 16 ცალი (ძნელი კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც შვიდიდან-ცამეტამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 14 ცალი (საშუალო კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც თოთხმეტიდან-ოცამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 12 ცალი (ადვილი კითხვა)
ისეთი კითხვა, რომელიც ოცდაერთიდან-ოცდაშვიდამდე გუნდმა გამოიცნო იყო 6 ცალი (ძალიან ადვილი კითხვა)

“გრობი” არ ყოფილა, ანუ რომელიც ვერავინ გამოიცნო და ისეთი, რომელიც ყველამ გამოიცნო იყო ორი ცალი (კამიკაძე და ქინდერი)

დასკვნები თავად გამოიტანეთ…

 

[ პასუხების და კომენტარების წასაკითხად მონიშნეთ მაუსით ]

პირველი ტური

1. (ადვილი) ტრამპლინიდან მხტომელებს არ უყვართ, როდესაც ამას უსურვებენ ხოლმე, რადგან ამითი მედლის მოგება შეუძლებელია. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ორი სიტყვით.

პასუხი: ზურგის ქარი
კომენტარი: ტრამპლინიდან ხტომაში ზურგის ქარის შემთხვევაში შედეგი ანულირდება.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: სერგეი შორინი

2. (საშუალო) ლევან გოთუას მოთხრობაში “ქვის ხოხობი” მოთხრობილია, თუ როგორ ესროლა ხოხობს ისარი ვახტანგ გორგასალმა, როგორ ჩავარდა ხოხობი ცხელ გუბეში, სადაც მოხუცები ძვლებს ითბობდნენ, როგორ მივიდა მათთან და გამოელაპარაკა… საინტერესოა ისიც, რომ მოხუცებმა მეფე ვერ იცნეს, რის გამოც მოთხრობის ფინალში თავი იმით იმართლეს, რომ [გამოტოვებულია სამსიტყვიანი ცნობილი ფრაზა]. აღადგინეთ ეს ფრაზა.

პასუხი: მეფე იყო შიშველი
კომენტარი: მოთხრობაში მეფემ ცხელი გუბე დაინახა თუ არა, შეუერთდა მოხუცებს და მანაც ბანაობა დაიწყო.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

3. (ადვილი) კლოტერ რაპაი თავის წიგნში „კულტურული კოდი“ წერს, რომ ამ კომპანიის სახელწოდებაში ჩადებულია შინაგანი კონფლიქტი. ერთის მხრივ ის მიუთითებს გარდასული ეპოქის მკაცრ ზნე–ჩვეულებებზე, მეორეს მხრივ კი – ის მიუთითებს მისტიურობაზე, რომელიც აკრძალული სექსუალობისა და მიმზიდველობისა განსახიერებაა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს კომპანია.

პასუხი: Victoria’s secret
კომენტარი: Victoria – გარდასული ეპოქის მკაცრ ზნე–ჩვეულებებზე მიუთითებს, Secret – მისტიურობაზე, რომელიც აკრძალული სექსუალობისა და მიმზიდველობისა განსახიერებაა.
წყარო: 1. ბმული 2. Клотер Рапай, “Культурный код”
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

4. (ადვილი) ფრანგმა ეკონომისტებმა და სტატისტიკოსებმა გამოთვალეს, რომ ყოველწლიური საერთაშორისო ფულადი ნაკადი, რომელსაც ქმნიან ისინი სამჯერ აღემატება განვითარებადი ქვეყნებისათვის განკუთვნილ ოფიციალურ საერთაშორისო დახმარებას. ყურადღება შეკითხვა: მითხარით ვინ არიან ისინი ერთი გერმანული სიტყვით.

პასუხი: გასტერბაიტერები
კომენტარი: საუბარია ფულზე, რომელსაც მშრომელი მიგრანტები რიცხავენ სამშობლოში.
წყარო: 1. “Наука и Жизнь”, 1/2010 БИНТИ. – С. 51.
ავტორი: დმიტრი სლავინი

5. (ადვილი) შარშან ზაფხულში რაფაელ რეიფი МФТИ-ის ეწვია და მის რექტორს საჩუქრად მაისური გადასცა. მაისურზე გამოსახული იყო ფორმულა, რომელიც დაგირიგდათ. ყურადღება შეკითხვა: აშშ–ს რომელ შტატში ცხოვრობს და მოღვაწეობს რაფაელ რეიფი?

პასუხი: მასაჩუსეტსი
კომენტარი: ფორმულაში ჩაშიფრულია MiT, ანუ მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: გიორგი არაბული

6. (ძნელი) 2003 წელს ანა ფუნდერმა დაწერა წიგნი აწუკვეარარსებული ქვეყნის შესახებ, სადაც აღწერა ის გაუსაძლისი პირობები, რომელშიც უბრალო მოსახლეობას უხდებოდა ცხოვრება. წიგნის სათაურში ორი ასო რომ შევცვალოთ მივიღებთ სამხრ. აფრიკული ქვეყნის სახელწოდებას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ წიგნის სათაური.

პასუხი: შტაზილენდი
კომენტარი: საუბარია გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაზე და მის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურზე შტაზი–ზე. ინგლისურ ტრანსკრიპციაშიც ორი ასოა განსხვავება Stasiland და Swaziland–ს შორის.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

7. (ძნელი) სემ მენდესის ფილმში “ჩვენ შორს წავალთ” (Away We Go) მთავარი პერსონაჟი ქალბატონი თავის სიძულვილს ამ ნივთის მიმართ ასაბუთებს იმით, რომ ეს ნივთი აიძულებს ბავშვი განზიდოს (Оттолкнуть от себя / Push away from) მაშინ, როცა ბავშვებს პირიქით მიზიდვა და ჩახუტება სჭირდებათ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ნივთი.

პასუხი: საბავშვო ეტლი
კომენტარი: ბავშვების ეტლით ტარებისას ჩვენ ბავშვებს განვზიდავთ ვაწვებით რა ეტლს, სხვანაირად ეტლი ვერ გადაადგილდება.
წყარო: 1. სემ მენდესის ფილმი “Away we go”, 49-50-ე წუთები.
ავტორი: ალექსანდრე კობლოვი

8. (ძნელი) სტოკჰოლმის სიახლოვეს მდებარე ერთ პატარა სოფელში ძეგლი დაუდგეს პორტფელს, რომელსაც დარიგებულ მასალაზე ხედავთ. დაასახელეთ პორტფელის პატრონის სახელი და გვარი.

პასუხი: რაულ ვალენბერგი
კომენტარი: შვედმა დიპლომატმა რაულ ვალენბერგმა მეორე მსოფლიო ომის დროს მრავალი ათასი ებრაელი გადაარჩინა. პორტფელში სიმბოლურად იმ ადამიანების სია დევს, რომლებიც მან დაღუპვას გადაარჩინა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

9. (ძალიან ადვილი) ნილ ბლეიქის წიგნში „კლავიშებიანი ინსტრუმენტები დამწყებთათვის“ ავტორი აღწერს მეთოდს, თუ როგორ მოვძებნოთ კლავიატურაზე სასურველი თეთრი კლავიშები შავი კლავიშების განლაგების მიხედვით. მეთოდის აღწერისას ავტორი მოიხსენიებს 1825 წლით დათარიღებულ გამოგონებას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს გამოგონება.

პასუხი: ბრაილის ანბანი
კომენტარი: ნილ ბლეიქი წერს, რომ „ამობურცული“ შავი კლავიშები უსინათლოთა ანბანის, ბრაილის ანბანის ფუნქციას ასრულებს და ხელის ცეცებით აადვილებს თეთრი კლავიშების მოძებნას.
წყარო: 1. Нил Блейк «Клавишные инструменты для чайников», 2008, М. ООО «И.Д. Вильямс», с. 39
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

10. (ძალიან ადვილი) ერთ ლექსში ავტორი მოგვითხრობს არაპუნქტუალურ ქალბატონზე, რომელიც პაემნებზე მუდამ აგვიანებდა ხოლმე, რის გამოც, ეს ქალბატონი მისმა სატრფომ დასაჯა და სიკვდილის შემდეგ იქსის შიგთავსად აქცია. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი ორი სიტყვით.

პასუხი: ქვიშის საათი
კომენტარი: არაპუნქტუალობის გამო ქალბატონის ნეშტი კრემაციის შემდეგ ქვიშის საათის შიგთავსად გამოიყენა მისმა სატრფომ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე კობლოვი

11. (ადვილი) 1963 წელს გამოქვეყნდა პოლ რინკის წიგნი “გაყოფილი მიწა, გაერთიანებული მსოფლიო” (The Land Divided , The World United), რომელიც დაახლ. ნახევარი საუკუნით ადრე მომხდარ რეალურ ისტორიას მოგვითხრობს. ყურადღება შეკითხვა: რომელ ქვეყანაში მიმდინარეობს წიგნის ძირითადი მოქმედება?

პასუხი: პანამა
კომენტარი: წიგნში მოთხრობილის პანამის არხის შექმნის ისტორია, რომელიც 1914 წლის 15 აგვისტოს გაიხსნა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

12. (ძნელი) აშშ–ს უკანასკნელი საპრეზიდენტო არჩევნების დროს ბლოგერებმა ობამა და მაკ–კეინი შეადარეს ძმებს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ძმები.

პასუხი: აბელი და კაენი
კომენტარი: ინგლისურად McCain–ის შეიცავს კაენის (Cain) სახელს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

მეორე ტური

13. (საშუალო) 1980 წლის გაზაფხულზე აშშ–ს ამ შტატში მდებარე მაუნტ სენტ–ჰელენსის ვულკანი ამოიფრქვა და ჰაერში ამოტყორცნილმა ლავამ, ფერფლმა და კვამლმა გარშემო ტერიტორია დაფარა. ცოტა ხანში აშშ–ში გამოჩნდა იუმორისტული სარეკლამო პლაკატები, რომლებზეც შტატის სახელში პირველი ასო იყო წაშლილი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს შტატი.

პასუხი: ვაშინგტონი
კომენტარი: Ash – ინგლისურად ფერფლია (Ashington)
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ელენა ვენგერსკაია

14. (ძნელი) ერთ ლიტერატურულ კარიკატურაზე აღბეჭდილია შემდეგი სცენა: ადამიანი წევს ლოგინში. ფანჯრიდან კი რაღაც დიდი და შავი მოძვრება და ეალერსება მას. ყურადღება შეკითხვა: მითხარით მე–20 საუკუნეში დაწერილი რომანი, რომელსაც ეძღვნება ეს კარიკატურა.

პასუხი: ნაზია ღამე
კომენტარი: კარიკატურაზე გადათამაშებულია სკოტ ფიტცჯერალდის რომანის, “ნაზია ღამეს” სათაური.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: სერგეი შორინი

15. (საშუალო) იმის გამო, რომ არაბულში იქსი და იგრეკი ომონიმებია, ისტორიკოსები ვარაუდობენ, რომ მას შემდეგ რაც არაბებმა დაიპყრეს ეგვიპტე და იხილეს იქსი, სწორად ამის შემდგომ გაჩნდა მათ არქიტექტურაში იგრეკები. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსიც და იგრეკებიც.

პასუხი: ფაროსის შუქურა და მინარეთები
კომენტარი: მინარეთები ფაროსის შუქურას ფორმით წააგავს და არაბულად ორივე გამოითქმის, როგორც „მანაარა“, რაც „სინათლის ადგილს“ ნიშნავს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: დმიტრი ჟარკოვი

16. (საშუალო) ეს კოლაჟი ბორის აკუნინმა დადო თავის ბლოგზე და ხაზი გაუსვა იმას, რომ ამ ორი პიროვნების ბედ–იღბალი ძალიან ჰგავს ერთმანეთს. შეკითხვის ავტორი მიიჩნევს, რომ აკუნინმა ამ სურათის ბლოგზე განთავსებით საკუთარი თავი სხვა მწერალთან გააიგივა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს მწერალი.

პასუხი: ემილ ზოლას
კომენტარი: სურათზე ალფრედ დრეიფუსი და მიხეილ ხოდორკოვსკი არიან წარმოდგენილები. ბორის აკუნინმა ამით რუსეთის ხელისუფლება ამხილა ახალ დრეიფუსის საქმეში, რაც ოდესღაც ემილ ზოლამ გააკეთა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

17. (საშუალო) იქსი შეიქმნა მე–14 საუკუნეში და დღესდღეობით 786 წევრისაგან შედგება. ერთ ანეკდოტში კი ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში გაკეთებულია წარწერა: იქსი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი ორი სიტყვით.

პასუხი: ლორდთა პალატა
კომენტარი: ლორდთა პალატა მე–14 საუკუნეში შეიქმნა. ფსიქიატრიული საავადმყოფოს პალატაში იყო გაკეთებული წარწერა ანეკდოტში.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: დიმიტრი ბოჩაროვი

18. (საშუალო) 1964 წელს ამერიკელმა ჯაზმენმა დიზი გილესპიმ საკუთარი კანდიდატურა წამოაყენა აშშ–ს პრეზიდენტის პოსტზე და თავის ამომრჩევლებს უჩვეულო პროგრამა წარუდგინა. იგი პირდებოდა ამომრჩევლებს, რომ დიუკ ელინგტონს დანიშნავდა სახელმწიფო მდივნად, მაილს დევისს კი – CIA-ის ხელმძღვანელად. დიზ გილესპიმ გაითვალისწინა სხვა ქვეყნის პრეცედენტი და ასევე დადო პირობა, რომ რეი ჩარლზს ამ დაწესებულების უფროსად დანიშნავდა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს დაწესებულება.

პასუხი: კონგრესის ბიბლიოთეკა
კომენტარი: რეი ჩარლზი უსინათლო იყო და მისი დანიშნვა კონგრესის ბიბლიოთეკის უფროსად გაიმეორებდა ხორხე ლუის ბორხესის პრეზედენტს, რომელიც ასევე უსინათლო იყო და არგენტინის ეროვნული ბიბლიოთეკის უფროსად დანიშნეს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ილია ბერი

19. (ძნელი) ინდოეთის ქალაქ აგრაში მდებარე ტაჯ–მაჰალის მავზოლეუმის ფასადზე დატანილია ამონარიდები შუა საუკუნეებში შექმნილი ნაწარმოებიდან. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ნაწარმოები.

პასუხი: ყურანი
კომენტარი: მოგოლები მუსლიმები იყვნენ. ღვთისმოშიში მუსლიმი იყო შაჰ–ჯაჰანიც, რომელმაც მავზოლეუმი აუგო თავის მეუღლეს, მუმთაზ მაჰალს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

20. (ადვილი) კლოტერ რაპაი თავის წიგნში „კულტურული კოდი“ წერს, რომ ყველის აღქმა აშშ–სა და საფრანგეთში დიამეტრალურად განსხვავდება. ფრანგებისათვის ყველი „ცოცხალი“ სუბსტანციაა, რომელსაც ყნოსავენ, აჭაშნიკებენ და ოთახის ტემპერატურაზე ინახავენ. აშშ–ში კი ყველი მკვდარი პროდუქტია, რომელსაც ამერიკელები პოლიეთილენში ფუთავენ და მაცივარში კეტავენ. ამ აზრის განვითარების დროს კლოტერ რაპაი ასახელებს ყველის სიკვდილის ნამდვილ მიზეზს და მოიხსენიებს მის თანამემამულეს… ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ თანამემამულის სახელი და გვარი.

პასუხი: ლუი პასტერი
კომენტარი: მისი აზრით ყველს პასტერიზაციის პროცესი “კლავს”.
წყარო: 1. ბმული 2. Клотер Рапай, “Культурный код”
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

21. (ძნელი) თქვენს წინაშეა ფოტოკოლაჟი ერთი ფოტორესურსიდან. ეს კოლაჟი მისმა ავტორმა 1861 წელს გამოქვეყნებული კლასიკური რომანის სახელწოდებით დაასათაურა. დაასახელეთ რომანის სახელწოდება.

პასუხი: დიდი მოლოდინები
კომენტარი: ჩარლზ დიკენსის რომანს ეწოდება “დიდი მოლოდინები” (Great Expectations)
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

22. (ადვილი) აგატა კრისტის წიგნში “ჰერაკლეს გმირობები”, ერკულ პუარომ იქსს ძნელად მოსასპობი ჭორები შეადარა. იქსის მთავარი თავისებურება, რომელიც ძალიან წააგავს ძნელად მოსასპობ ჭორებს, პირველმა ძვ. ბერძენმა პოეტმა, პისანდრემ აღწერა. ყურადღება შეკითხვა: მითხარით იქსი ორი სიტყვით.

პასუხი: ლერნეს ჰიდრა
კომენტარი: ლერნეს ჰიდრას მკლელობა ჰერაკლეს ერთ–ერთი გმირობათაგანია. ჰიდრას ერთი თავის მოკვეთის დროს ეზრდებოდა მეორე, რასაც ერკულ პუაროს აზრით ადგილი აქვს ჭორების შემთხვევაში. თუ ვსპობთ ერთ ჭორს, მის ადგილას იბადება ორი სხბა ჭორი.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: სერგეი შორინი

23. (ძალიან ადვილი) ჯიჯი პადოვანი თავის წიგნში ჰყვება ასეთ ისტორიას: ერთხელ მიკელე ფერერომ თავისი თანამშრომლები შეკრიბა და ჰკითხა – “იცით რატომ უყვართ ბავშვებს აღდგომის დღესასწაული? ჰოდა თუ იცით, მოდით ვუქციოთ ბავშვებს ყოველი დღე აღდგომად!”. ჯიჯი პადოვანი წერს, რომ ასე შეიქმნა… ყუტადღება შეკითხვა: რა შეიქმნა ამის შედეგად?

პასუხი: კინდერ–სიურპრიზი
კომენტარი: მიკელე ფერერომ, იტალიელმა შოკოლადის მაგნატმა აღდგომის კვერცხის შესაბამისად შექმნა კინდერ–სორპრეზა, ანუ “კინდერ–სიურპრიზი”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

24. (ძნელი) ლარს ფონ ტრირის ფილმში “ანტიქრისტე” არის სცენა, რომელიც რამდენიმე ათეულ წამს გრძელდება. მასში კადრები სწრაფად იცვლება და ამიტომაც მაყურებლის ცნობიერება აგვიანებს მის აღქმას. ამ სცენაში ასახული მოქმედება კი კრიტიკოსთა აზრით კინემატოგრაფის განვითარების დასასრულს მოასწავებს. ყურადღება შეკითხვა: რა მოქმედებაა ნაჩვენები ამ სცენაში?

პასუხი: მატარებლის გამგზავრება სადგურიდან
კომენტარი: კინემატოგრაფი დაიწყო მატარებლის შემოსვლით სადგურში, კრიტიკოსთა აზრით ამ სცენაში ნაჩვენები საპირისპირო მოქმედება კინემატოგრაფის განვითარების დასასრულს აღნიშნავს.
წყარო: 1. газета “Завтра” от 22.07.2009.
ავტორი: ტიმოფეი მალახოვი

მესამე ტური

25. (ძალიან ადვილი) ჯონათან ფრეიქსის ფილმში „იუდას თასის წყევლა“ ფიგურირებს იუდას თასი, რომელიც ვამპირების მიერ შექმნილ ე.წ. ანტიგრაალის თასს წარმოადგენს. ფილმიდან ასევე ირკვევა თასის შექმნის შავბნელი ისტორიაც. ყურადღება შეკითხვა: მითხარით ორი სიტყვით, რისგანაა დამზადებული იუდას თასი?

პასუხი: ოცდაათი ვერცხლისგან
კომენტარი: იმ ოცდაათი ვერცხლისგან, რომელიც იუდამ აიღო ქრისტეს გაცემისათვის.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსეი ბაევი

26. (საშუალო) მადრიდის “რეალის” ინგლისურენოვან ბლოგზე შეკითხვის ავტორი წააწყდა სტატიას რაულ გონსალესის შესახებ, სადაც ესპანელ ფეხბურთელს აქებენ, ადიდებენ და ხოტბას ასხამენ. სტატია დასათაურებულია ფრაზით, რომლითაც იწყება მე–19 საუკუნეში შექმნილი პოეტური შედევრი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამ პოეტური შედევრის ავტორი.

პასუხი: უოლტ უიტმენი
კომენტარი: რაული მადრიდის “რეალის” კაპიტანი იყო 2003–2010 წლებში. უოლტ უიტმენის ლექსი, რომელიც მან აბრაჰამ ლინკოლნს მიუძღვნა იწყება სიტყვებით: Oh Captain, My Captain (ო, კაპიტანო, ჩემო კაპიტანო).
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

27. (ძნელი) ამ ფილმის მთავარი პერსონაჟის წარმატების გზა შეიძლება გამოისახოს ასოების შემდეგი თანამიმდევრობით: A, A, D, A, C, A, D, D, A. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ რა ეწოდება ამ ფილმს?

პასუხი: მილიონერი გარეუბნიდან (Slumdog Millionaire)
კომენტარი: ეს თანმიმდევრობა არის სწორი პასუხების ვარიანტები თამაშში „ვის უნდა იყოს მილიონერი“ ამ ფილმში.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსეი ბაევი

28. (საშუალო) დარიგებულ სურათზე გამოსახული სკულპტურა მდებარეობს აშშ–ს ამ ქალაქში. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ქალაქი.

პასუხი: ცინცინატი
კომენტარი: ოჰაიოს შტატში მდებარე ქალაქს რომაელი კონსულის, ლუციუს კვინტუს ცინცინატუსის საპატივსაცემოდ ჰქვია სახელი.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

29. (ძნელი) ჯონ რობინსონის წიგნში “შესავალი ადრეულ ძვ. ბერძნულ ფილოსოფიაში” მოტანილია თუ როგორ გამოიყურებოდა ანაქსიმანდრეს მიერ შექმნილი გეოგრაფიული რუკა, რაც დაგირიგდათ კიდეც. საინტერესო ის, არის რომ ამ რუკაზე ცენტრი არის არა დელფოსი, როგორც იმ დროს მიჩნეული იყო, არამედ ეს ქალაქი. დაასახელეთ ეს ქალაქი.

პასუხი: მილეტი
კომენტარი: ანაქსიმანდრე მილეტელი იყო (თალეს მილეტელის მოწაფე) და ეს ქალაქი მცირე აზიის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. ცენტრი რუკაზე ზუსტად მილეტზე მოდის.
წყარო: 1. ბმული 2. John Mansley Robinson, “An Introduction to Early Greek Philosophy”, Houghton and Mifflin, 1968.
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

30. (ძნელი) 1907 წელს ლონდონში გამოქვეყნდა ეველინ ბეატრისის წიგნი, რომელიც დიდი ფილოსოფოსის ათ მეგობარს ეძღვნება. თავი თითოეული მეგობრის შესახებ დასათაურებულია ერთი სიტყვით. ასე მაგალითად: ვოვენარგისადმი მიძღვნილ თავს ჰქვია “აფორისტი”, ბომარშესას – “დრამატურგი” და ა.შ. ყურადღება შეკითხვა დაასახელეთ ორი მეგობარი, რომელთა თავებსაც ჰქვიათ – მოლაპარაკე (Talker) და მოაზროვნე (Thinker).

პასუხი: დიდრო და დ’ალამბერი
კომენტარი: წიგნს ჰქვია “ვოლტერის მეგობრები” და ვოლტერის ეს ორი მეგობარი ტანდემში არიან ცნობილნი, “ენციკლოპედიის” შექმნის გამო.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

31. (საშუალო) აიზეკ აზიმოვი შექსპირის “მაკბეტის” განხილვის დროს წერს, რომ პიესაში მამაცი და შეუპოვარი მხედართმავრის, ბენკოს არსებობით შექსპირმა რევერანსი გაუკეთა მათ, ვინაიდან ისტორიულად ისინი მეფის მაჟორდომები, ანუ მსახურები იყვნენ და ამიტომ გასაგებიცაა, რომ ბენკოს სახით გმირ წინაპარს საჭიროებდნენ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ისინი.

პასუხი: სტიუარტები
კომენტარი: სტიუარტების დინასტია იწყება ნორმანი ბარონით, რომელიც ედუარდ პირველის მაჟორდომი იყო. აზიმოვი მიიჩნევს, რომ შესპირმა დაკვეთა შეასრულა და სტიუარტებს გმირი წინაპრით დაწყებული ისტორია შეუქმნა.
წყარო: 1. Айзек Азимов, Путеводитель по Шекспиру: Английские пьесы. – М., 2007. – С. 163.
ავტორი: დიმიტრი ბოჩაროვი

32. (ძალიან ადვილი) რიჩარდ დოკინზი წიგნში “ეგოისტური გენი” წერს, რომ ფუტკრები, რომლებიც თაფლის ქურდებს ესხმიან თავს ჰგვანან მათ. ერთი რუსული ანეკდოტის თანახმად კი 11 სექტემბერს შევარდნაძემ ბუშს წერილი მისწერა, სადაც ეწერა: “ისინი ქართველები არ არიან”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ისინი.

პასუხი: კამიკაძე
წყარო: 1. რიჩარდ დოკინზი, “ეგოისტური გენი” 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

33. (საშუალო) პირველად ამ ჯგუფის შესახებ მსოფლიომ 1989 წელს შეიტყო, მასში სულ ხუთი წევრია და მათ ორიგინალში ჰქვიათ: მონტერეი ჯეკი შემოკლებით “მონტი”, გაჯეტ ჰექრენჩი შემოკლებით “გაჯეტი” და ზიპერი… ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ჯგუფის დანარჩენი ორი წევრის სახელები.

პასუხი: ჩიპი და დეილი
კომენტარი: საუბარია მულტსერიალზე “რეინჯერი მაშველები”. ჯგუფის სხვა წევრების სახელები ჩვენთვის ძირითადად რუსულ თარგმანშია ცნობილი: როკფორი, გაიკა და ვჟიკი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: სერგეი შორინი

34. (ძნელი) 1967 წელს ჟორჟ პომპიდუმ განაცხადა: “თუ მათი რიცხვი საფრანგეთში ნახევარ მილიონს მიაღწევს, რევოლუცია მოხდება”. დღესდღეობით მათი რიცხვი საფრანგეთში 2 მილიონს აღწევს, თუმცა რევოლუცია ჯერ–ჯერობით არ მომხდარა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ისინი.

პასუხი: უმუშევრები
კომენტარი: უმუშევრობა დღესდღეობით საფრანგეთში უმთავრესი პრობლემაა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

35. (საშუალო) მწერლის ადრეულ ხელნაწერში ეს ფრაზა ჟღერდა ასე, მოისმინეთ ქართული თარგმანი: “და აი, ყველაფერი წესრიგშია და ღამის ასულმა, მოირამაც დაართო თავისი ძაფი”. ყურადღება შეკითხვა: ქალის რომელი სახელი ფიგურირებს წიგნში, ფრაზის საბოლოო ვარიანტში?

პასუხი: ანუშკა
კომენტარი: ბულგაკოვის რომანში “ოსტატი და მარგარიტა”, სწორად ასე გამოიყურებოდა ბერლიოზის სიკვდილის წინასწარმეტყველი ფრაზა. ანუშკა და მზესუმზირას ზეთი, ბოლო რედაქციებში დაემატა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსანდრე ვედეხინი

36. (ძნელი) ბერნულის ეფექტის გამო პრობლემები რომ არ შეიქმნას, ფორმულა 1–ის რბოლის დაწყებამდე, ქალაქის ქუჩებში გამოდიან ერთი კონკრეტული სპეციალიზაციის მუშები და გზებზე, სადაც რბოლა უნდა გაიმართოს თავის სამუშაოს ასრულებენ. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდებათ ასეთი სპეციალიზაციის მუშებს?

პასუხი: შემდუღებლები („სვარშჩიკები“)
კომენტარი: ბერნულის ეფექტის გამო, როდესაც ბოლიდი მაღალი სიჩქარით გადაუვლის საკანალიზაციო ჭის წნევა თავსახურს ჰაერში ისვრის, რაც გზაზე ქმნის შეფერხებას და პრობლემებს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ალექსეი ბაევი

მეოთხე ტური

37. (ძნელი) უილიამ თეკერეის აზრით ეს ქმედება ფილოსოფოსს სიბრძნის გამოთქმაში ეხმარება, სულელს კი აიძულებს გაჩუმდეს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ქმედება.

პასუხი: მოწევა
წყარო: 1. G. L. Apperson, „The Social History of Smoking“, p. 96
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

38. (ძალიან ადვილი) სერიალ “სუპერნეჩერალის” ერთ–ერთ სერიაში მთავარი გმირები უპირისპირდებიან გრაფ დრაკულას. ყურადღება შეკითხვა: აშშ–ს რომელ შტატში ვითარდება ამ დაპირისპირების მოქმედება?

პასუხი: პენსილვანიაში
კომენტარი: პენსილვანია ტრანსილვანიის თანაჟღერადია
წყარო: 1. Сериал “Сверхъестественное”, 4-ый сезон, 5-ая серия, 2-ая минута.
ავტორი: ალექსანდრე ვედეხინი

39. (ადვილი) თქვენს წინაშეა ილუსტრაცია, რომელსაც შეკითხვის ავტორი ვიკიპედიის ერთ–ერთ სტატიაში წააწყდა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იტალიელი, რომელიც ფიგურირებს სტატიის სათაურში.

პასუხი: ფიბონაჩი (ლეონარდო პიზელი)
კომენტარი: ილუსტრაციაზე წარმოდგენილი კვადრატების ზომები იმეორებენ ფიბონაჩის მწკრივს: 1,1,2,3,5,8…
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

40. (ადვილი) ჰომეროსის პოემაში, ოდისევსი მოგზაურობის დროს მალავს თავის ვინაობას და გზად შეხვედრილ პერსონაჟებს გამოგონილ ბიოგრაფიას უყვება. შეკითხვის ავტორის აზრით, შემთხვევითი არ არის ის, რომ გამოგონილ ბიოგრაფიაში ოდისევსი თავის სამშობლოდ ასახელებს არა კუნძულ ითაკას, არამედ სხვა გეოგრაფიულ ობიექტს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს გეოგრაფიული ობიექტი.

პასუხი: კრეტა
კომენტარი: ოდისევსი იტყუება და ცნობილია ფრაზა, რომ „ყველა კრეტელი ტყუის“.
წყარო: 1. Одиссея 13:256; 14:199, 14:380, 19:172.
ავტორი: მაქსიმ რუსო

41. (საშუალო) ერთ ლიტერატურულ და მეორე სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნდა ურთიერთდამოუკიდებელი სტატიები ამერიკელ მწერლის და ახალზელანდიელი მეცნიერის მნიშვნელოვანებაზე კაცობრიობის ისტორიაში. სტატიებს ის აქვთ საერთო, რომ ორივეს სათაური წარმოადგენს მე–19 საუკუნის ბოლოს შექმნილი ნაწარმოების სათაურის გადათამაშებას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამ ნაწარმოების ავტორი.

პასუხი: ოსკარ უაილდი
კომენტარი: საუბარია ერნესტ ჰემინგუეიზე და ერნესტ რეზერფორდზე. სტატიებს შესაბამისად ერქვა – „The Importance of Being Ernest Rutherford“ და „The Importance of Being Ernest Hemingway“.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

42. (საშუალო) 90–იანი წლების საკულტო ფილმში მთავარი პერსონაჟი სთხოვს ბავშვს, რომ ეთამაშოს ერთი თამაში, რაზედაც ბავშვი მიუგებს: მომწყინდა, სულ გიგებ! ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ რა ჰქვია ამ მთავარ პერსონაჟს?

პასუხი: ედვარდი
კომენტარი: ტიმ ბარტონის ფილმში „ხელმაკრატელა ედვარდი“ მთავარ პერსონაჟს ხელების ნაცვლად მაკრატლები აქვს, შესაბამისად სულ მაკრატელს აკეთებს (ქვის და ქაღალდის გაკეთება არ შეუძლია), ამიტომაც ბავშვი სულ უგებს.
წყარო: 1. ბმული 2. ეპიზოდი ზემოხსენებულ ფილმში
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

43. (ადვილი) ამერიკელი ოკეანოგრაფის, კარლ დრიუსის აზრით ეს მოვლენა მოხდა პორტ–საიდის სიახლოვეს და მისი ლოგიკური ახსნა შესაძლებელია ფლუიდების დინამიკით ძლიერი და ხანგრძლივი ქარის ზემოქმედების პირობებში. ყურადღება შეკითხვა: რა მოვლენაზეა საუბარი?

პასუხი: მოსეს მიერ წყლის გაყოფის
კომენტარი: საუბარია ბიბლიურ ისტორიაზე, როდესაც მოსემ წყალი ორად გაყო. ამ მოვლენის სამეცნიერო დასაბუთებას ცდილობს კარლ დრიუსი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: სერგეი შორინი

44. (ძნელი) Baptismus Flaminis კათოლიციზმში ეწოდება სულის გადარჩენის გზას, როდესაც ადამიანს სურვილი აქვს რომ ქრისტიანად მოინათლოს, თუმცა გარკვეული გარემოებების გამო ვერ ახერხებს ნათლობისათვის საჭირო პროცედურების გავლას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ სახელი ადამიანისა, რომლის სულის გადარჩენაც კათოლიციზმში მიჩნეულია Baptismus Flaminis–ის პირველ პრეცედენტად.

პასუხი: დისმასი (კეთილგონიერი ყაჩაღი)
კომენტარი: დისმასი იყო იესოსთან ერთად ჯვარზე გაკრული ავაზაკი, რომელმაც მოისურვა მონათლულიყო ქრისტიანად, გესტასისგან განსხვავებით, თუმცა მონათლვის კანონიკური პროცედურები ვერ გაიარა გასაგები მიზეზების გამო.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: სემიონ როდიგინი

45. (ძნელი) ძველი ბერძნული ლეგენდის თანახმად ერთხელ ზევსმა თაფლიან ნაყენში გაურია მარილი და მდოგვი… შედეგად ამ სასმელმა გამოიწვია ის, რის შესახებაც 1938 წელს გამოქვეყნებული რომანი მოგვითხრობს. ყურადღება შეკითხვა: ვინ არის ამ რომანის ავტორი?

პასუხი: ჟან პოლ სარტრი
კომენტარი: საუბარია რომანზე “გულზიდვა”. კრონოსმა დალია რა ეს სასმელი დაემართა გულზიდვა და აღებინა, რასაც თან გადმოყვნენ ზევსის გადაყლაპული და–ძმები.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: სემიონ როდიგინი

46. (საშუალო) სტენფორდის უნივერსიტეტში წაკითხულ საჯარო ლექციაში ანალოგიებისა და აზროვნების შესახებ, დუგლას ჰოფშტადტერმა განაცხადა, რომ მას ზუსტად არ შეუძლია მტკიცება, თუმცა მისი აზრით გალილეო გალილეი იყო პირველი ადამიანი, ვინც ეს ლათინური სიტყვა მრავლობით ფორმაში მოიხსენია. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ლათინური სიტყვა.

პასუხი: luna (მთვარე)
კომენტარი: გალილეომ 1610 წელს იუპიტერის თანამგზავრები აღმოაჩინა და ანალოგიით მათ თავის ნაშრომში “Sidereus nuncius” მოიხსენიებს როგორც მთვარეებს (lunae). მანამდე მთვარე ყველას წარმოდგენაში ერთი იყო და მრავლობითი ფორმა არ ჰქონდა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

47. (ადვილი) ეტიმოლოგიური ლექსიკონები ამ საკომუნიკაციო საშუალების სახელწოდებას უკავშირებენ მცირეწლოვან მოსამსახურეებს, რომლებიც ჩვენთვის ფრანგული ჟღერადობით არიან ცნობილი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს საკომუნიკაციო საშუალება.

პასუხი: პეიჯერი
კომენტარი: ეტიმოლოგიური ლექსიკონების მტკიცებით Pager მომდინარეობს სიტყვა Page–ისგან, რაც „პაჟს“, მცირეწლოვან მოსამსახურეს ნიშნავს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ალექსეი ბაევი

48. (ადვილი) ამერიკულმა როკ–ჯგუფმა “Ramones” თავისი ბოლო, გამოსათხოვარი ალბომი დაასათაურა ორი სიტყვით. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ალბომის სათაური, თუ ორივე სიტყვა ერთსა და იმავე ასოზე იწყება.

პასუხი: Adios Amigos
კომენტარი: ბოლო ალბომი იყო და შესაბამისად დაემშვიდობნენ თავის მსმენელებს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

შეკითხვები ერთ ფაილად

დღეს თბილისის 2010 წლის გაზაფხულის ჩემპიონატი გაიმართა სპორტულ “რა? სად? როდის?”–ში, მესამე ტური. კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი, რომ რთული კითხვები როგორც კი გამოერევა პაკეტს, ემოციური შეფასება ყოველთვის ასეთია: კითხვები არ ვარგა!

შედეგებს შეგიძლიათ ამ ლინკზე გაეცნოთ

პირველი ტური

1. მაშ, ასე დავიწყოთ! ძვ. ჩინური ანდაზის თანახმად ათი ათასი ლის სიგრძის გზა იწყება ამით. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ორი სიტყვით.

პასუხი: პირველი ნაბიჯი
კომენტარი: სასურველია თუ ამ შეკითხვით დაიწყება პაკეტი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

2. ინგლისელი მწერალი, ვირჯინია ვულფი ამბობდა – „მე არც პირველი ვარ და არც მეორე“. დაასახელეთ 1960–იან წლებში შექმნილი ნაწარმოები, რომლის სათაურში ფიგურირებს პირველიც და მეორეც.

პასუხი: ქალი და მამაკაცი
კომენტარი: ვირჯინია ვულფი სიცოცხლის ბოლომდე ვერ ჩამოყალიბდა ორიენტაციაში. 1966 წელს კლოდ ლელუშმა გადაიღო ფილმი „ქალი და მამაკაცი“.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

3. პიოტრ ვაილი წერს, რომ ამ ქალაქის ფრანგულ კვარტალში, დეკატურისა და ბარაქსის ქუჩების გადაკვეთაზე მან იხილა ვაგონი, რომელიც ტურისტებს იზიდავდა და მათ ფოტოგრაფირების სურვილს აღუძრავდა. ყურადღება შეკითხვა: რომელ ქალაქში იხილა პიოტრ ვაილმა ეს ვაგონი?

პასუხი: ახალი ორლეანი
კომენტარი: ვაგონს აწერია “სურვილი” (desire). ამავე ქალაქში ვითარდება ტენესი უილიამსის პიესის, “ტრამვაი სახელად სურვილი” მოქმედება.
წყარო: 1. პიოტრ ვაილი, “Genius Loci“, ნებისმიერი გამოცემა
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

4. 2010 წლის აპრილში მასმედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გარდაიცვალა საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის უკანასკნელი მოჰიკანი, ხუან ანტონიო სამარანჩი. 1845 წლის ივნისში აშშ–ში ასევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გარდაიცვალა უკანასკნელი მოჰიკანი, ენდრიუ ჯექსონი. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ორი სიტყვაა შეცვლილი შეკითხვაში სიტყვებით „უკანასკნელი მოჰიკანი“?

პასუხი: მეშვიდე პრეზიდენტი
კომენტარი: ხუან ანტონიო სამარანჩი სოკ–ის მეშვიდე პრეზიდენტი იყო, ენდრიუ ჯექსონი კი – აშშ–ს მეშვიდე პრეზიდენტი.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

5. ჰიპოკრატე ამას განმარტავდა ასე: “ეს არის შიდა ორგანოების სიცოცხლისუნარიანობის გაძლიერება და გარე ორგანოების აქტივობის შესუსტება”. ყურადღება შეკითხვა: რა განმარტა ასე ჰიპოკრატემ?

პასუხი: ძილი
კომენტარი: ჰიპოკრატეს დაკვირვებით გრძნობის ორგანოების აქტივობა ძილის დროს შესუსტებულია და შიდა ორგანოებისა კი – გაძლიერებული.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

6. არსებობს ასეთი ისტორია: ქალაქ ბალტიმორში ყოველი წლის 19 იანვარს, უცნობი პიროვნება ედგარ ალან პოს საფლავზე, პოეტის დაბადების დღეზე ტოვებს ბოთლ კონიაკს. ამ ისტორიის გათვალისწინებით, შეკითხვის ავტორს აქვს იდეა ყოველწლიურად 11 სექტემბერს ეწვიოს ჩრდილო კაროლინას შტატში, ქალაქ ეშვილში მდებარე რივერსაიდის სასაფლაოს და იქ მდებარე საფლავზე დატოვოს ლუდის ბოთლი. ყურადღება შეკითხვა: ვის ეკუთვნის ეს საფლავი?

პასუხი: ო.ჰენრის
კომენტარი: ო.ჰენრის ნამდვილი სახელი და გვარია უილიამ სიდნი პორტერი. შეკითხვის ავტორს აქვს იდეა, რომ მის საფლავთან, ო.ჰენრის დაბადების დღეზე დატოვოს ხოლმე პორტერი, რომელიც ლუდის ერთ–ერთ სორტს წარმოადგენს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

7. ილიას მგზავრის წერილებში ვკითხულობთ: “ამ სიტყვამ არ შეგაშინოს მკითხველო! ის იმისთვის არის გაჩენილი, რომ მშვიდობიანობა მოაქვს. ღვინო ჯერ უნდა ადუღდეს, აირ–დაირიოს და მერე დაიწმინდება ხოლმე, ესეა ყველაფერი ამ ქვეყანაზედ”. ყურადღება შეკითხვა: რომელ სიტყვაზე საუბრობს ილია ჭავჭავაძე?

პასუხი: რევოლუცია
კომენტარი: ღვინის ადუღებისა და დაწმენდის პროცესი სწორად ამ მოვლენას აღწერს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

8. არსებობს ასეთი ვიეტნამური ანდაზა: ჯობია მოკვდე ახალგაზრდა, ვიდრე იყო ანა ბოლეინი. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ორი სიტყვაა შეცვლილი შეკითხვაში სიტყვებით “ანა ბოლეინი”?

პასუხი: მეორე ცოლი
კომენტარი: ანა ბოლეინი ჰენრიხ VIII-ის მეორე ცოლი იყო. ანდაზა კი ვიეტნამელებს გათხოვების მოლოდინში “რიგში დგომას” არ ურჩევს :)
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

9. თანამედროვე მკვლევარების დაკვირვებით, მე–19–20 საუკუნეების მიჯნაზე საქართველოში მცხოვრები პროგრესული თაობა იყენებდა ტერმინს “გამოცვლილი დრო”, თუმცა დღესდღეობით ქართულ ენაში ეს ტერმინი მივიწყებულია და ის სხვა, არაქართულმა სიტყვამ ჩაანაცვლა. ყურადღება შეკითხვა: რა სიტყვით მოვიხსენიებთ ახლა იმას, რასაც მე–19–20 საუკუნეების მიჯნაზე საქართველოში “გამოცვლილ დროს” უწოდებდნენ?

პასუხი: მოდერნი
კომენტარი: არტ–ნუვოს, იგივე იუგენდსტილს, რომელსაც იტალიაში ლიბერტის უწოდებენ, ქართულში რუსულის გავლენით “მოდერნი” ჰქვია. ამასთან მოდერნის პიკი 1892-1902 წლებზე მოდის.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

10. ფრიდრიხ ნიცშეს გავლენის ქვეშ მყოფმა ფრანგმა ფილოსოფოსმა ჟორჟ ბატაიმ დაწერა რელიგიის უარმყოფელი ტრაქტატი, რომელიც თომა აკვინელის კლასიკური ნაშრომის ალუზიას წარმოადგენს. ჟორჟ ბატაის ტრაქტატის სახელწოდება აკვინელის ნაშრომის სახელწოდებისგან ლათინური ანბანის ერთი ასოთი განსხვავდება. დაწერეთ ლათინური ანბანის ეს ასო.

პასუხი: A
კომენტარი: კომენტარი: თომა აქვინელის ტრაქტატს ეწოდება „Summa Theologica“. ბატაის ათეისტურ (რელიგიის უარმყოფელ) ნაშრომს ეწოდება „Summa Atheologica“. A – უარყოფის გამომხატველია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

11. ხორხე ლუის ბორხესი ერთ ესეში წერს: “იგი ამტკიცებდა, რომ წიგნები ხატებს ჰგავს, რომლებიც ჩვენ ცოცხალი გვეჩვენება, თუმცა თუ მათ რამეს შევეკითხებით არაფერს გვიპასუხებენ. სწორად ამიტომ, რათა წიგნების ეს ნაკლი გამოესწორებინა მან გამოიგონა…” არ გეკითხებით თუ ვის შესახებ საუბრობს ბორხესი, გვიპასუხეთ რა გამოიგონა მან ბორხესის თანახმად?

პასუხი: დიალოგები
კომენტარი: პლატონი წიგნებს მკვდარ მატერიად თვლიდა. ამიტომ მან მიმართა მისთვის შესაძლო ყველაზე ცოცხალ ფორმას – დიალოგებს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

12. ჟან ბოდრიარი 1970 წელს დაწერილ წიგნში “მომხმარებელთა საზოგადოება” აღწერს ლონდონის მაღაზიებში მსოფლიოს სხვადასვა ქვეყნიდან ჩამოტანილი საქონლის კალეიდოსკოპს, რომელიც თავისი ბრწყინვალებით და ნაირფეროვნებით გონების დაბინდვას იწვევს. იგი წერს, რომ საქონელზე გაკეთებულ იარლიყებზე ციფრების გვერდით თავს იწონებს სამი სიმბოლო. ყურადღება შეკითხვა: გამოსახეთ ეს სამი სიმბოლო თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: £ s d
კომენტარი: £ – ფუნტი სტერლინგი, s – შილინგი, d – პენსი. 1971 წლამდე პენსი აღინიშნებოდა d–თი, ამის შემდგომ აღინიშნება p-თი. £ s d – იწვევს LSD-ს ასოციაციას და ამიტომაა ეს ტრიადა სიმბოლური.
წყარო: 1 ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

მეორე ტური

13. 2009 წლის 9 დეკემბერს უკრაინის დედაქალაქში კიევის „დინამო“ ბარსელონასთან დამარცხდა. ქართულმა მედიამ ამის შესახებ დაწერა, რომ ბარსელონას გამარჯვება ძვირი დაუჯდა, რის საილუსტრაციოდაც მათ მოიხსენიეს იქსის იგრეკი. დაასახელეთ იქსი და იგრეკი თუ ისინი ერთი ასოთი განსხვავდებიან.

პასუხი: მესი, მყესი
კომენტარი: მესიმ მყესი დაიზიანა, შესაბამისად “ბარსელონას” გამარჯვება ძვირი დაუჯდა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

14. ძველქართულ სიგელ–გუჯრებსა თუ სხვა სახის დოკუმენტებში ეს სიტყვა მრავალგზის გვხვდება ვითარებით ბრუნვაში და აღნიშნავს, ჩაიწერეთ: “ამქვეყნად დიდხანს საარსებოდ, დიდხანს დასარჩენად”. თანამედროვე მნიშვნელობით კი ეს სიტყვა პირველად 1727–1730 წლებში დაწერილ პოემაში “ვახტანგიანში” გვხვდება. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს სიტყვა?

პასუხი: სადღეგრძელო
კომენტარი: ციტატა “ვახტანგიანიდან” – დაპატიჟა ხელმწიფემან, დაულოცა გზანი გულით, / ღვინო ბრძანა, ფეხზე ადგა ზე ამართვით თვალთა რულით: / მეფევ, ეს არს სადღეგრძელო, რომელსა ვსვამ შენთვის სურით, / ღმერთმან მოგცეს აქ სიმართლე, იქ გამყოფოს ნათლათ სულით.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

15. ამერიკელი მწერალი ჯონ სტეინბეკი თავის ყოველ ნამუშევარს ურტყამდა პირად ბეჭედს, რომელზედაც ფრთოსანი ღორი იყო გამოსახული. დაასახელეთ სიტყვა, რომლითაც იგი ამ ფრთოსან ღორს მოიხსენიებდა.

პასუხი: პიგასი
კომენტარი: ალუზიაა ფრთოსან ცხენზე, პეგასზე. ამასთან იმის გათვალისწინებით, რომ pig ინგლისურად ღორია, სტეინბეკმა თავის ფრთოსან ღორს pigasus უწოდა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

16. ბიოგრაფები ჰყვებიან ასეთ ისტორიას: ერთხელ კონსერვატიული პარტიის რიგითი სხდომის დასრულების შემდეგ, რომელიც გვიან დასრულდა, მარგარეტ ჰილდა რობერტსთან ახალგაზრდა მამაკაცი, დენის ტეტჩერი მივიდა და დახმარება შესთავაზა. სწორად ასე გაიცნო ბრიტანეთის მომავალმა პრემიერმა მისი მომავალი მეუღლე. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ “ცხოველი”, რომელიც ამ ისტორიაში ფიგურირებს.

პასუხი: იაგუარი
კომენტარი: ახალგაზრდა მამაკაცმა მას თავისი “იაგუარით” სახლში მიყვანა შესთავაზა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

17. პლუტარქეს ცნობით ალექსანდრე მაკედონელის სამეფო კარზე არსებობდა სპეციალური დავთრები ე.წ. “დღიურები”, სადაც დიდი მონარქის ყოველდღიური ცხოვრება აღიწერებოდა. ორიგინალში პლუტარქე ამ “დღიურებს” მოიხსენიებს სიტყვით, რომელიც ქართულში შემოვიდა და ის 1922 წელს დაწერილი პოეტური ნაწარმოების სათაურს წარმოადგენს. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ პოეტურ ნაწარმოებს?

პასუხი: ეფემერა
კომენტარი: “ეფემერის” ძვ. ბერძნულად ნიშნავს იმას, რაც ერთი დღის განმავლობაში გრძელდება. 1922 წელს გალაკტიონ ტაბიძემ დაწერა ლექსი “ეფემერა”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული 4. გალაკტიონ ტაბიძე, რჩეული, გამომც. “საბჭოთა საქართველო”, თბილისი, 1973, გვ. 202
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

18. სტივ ტეილორის სიმღერაში მოთხრობილია თუ როგორ იქცა ლონდონის ერთ დაწესებულებაში თერმოსტატის გაუმართაობა ეროვნულ სირცხვილად. ყურადღება შეკითხვა: ლონდონის რომელ დაწესებულებას უმღერის სტივ ტეილორი ზემოხსენებულ სიმღერაში?

პასუხი: მადამ ტიუსოს ცვილის ფიგურების მუზეუმი
კომენტარი: თერმოსტატის გაუმართაობის გამო მუზეუმში ტემპერატურამ მოიმატა და ცვილის ფიგურები დადნა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

19. ია მერკვილაძის სტატიაში, რომელიც XX საუკუნეში შექმნილ ნაწარმოებს ეძღვნება, არის ასეთი ციტატა, ჩაიწერეთ: “ასკეტური მოლოდინი ჩვენი ცხოვრების ტრაგიზმი და იმავდროულად კომედიაცაა”. ამ ციტატაში ერთ სიტყვაში შეცვლილია ორი ასო. მიხვდით რომელ სიტყვაში შევცვალე მე ორი ასო და დაწერეთ ეს სიტყვა, როგორც ის უწერია სტატიის ავტორს.

პასუხი: ბეკეტური
კომენტარი: ციტატაში „ასკეტურის“ ნაცვლად უნდა იყოს „ბეკეტური“. სტატია სემუელ ბეკეტის პიესას, “გოდოს მოლოდინში” ეძღვნება.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

20. ტექსტში, რომელიც აღწერს თანამედროვე ყოფას შოტლანდიურ ციხე-სიმაგრეებსა და სასახლეებში, კითხვის ავტორს ხშირად ხვდებოდა რთული ზედსართავი სახელი, რომელშიც ურევია ციფრი “4″. დაასახელეთ ეს რთული ზედსართავი სახელი.

პასუხი: 4–ვარსკვლავიანი
კომენტარი: ძველი შოტლანდიური ცისე–სიმაგრეები და სასახლეები დღესდღეობით მაღალი კლასის ოტელებს წარმოადგენენ.
წყარო: 1. И.И. Донскова, «Шотландия.Мистическая страна кельтов и друидов.Исторический путеводитель», Москва, «Вече», 2008, ISBN 978-5-9533-2758-9, стр. 288
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

21. 2008 წლის ოსკაროსანი ფილმის, „მილიონერი ჯურღმულებიდან“, შესახებ ერთ საიტზე დაწერეს, რომ ამ ფილმში მოხდა ამერიკული და ინდური იქსების თანაკვეთა. მითხარით იქსი ერთი სიტყვით.

პასუხი: ოცნება
კომენტარი: ფილმში ჩვეულებრივი ღარიბი ინდოელი ბიჭი იმარჯვებს ვიქტორინაში „ვის უნდა იყოს მილიონერი“.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

22. მოისმინეთ ნაწყვეტი მურმან ლებანიძის ლექსიდან: “ოი, შე ქილიკა შენ! ოი, შე ლექსების ჯადო”. ყურადღება შეკითხვა: რომელ თავის თანამედროვეს მიუძღვნა მან ეს სიტყვები?

პასუხი: ლადო ასათიანს
კომენტარი: “ჯადო” შემდეგ სტრიქონში ერითმება “ლადოს”
წყარო: 1. მურმან ლებანიძე, ერთტომეული, “საბჭოთა საქართველო”, თბილისი, 1979, გვ. 248
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

23. 1860 წლის 5 ნოემბერს ილია ჭავჭავაძემ გამოაქვეყნა სტატია – „ორიოდ სიტყვა თავად რევაზ შალვას ძე ერისთავის კაზლოვიდან „შეშლილის“ თარგმანზედა“. სტატიას თან დართული აქვს მინაწერი, სადაც ვკითხულობთ: „ისინი სულ არ გვიხმარია ჩვენ სტატიაში“. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ისინი, რაზეც ილია ჭავჭავაძე საუბრობს.

პასუხი: ჱ, ჲ, ჳ, ჴ, ჵ
კომენტარი: საუბარია ქართული ანბანის იმ ხუთ ასოზე, რომელიც ილია ჭავჭავაძის ძალისხმევით ამოღებულ იქნა ქართული ანბანიდან.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

24. ტრადიციულ .com-ს თუ არ ჩავთვლით, ამ საფეხბურთო გუნდის ოფიციალური ვებსაიტის მისამართი სულ ხუთი სიმბოლოსაგან შედგება. ამ ხუთი სიმბოლოდან ორი ციფრია და სამი – ასო. მთლიანობაში კი ეს ხუთი სიმბოლო აღნიშნავს მე–19 საუკუნეში მათ მშობლიურ ქალაქში ჩამოსულ თავზეხელაღებულ თაობას. ყურადღება შეკითხვა: დაწერეთ ეს ხუთი სიმბოლო თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: 49ers
კომენტარი: საუბარია ამერიკული ფეხბურთის გუნდზე სან–ფრანცისკო 49ers-ზე, რომელთაც ეს სახელი სან–ფრანცისკოში 1849 წელს დაძრულ ოქროსმაძიებლებს აღნიშნავს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

მესამე ტური

25. მზის სისტემაში მდებარე მარინერის ხეობა წარმოადგენს უზარმაზარ კანიონს, რომელშიც შორეულ წარსულში წყალი გროვდებოდა. მეცნიერები თვლიან, რომ მარინერის ხეობა მილიონობით წლის წინ ჰგავდა დედამიწაზე მდებარე ერთ ობიექტს. დაასახელეთ ეს ობიექტი.

პასუხი: წითელი ზღვა
კომენტარი: მარინერის ხეობა მარსზე მდებარეობს, სადაც, დღევანდელი წარმოდგენებით, არსებობდა თხევადი წყალი. მარსის ნიადაგი წყალს აწითლებდა (მარსი – წითელი პლანეტაა). შორეულ წარსულში არსებული მარინერის ზღვა წითელ ზღვას ჰგავდა.
წყარო: 1. Александр Волков, Владимир Сурдин, «Планеты», изд. «Слово», Москва, 2000, стр. 28, ISBN 5-85050-483-4
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

26. ყოველ თხუთმეტ წელიწადში ერთხელ სატურნის რგოლების დახრის კუთხე ისეთი ხდება, რომ მათი დამზერა დედამიწიდან პრაქტიკულად შეუძლებელი ხდება. რგოლების გაუჩინარებით განცვიფრებულმა გალილეო გალილეიმ თავის დროზე დაწერა, რომ სატურნი აკეთებს ამას. საინტერესო ის არის, რომ სატურნი ამას აკეთებს ფრანსისკო გოიას ტილოზეც. ყურადღება შეკითხვა: რას აკეთებს სატურნი?

პასუხი: ჭამს თავის შვილებს
კომენტარი: გალილეის მეტაფორა ეფუძნება კლასიკურ მითს სატურნზე, რომელიც ჭამს საკუთარ შვილებს. რგოლებს მან ხატოვნად სატურნის „შვილები“ უწოდა. გოიას ტილოს ეწოდება „სატურნი ჭამს თავის შვილებს“
წყარო: 1. И.И. Донскова, «Шотландия.Мистическая страна кельтов и друидов.Исторический путеводитель», Москва, «Вече», 2008, ISBN 978-5-9533-2758-9, стр. 254
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

27. ცალობით ოთხ ბიოგრაფიას თუ არ ჩავთვლით პლუტარქეს “პარალელური ბიოგრაფიები” (გამოტოვებულია ორი სიტყვა) ბიოგრაფიისაგან შედგება. გამოტოვებული ორი სიტყვა, ფიგურირებს ვიკიპედიის სტატიაში სათაურით “ადამიანის გენომი”. დაწერეთ გამოტოვებული ორი სიტყვა თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: ოცდასამი წყვილი
კომენტარი: ადამიანის გენომი შედგება 23 წყვილი ქრომოსომისაგან, პლუტარქეს ბიოგრაფიებიც ასევე 23 წყვილი ბიოგრაფიისაგან შედგება, ცალობით 4 ბიოგრაფიას თუ არ ჩავთვლით.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

28. 1980–იან წლებში ყოფილ სსრკ–ში დაარსდა მუსიკალური ჯგუფი, რომლის წევრებსაც რუსულ ინტერნეტში ინდოირანული ტომების წარმომადგენელი ხალხის სახელწოდებით მოიხსენიებენ. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ მუსიკალურ ჯგუფს?

პასუხი: არია
კომენტარი: მის წევრებს რუსულ ინტერნეტში “არიელებს” («Арийцы») უწოდებენ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

29. 1872 წელს დიდი ხელოვანი ცოლ–შვილთან ერთად საფრანგეთის ჩრდილოეთში მდებარე ქალაქ ჰავრს ესტუმრა. მოგზაურობამ ოჯახზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა, რაც აისახა კიდეც ხელოვანის შემოქმედებაში. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ხელოვანის სახელი და გვარი.

პასუხი: კლოდ მონე
კომენტარი: ჰავრში გატარებული დღეების შემდეგ მან დახატა თავისი ფერწერული ტილო – “შთაბეჭდილება. მზის ამოსვლა”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

30. ეგვიპტელთა მითოლოგიაში ქალღმერთ ნუტს მიაწერდნენ ციური სხეულების შექმნას. ნუტს ჰქონდა ორსიტყვიანი ეპითეტი, რომლითაც შეიძლება მოვიხსენიოთ უოლტერ რობერტსის მეუღლე, ბეტი ლუ ბრედემასი. დაასახელეთ ეს ორსიტყვიანი ეპითეტი.

პასუხი: ვარსკვლავების დედა
კომენტარი: უოლტერ რობერტსი ჰოლივუდელი ვარსკვლავების, ჯულია რობერტსის და ერიკ რობერტსის მამაა. მის მეუღლეს, ბეტი ლუ ბრედემასს, შეიძლება ვუწოდოთ ვარსკვლავების დედა.
წყარო: 1. «Небо дневное и ночное», Владимир Сурдин, Москва, «Слово», 2000, стр. 7 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

31. წიგნში, რომელიც მე–20 საუკუნის ხელოვნებას ეძღვნება, ნათქვამია, რომ ამ ნაწარმოებში საზოგადოებას საშუალება ეძლევა ეზიაროს დიდ და მარადიულ მდუმარებას. ყურადღება შეკითხვა: რას თიშავს ამ ნაწარმოების შემსრულებელი ნაწარმოების დასრულებისთანავე?

პასუხი: წამზომს
კომენტარი: საუბარია ჯონ კეიჯის ნაწარმოებზე „4.33“. 273 წამის შემდეგ პიანისტი თიშავს წამზომს და ტოვებს სცენას.
წყარო: 1. „Мировая художественная культура. 20 век. Кино, театр, музыка“, «Питер». 2008, стр. 345 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

32. ერთ წიგნში სტატია, რომელიც ლუვრის ისტორიას ეძღვნება, დასათაურებულია ასე: “ლუვრი და ისინი”. XXI საუკუნეში კი შეიქმნა ოთხნაწილიანი ნაწარმოები სახელწოდებით “ისინი”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ისინი.

პასუხი: მგლები
კომენტარი: ლუვრი ფრანგულად “სამგლეთს” ნიშნავს და თავდაპირველად ეს ნაგებობა ქალაის მგლებისაგან დასაცავად აიგო. გოჩა მანველიძეს კი ეკუთვნის ოთხნაწილიანი ნაწარმოები “მგლები”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

33. ძველ ალეგორიულ ბარელიეფზე გამოსახულია ეს პიროვნება ორი ქალბატონის თანხლებით. პირველი ქალბატონი ხმლითაა შეიარაღებული, მეორეს კი ხელში პატარა გემი უჭირავს. თავად ამ პიროვნების გარშემო კი თაგვები დარბიან. ყურადღება შეკითხვა: ვინ არის გამოსახული ბარელიეფზე, ვინ არის ეს პიროვნება?

პასუხი: ჰომეროსი
კომენტარი: ხმლით შეიარაღებული ქალბატონი ალეგორიულად განასახიერებს „ილიადას“, რომელშიც მეტწილად ბატალური სცენებია გამოსახული; მეორე ქალბატონი არის „ოდისეის“ ალეგორია (რომელშიც აღწერილია ოდისევსის საზღვაო მარშრუტი). თაგვები განასახიერებენ „ბატრაქომიომაქიას“ – ნაწარმოებს თაგვების და ბაყაყების ომის შესახებ, რომელსაც ჰომეროსს მიაწერენ.
წყარო: 1. Ф. Краузерс, Э. Лехнер, «Символизм богов и богинь», Золотой век, Москва, 2008, стр. 103
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

34. ერთი ჟურნალისტი აღწერს პირად განცდებს, რომლებიც მას მიქელანჯელოს “დავითის” ხილვისას დაეუფლა. თუ როგორ აუჩქარდა მას პულსი, როგორ გაუჭირდა სუნთქვა, დაეწყო თავბრუსხვევა და ჰალუცინაცია. ამასთან დაკავშირებით იგი წერს: “აი, თურმე რა ყოფილა ეს”. დაასახელეთ ეს ორი სიტყვით.

პასუხი: სტენდალის სინდრომი
კომენტარი: სტენდალის სინდრომი – ფსიქოსომატური აშლილობა, რომელსაც აქვს ადგილი, როდესაც ადამიანი ხელოვნების ზემოქმედების არეში ხვდება.
წყარო: 1. «Вокруг Света», 05-2010, стр. 64 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

35. კასიოდორეს თავის ნაშრომში მოჰყავს ციტატა სოლომონის იგავიდან: „სიბრძნემ სახლი აიშენა, მისი შვიდი ბოძი გათალა”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ორი ლათინური სიტყვა, რომელიც გვხვდება კასიოდორეს ნაშრომში ამ ციტატის მახლობლად.

პასუხი: ტრივიუმი და კვადრივიუმი
კომენტარი: საუბარია 7 თავისუფალ ხელოვნებაზე (სიბრძნის 7 ბოძი). მათი კორპუსი 2 ნაწილად იყოფოდა: ტრივიუმად და კვადრივიუმად.
წყარო: 1. Д.Пидоу, «Геометрия и искусство», Москва, «Мир», 1979, стр. 10 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

36. ანატოლი კარპოვი წერს, რომ ფიგურების სწორად ასეთი რაოდენობა წარმოადგენს მინიმუმს, რომელიც საჭიროა ლამაზი საჭადრაკი ეტიუდის შესაქმნელად. ანატოლი კარპოვმა ფიგურების ამ რაოდენობის შემცველი ეტიუდი მოიხსენია სიტყვით, რომელიც წარმოადგენს 1811 წელს შექმნილი ნაწარმოების სახელწოდებას. დაასახელეთ ამ ნაწარმოების ავტორი.

პასუხი: ივანე კრილოვი
კომენტარი: კარპოვის აზრით, კომპოზიციის შესაქმნელად საჭიროა მინიმუმ 4 ფიგურა; „კვარტეტი“ (4 მუსიკოსი) არის ი.ა.კრილოვის იგავ–არაკი.
წყარო: 1. А.Е. Карпов, Е. Я. Гик, «Шахматный калейдоскоп», библиотечка «Квант», выпуск 13, Москва, «Наука», гл. ред. Физ-мат. Лит-ры, 1981, стр. 47 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

მეოთხე ტური

37. ინგლისურ ვიკიპედიაში ერთი ევროპული ქალაქისადმი მიძღვნილ სტატიაში არის ქვესათაური, სადაც ჩამოთვლილია ამ ქალაქში დაბადებული გამოჩენილი პიროვნებები. მათ შორის არიან: მოცურავე სანდრა ფოლკერი, ფილოსოფოსი ჰანს ბლუმენბერგი, პოლიტიკოსი ბიორნ ენგჰოლმი, ფერმწერი გოდფრი კნელერი და კიდევ მე–XIX საუკუნეში დაბადებული ორი ძმა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ძმების გვარი.

პასუხი: მანი
კომენტარი: საუბარია ქალაქ ლიუბეკზე, სადაც დაიბადნენ ჰაინრიხ და თომას მანი.
წყარო: 1 ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

38. რომინა ფალკონის სიმღერაში მომღერალი საუბრობს სიყვარულზე, გრძნობებზე და მოუწოდებს თავის რჩეულს უყვარდეს, რის გამოც რომინა ფალკონი სიმღერის განმავლობაში ბევრჯერ იმეორებს ამას. დაწერეთ სამასოიანი იტალიური სიტყვა, რომელსაც იგი იმეორებს.

პასუხი: ამა
კომენტარი: სიტყვების თამაშია იმეორებს ამას, ნიშნავს რომ იმეორებს სიტყვა “ამა”–ს, რაც იტალიურად ნიშნავს “გიყვარდეს”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

39. ლეონარდო და ვინჩი წერდა, რომ მხატვარი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ფლობს მხატვრული პერსპექტივის თეორიას, თუ მას გააზრებული აქვს მათემატიკის ეს ხუთი ცნება. ამ ცნებებს შორის ლეონარდო ასახელებს კუთხეს და სხეულს. დანარჩენი სამი კი გვხვდება 1926 წელს გამოქვეყნებული ნაწარმოების სახელწოდებაში. დაასახელეთ ამ ნაწარმოების ავტორი.

პასუხი: კანდინსკი
კომენტარი: ლეონარდო თვლიდა, რომ გეომეტრიის 5 ძირიადი კატეგორიის ცოდნა აუცილებელია მხატვრისათვის: წერტილი, ხაზი, სიბრტყე, კუთხე, სხეული. საუბარია აბსტრაქციონიზმის ერთ–ერთ ძირითად თეორიულ ტრაქტატზე, ვ. კანდინსკის “წრფე და წერტილი სიბრტყეზე”.
წყარო: 1. Д.Пидоу, «Геометрия и искусство», Москва, «Мир», 1979, стр. 89 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

40. სახელწოდება რომლითაც ეს მრუდი ჩვენთვისაა ცნობილი, გალილეო გალილეის ეკუთვნის, თუმცა ბლეზ პასკალი მას “რულეტს” უწოდებდა და აღნიშნავდა – ყოველდღიურ ცხოვრებაში იმდენად ხშირად ხვდება ეს მრუდი თითოეულ ჩვენგანს თვალწინ, რომ საკვირველია ძვ. ბერძნებმა ის, როგორ ვერ შენიშნესო. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ მრუდს?

პასუხი: ციკლოიდა
კომენტარი: ციკლოიდა ეწოდება მრუდს, რომელსაც მბრუნავი ბორბლის წერტილი შემოწერს. “რულეტ” ფრანგულად პატარა ბორბალია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

41. ენათმეცნიერი სტივენ პინკერი მიიჩნევს, რომ ენების არსებობას განაპირობებენ პირველები. თუკი ლინგვისტები აწყდებიან ისეთ ენას, რომელზეც მხოლოდ მეორეები საუბრობენ, მაშინ ისინი ამბობენ, რომ ეს ენა განწირულია დასაღუპად. დაასახელეთ პირველები და მეორეები სწორი თანამიმდევრობით.

პასუხი: ბავშვები და დიდები (ნებისმიერი სინონიმი)
კომენტარი: საუბარია იმაზე, რომ თუ ენაზე ბავშვები არ საუბრობენ, ეს იმას ნიშნავს, რომ ენა განიცდის ბუნებრივი კვდომის პროცესს.
წყარო: 1. Пинкер Стивен, “Язык как инстинкт”: Пер. с англ. / Общ. ред. В. Д. Мазо. — М.: Едиториал УРСС, 2004. – 456 с. 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

42. გაიხსენეთ ჩვ. წ.–მდე მეოთხე საუკუნეში ათენში დაარსებული სასწავლო დაწესებულების ერთ–ერთი სახელწოდება და მიპასუხეთ რა არის ფრანგი დრამატურგის, ემილ ოჟიეს აზრით „აზროვნების ბორბლები“?

პასუხი: ფეხები
კომენტარი: ჩვ. წ.–მდე 335 წელს პერიპატეტიკოსთა (περιπατητικός – ფეხით სიარული) სკოლა, იგივე ლიკეიონი დაარსდა. ემილ ოჟიეს აზრით გონებრივ აქტივობას ფეხით სიარული უწყობს ხელს.
წყარო: 1. Тяпкин А.,Шибанов А. „Пуанкаре“, ЖЗЛ, Москва, с. 456 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

43. ანრი პუანკარე წერდა, რომ მათემატიკაში თითოეულ მათგანს შეუცვლელი როლი აქვს და ორივე აუცილებელია. პირველი უტყუარობას იძლევა და მტკიცებულების ინსტრუმენტია, მეორე კი – იშვიათი ნიჭია, რომელიც საფუძვლად უდევს გამომგონებლობას. დაასახელეთ ისინი სწორი თანამიმდევრობით.

პასუხი: ლოგიკა და ინტუიცია
კომენტარი: სამეცნიერო დისპუტში, ანრი პუანკარემ ამგვარად შეარიგა ლოგიცისტები და ინტუიტიური სკოლის წარმომადგენლები ერთმანეთს.
წყარო: 1. Тяпкин А.,Шибанов А. „Пуанкаре“, ЖЗЛ, Москва, с. 407
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

44. თამბაქოს ყველაზე გავრცელებულ და პოპულარულ სორტს მთელს მსოფლიოში “ვირჯინია” ეწოდება და მისი სახელი წარმოდგება ბრიტანეთის ყოფილი კოლონიისგან, რომელიც დღესდღეობით აშშ–ს შტატს წარმოადგენს. ყურადღება შეკითხვა: მითხარით ამ კოლონიის დამაარსებელი ევროპელის სახელი და გვარი.

პასუხი: უოლტერ რელეი
კომენტარი: ერთი ვერსიის თანახმად, უილტერ რელეი არის ადამიანი, რომელმაც ევროპაში პირველმა ჩამოიტანა თამბაქო.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

45. ერთი თანამედროვე ავტორის თანახმად ძველ რომში არსებობდა ასეთი პრაქტიკა: თუ ნაყიდი მონა ყიდვიდან ექვსი თვის განმავლობაში ჩაიდენდა ამ დანაშაულს, გამყიდველი ვალდებული იყო მყიდველისათვის მონაში გადახდილი ფული უკან დაებრუნებინა. ყურადღება შეკითხვა: ძვ. რომაული კანონმდებლობით რომელ დანაშაულზეა საუბარი?

პასუხი: თვითმკვლელობა
კომენტარი: ძვ. რომაული სამართლის მიხედვით მონის თვითმკვლელობა დანაშაული იყო.
წყარო: 1. გრ. ჩხარტიშვილი, “მწერალი და თვითმკვლელობა”, ნებისმიერი გამოცემა.
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

46. შეკითხვის ავტორი ინტერნეტში წააწყდა სტატიას, რომლის სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს, როგორც „სიზარმაცის ტრიუმფი“. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ქალბატონი, რომელსაც ეძღვნება ეს სტატია.

პასუხი: ლენი რიფენშტალი
კომენტარი: სტატიას ორიგინალში ეწოდება „Триумф Лени“. საუბარია გერმანელ კინორეჟისორზე ლენი რიფენშტალზე , რომლის მთავარი ნაწარმოებია „ნების ტრიუმფი“.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

47. შეკითხვის ავტორი წააწყდა შემდეგ გეომეტრიულ ამოცანას, ჩაიწერეთ: მოცემულია ABC სამკუთხედი, რომელშიც მედიანები იკვეთება. ამოცანის პირობაში დართულმა კიდევ ერთმა დეტალმა, შეკითხვის ავტორს XIX საუკუნეში დაბადებული გერმანელი ექიმი გაახსენა, რომლის გვარიც ჩვენთვის უფრო შემოკლებული ფორმითაა ცნობილი. ყურადღება შეკითხვია: დაასახელეთ ამ ექიმის გვარი შემოკლებული ფორმით.

პასუხი: G.
კომენტარი: ამოცანის პირობაში მედიანების გადაკვეთის წერტილს ეწოდებოდა G. გერმანელმა ექიმმა ერნსტ გრაფენბერგმა გინეკოლოგიაში G წერტილის ცნება შემოიღო.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

48. ლეონიდ გირშოვიჩის მოთხრობის მოქმედება ვითარდება ესპანეთში, სამოქალაქო ომის პერიოდში. ამ მოთხრობისადმი მიძღვნილ სტატიაში ხაზგასმულია, რომ ნაწარმოების მთავარი გმირი ძალიან ჰგავს ერთ ინგლისელ მწერალს. სტატიის ავტორი ამ პერსონაჟს იქსის იგრეკს უწოდებს. დაასახელეთ იქსი და იგრეკი, თუ ეს სიტყვები ერთმანეთის ანაგრამებს წარმოადგენენ.

პასუხი: ორუელი, ორეული
კომენტარი: კრიტიკოსმა ამ სტატიაში მოთხრობის მთავარ მოქმედ პირს უწოდა ორუელის ორეული. ინგლისელი მწერალი ჯორჯ ორუელი მონაწილეობდა ესპანეთის სამოქალაქო ომში.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

რა არის აღბეჭდილი ამ სურათზე?

პირველი “რა” არის აღბეჭდილი სურათზე?

თქვენს წინაშეა ერთი გამოგონებისადმი მიძღვნილი ჩანახატი. რომელი სამი ასოა წაშლილი ამ ჩანახატზე?

დღეს თბილისის 2010 წლის გაზაფხულის ჩემპიონატი გაიმართა სპორტულ “რა? სად? როდის?”–ში, მეორე ტური. მგონი წინა ტურს ჯობდა, თუმცა რამდენიმე კითხვით მაინც უკმაყოფილო ვარ. შეიძლებოდა მათ მაგივრად სხვების ჩასმა და დაწერა. თუმცა რაც გამოვიდა ეს არის, ველოდებით შემდეგ ტურს…

შედეგებს შეგიძლიათ ამ ლინკზე გაეცნოთ

პირველი ტური

1. ერთ საიტზე, რომელიც უძველეს დეკორატიულ ხელოვნებას ეძღვნება დაბეჭდილია წამახალისებელი სტატია, რომელიც მოუწოდებს საიტის ვიზიტორებს დაკავდნენ ამ დეკორატიული ხელოვნებით. სტატიის სათაური შედგება ორი თანაჟღერადი სიტყვისაგან, რომელთაგან პირველი არის მოწოდება, მეორე კი – დეკორატიული ხელოვნების სახელწოდება. აღადგინეთ სტატიის სათაური.

პასუხი: ბანზაი ბონსაი
კომენტარი: ბონსაი ჯუჯა ხეების გამოყვანის დეკორატიული ხელოვნებაა, ბანზაი კი – მოწოდება რაიმე საქმის გაკეთებისაკენ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

2. ბერლინის კედლის დანგრევიდან 20 წლის თავზე გერმანიაში გამოიცა საფოსტო ბარათები, რომლის ცენტრშიც გამოსახულია ერთი სიმბოლო. ეს სიმბოლო თვალსაჩინო ილუსტრაციას წარმოადგენს იმისა, თუ რა ზეგავლენას ახდენდა ბერლინის კედელი ადამიანებზე. გამოსახეთ ეს სიმბოლო თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: ÷
კომენტარი: საუბარია გაყოფის ოპერაციის აღმნიშვნელ სიმბოლოზე. საფოსტო ბარათზე იყო წარწერა: Walls divide people (კედლები ყოფენ ადამიანებს).
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

3. შეკითხვის ავტორს ძალიან უყვარს ინტერნეტში თავგადასავლების ძიება და თავსატეხების ამოხსნა. გუგლის საძიებო სისტემაში მორიგი ხეტიალის დროს, იგი დარიგებულ სურათს წააწყდა, რომელიც პირდაპირ მიანიშნებს 1898 წელს შექმნილ ნაწარმოებზე. ყურადღება შეკითხვა: ვინ არის ამ ნაწარმოების ავტორი?

პასუხი: არტურ კონან–დოილი
კომენტარი: სურათზე მოცეკვავე კაცები არიან გამოსახული. dancing men (მოცეკვავე კაცები), სწორად ასე ეწოდება დაშიფრულ კოდს არტურ კონან–დოილის ცნობილ ნაწარმოებში.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

4. ერთ რომანში, რომლის მოქმედება შუა საუკუნეებში ვითარდება, მთავარი გმირი უხსნის სასულიერო პირს, რომ იგი დაჯილდოვებულია უცხო ენების ძალიან სწრაფად შესწავლის უნარით. მსმენელი გაოცებას ვერ მალავს და ამბობს, რომ ეს უნარი ადამიანთა მხოლოდ მცირერიცხოვან ჯგუფს გააჩნდა. დაასახელეთ ამ მცირერიცხოვანი ჯგუფის ერთი წარმომადგენელი მაინც.

პასუხი: მაგალითად წმინდა პეტრე
კომენტარი: ქრისტეს მოციქულები მრავალ ადგილას ქადაგებდნენ და შესაბამისად მათ დროის უმოკლეს პერიოდში უხდებოდათ იმ ხალხის ენისა თუ დიალექტის შესწავლა, ვისთანაც იყვნენ წარგზავნილი საქადაგებლად.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

5. მოდესტ მუსორგსკის ოპერის, „ბორის გოდუნოვის შესახებ“ ერთ ინტერნეტ–ჟურნალში გამოქვეყნდა სტატია სათაურით: „რუსული მუსიკის მთავარი DJ“. არ გეკითხებით, თუ რა შევცვალეთ ჩვენ ასოებით “DJ”, დაასახელეთ 1953 წელს დაბადებული ადამიანი, რომელსაც უწოდებენ “DJ”–ის.

პასუხი: ბორის გრებენშჩიკოვი
კომენტარი: სტატიას ერქვა – ” Главный БГ русской музыки”. სტატიის ავტორის აზრით მთავარი БГ რუსულ მუსიკაში “ბორის გოდუნოვია” და არა ბორის გრებენშჩიკოვი.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

6. ყურადღება! ციტატა სემიოტიკის სახელმძღვანელოდან: “ადამიანის ფსიქიკა ისეა მოწყობილი, რომ მას შეუძლია დალანდოს სტრუქტურა იქ, სადაც სტრუქტურის ნასახიც კი არ არის”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ შვეიცარიელი მეცნიერი, რომლის გამოგონებაც წიგნში მოყვანილია ზემოხსენებული ციტატის საილუსტრაციოდ.

პასუხი: ჰერმან რორშახი
კომენტარი: საუბარია რორშახის ტესტებზე.
წყარო: 1. ბმული 2. Георгий Почепцов, «Семиотика», «Рефл-бук», 2002, стр. 28. ISBN: 5-87983-107-8
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

7. ერთი ბლოგერი ამასწინათ წერდა, რომ კომპიუტერზე თავის ცხოვრებაში პირველად გადააყენა “ვინდოუზი” და ძალიან ამაყობს ამ ფაქტით. თავის ბლოგზე ამ ერთობ მნიშვნელოვანი ამბის აღმწერი პოსტი დაასათაურა ცნობილი ფრაზით, რომელშიც “პატარას” და “დიდს” ადგილები აქვთ შეცვლილი. დაასახელეთ ადამიანი, რომელმაც პირველმა წარმოთქვა ზემოხსენებული ფრაზა.

პასუხი: ნილ არმსტრონგი
კომენტარი: ბლოგერმა დაწერა, რომ ეს ფაქტი ადამიანისათვის, ანუ მისთვის დიდი ნაბიჯია, კაციობრიობისათვის კი – პატარა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

8. აღორძინების ხანის ესკიზების განხილვის დროს, რომლებსაც ლეონარდო და ვინჩის მიაწერენ, ექსპერტები უპირველეს ყოვლისა ჩრდილებს აქცევენ ყურადღებას, უფრო ზუსტად კი მათ თავისებურებას. თუ ჩრდილის შემადგენელი შტრიხები განლაგებულია (გამოტოვებულია ორი სიტყვა), ექსპერტებს სერიოზული ეჭვი შეაქვთ ლეონარდოს ავტორობაში. ყურადღება შეკითხვა: აღადგინეთ გამოტოვებული ორი სიტყვა სწორი თანამიმდევრობით.

პასუხი: მარჯვნიდან მარცხნივ
კომენტარი: ლეონარდო ცაცია იყო და შესაბამისად ჩრდილებს მარცხნიდან მარჯვნივ ხატავდა.
წყარო: Роберт Уоллейс, «Мир Леонардо», Москва, «Терра», 1997, ISBN 5-300-01431-1, стр. 31
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

9. უმბერტო ეკომ თავისი რომანის, “ვარდის სახელის” პერსონაჟზე, ბურგოსელ ხორხეზე საუბრისას განაცხადა, რომ იგი არის ხორხე ლუის ბორხესის იქსი. საინტერესო ის არის, რომ იქსი XIX საუკუნის მეორე ნახევარში შექმნილი ლიტერატურული ნაწარმოებია, რომელიც ავტორმა ივანე პოლტარაცკის მიუძღვნა. დაასახელეთ იქსი.

პასუხი: აჩრდილი
კომენტარი: ეკომ განაცხადა რომ ბურგოსელი ხორხე ბორხესის აჩრდილიაო. ილია ჭავჭავაძემ პოემა “აჩრდილი” ივანე პოლტარაცკის და ივანე წინამძღვრიშვილს მიუძღვნა.
წყარო: 1. ბმული 2. Umberto Eco, “On literature”, A Harvest Book, Harcourt Inc., ISBN-10: 0-15-100812-4, p.125
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

10. თქვენს წინაშეა ვასილი უვაროვი თავის გამოგონებასთან, პარაპორტატორთან ერთად. ამ გამოგონების წყალობით ვასილი უვაროვს ეძახიან ადამიან–იქსს. ყურადღება შეკითხვა: რომელი მე–20 საუკუნეში შექმნილი პერსონაჟი დავშიფრეთ ჩვენ იქსით?

პასუხი: კარლსონი
კომენტარი: სურათზე ნაჩვენებია პარაპორტატორი, პროპელერიანი მოწყობილობა, რომელიც ადამიანს ფრენის საშუალებას აძლევს.
წყარო: 1. National Geographic, 2010-04-12, p. 38
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

11. ინგლისელი ჟურნალისტი, ჯერემი კლარკსონი აღწერს რა თავის ვოიაჟს შვეიცარიიდან ავსტრიაში თავის წიგნში წერს, რომ ამ ქვეყნების საზღვარზე სულიერის ჭაჭანება არ იყო. ყურადღება შეკითხვა: რა ზედსართავი სახელით მოიხსენია მან შვეიცარია–ავსტრიის საზღვარზე შემხვედრი პოლიციელი?

პასუხი: მწოლიარე (მძინარეც ითვლება)
კომენტარი: “მწოლიარე პოლიციელი”, რომელსაც ინგლისურად “მძინარე პოლიციელი” ჰქვია, ეწოდება შემაფერხებელ მოწყობილობას გზაზე, რათა მძღოლმა სიჩქარეს დაუკლოს და ისე გაიაროს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

12. ერთ სტატიაში გამოთქმულია აზრი, რომ 19 საუკუნის აშშ–ში ძალადობა ცხოვრების ნორმას წარმოადგენდა და გაბატონებული იყო იქსის იგრეკი. სტატიის ავტორების თქმით, ჰოლივუდური ვესტერნების გავლენით იქსის იგრეკი დღესაც არსებობს. დაასახელეთ რომელი ორი სიტყვა დავშიფრეთ ჩვენ იქსის იგრეკით, თუ იქსი და იგრეკი მხოლოდ ერთი ასოთი განსხვავდებიან.

პასუხი: კოლტის კულტი
კომენტარი: ვესტერნის მოყვარულების გამო კოლტის პისტოლეტის კულტი დღემდე არსებობს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

მეორე ტური

13. უკანასკნელი 20 წლის სტატისტიკის თანახმად, ტოტენჰემ “ჰოთსპური” ინგლისის პრემიერ–ლიგაში საშუალოდ მეათე ადგილს იკავებს. ამის გამო ერთ ფილმში მთავარმა პერსონაჟმა ტოტენჰემ “ჰოთსპურის” სატურნირო მდგომარეობა შეადარა “კათარტერიოს”. ყურადღება შეკითხვა: რა არის “კათარტერიო” ძვ. ბერძნულად?

პასუხი: სალხინებელი (განსაწმენდელი)
კომენტარი: ფილმში “ბრიუგეს ფსკერზე” მთავარი პერსონაჟი პრემიერ–ლიგას ჰყოფს სამოთხედ, სალხინებელად და ჯოჯოხეთად. ტოტენჰემი სტატისტიკის მიხედვით სულ შუა ნაწილში, ანუ სალხინებელშია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

14. დარიგებულ სურათზე თქვენ ხედავთ ვოლის აღჭურვილობას, რაც ბერნარდო ბერტოლუჩის ფილმში „მეოცნებენი“ ფიგურირებს როგორც პირდაპირი, ასევე გადატანითი მნიშვნელობით. მითხარით რომელი ორი სიტყვა შევცვალე მე შეკითხვაში სიტყვებით “ვოლის აღჭურვილობა”?

პასუხი: ევას კოსტიუმი
კომენტარი: სურათზე წარმოდგენილია მულტპერსონაჟების, ვოლის და მისი მეგობრის, ევას კოსტიუმები. ბერტოლუჩის ფილმში ევა გრინის შიშველი სხეული, ანუ „ევას კოსტიუმი“ ფიგურირებს როგორც გადატანითი, ასევე პირდაპირი მნიშვნელობით, ვინაიდან მსახიობს ევა ჰქვია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

15. ჟურნალისტი იულია ლატინინა თვლის, რომ მასმედიამ რუსეთის მოსახლეობა ნარკოტიკული ტრანსის მდგომარეობაში მოაქცია. ამასთან დაკავშირებით იგი მიმართავს მეტაფორას და მოიხსენიებს შპრიცს, რომლის საშუალებითაც ხალხი ამ ნარკოტიკულ ტრანსში ვარდება. მითხარით რა შეადარა იულია ლატინინამ შპრიცს?

პასუხი: ოსტანკინოს ტელეანძა
კომენტარი: ოსტანკინოს ტელეანძა გავს ფორმით შპრიცს. საუბარია რუსული მასმედიის მიერ ცრუ და არაობიექტური ინფორმაციის მიწოდებაზე.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

16. წიგნში “ასე იტყოდა ლანდაუ” მოყვანილია ციტატა BBC-ის რადიოგადაცემიდან, სადაც ნათქვამია, რომ ლანდაუს წყალობით 50–იანი წლების საბჭოთა კავშირში ფიზიკა იქცა  “საოცრებათა ქვეყანად”. ატლასის თვალიერების დროს კი შეკითხვის ავტორმა “საოცრებათა ქვეყანა” ზემო ნიუ–იორკის ყურეში იპოვა. რომელი ორი სიტყვაა შეცვლილი შეკითხვაში სიტყვებით “საოცრებათა ქვეყანა”.

პასუხი: თავისუფლების კუნძული
კომენტარი: ზემო ნიუ–იორკის ყურეში მდებარეობს თავისუფლების კუნძული, სადაც განლაგებულია თავისუფლების ქანდაკება. ‘საოცრებათა ქვეყანა” ალუზიაა ელისის კუნძულზე, რომელიც ასევე ამავე ყურეში მდებარეობს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

17. ტურინის მუზეუმში ინახება ძველეგვიპტური პაპირუსი. მეცნიერთა ერთი ნაწილი მიიჩნევს, რომ ამ პაპირუსში აღბეჭდილია ქურუმთა კასტის და არისტოკრატიის ზნეობრივი დეგრადაცია. სხვა მკვლევარები კი ამ პაპირუსს მისი შექმნიდან დაახლ. ათი საუკუნის შემდეგ შექმნილ ნაწარმოებს ადარებენ. დაასახელეთ ეს ნაწარმოები.

პასუხი: კამა სუტრა
კომენტარი: პაპირუსზე აღბეჭდილია ეროტიული სცენები, მათ შორის სხვადასხვა სექსუალური პოზიციები.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

18. ინტერნეტში შეკითხვის ავტორი წააწყდა შემდეგ ფოტოს: ცენტრში ზის ცნობილი დიზაინერი, რომელიც გარშემორტყმულია მისი დიზაინით შექმნილი კაბებით. ფოტოს აღწერის დროს მე ერთი ბგერა განზრახ არასწორად გამოვთქვი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ დიზაინერის სახელი და გვარი.

პასუხი: ერნო რუბიკი
კომენტარი: ერნო რუბიკი მისი დიზაინით შექმნილი კუბებითაა გარშემორტყმული და არა კაბებით.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

19. XX საუკუნეში ნაიჯელ ჰესმა და ჯერემი ბრაუნმა შექმნეს მიუზიკლი „კატები“, რომელიც ძველი ლეგენდის ახლებურ ინტერპრეტაციას წარმოადგენს. მიხვდით, რა სიტყვაა შეცვლილი ბოლო წინადადებაში და დაასახელეთ ქალაქი, რომლის ცენტრშიც ტრადიციულად სრულდება ეს მიუზიკლი.

პასუხი: ჰამელნი
კომენტარი: მიუზკლს “ვირთხები” ჰქვია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

20. ნინო ქოქოსაძე თავის ლექსში აღწერს პაემანს: ფილაქნებით მოკირწყლულ ბილიკს მიუყვება შეზარხოშებული წყვილი. ქალი სწორ და პატარ–პატარა ნაბიჯებს დგამს როგორც შავი იქსი, მამაკაცი კი ტორტმანებს, ზიგზაგებს ხაზავს და ემსგავსება თეთრ იგრეკს. დაასახელეთ იქსი და იგრეკი სწორი თანამიმდევრობით.

პასუხი: პაიკი, მხედარი
კომენტარი: პაემანი თითქოს ჭადრაკის დაფაზე (ფილაქნები) მიმდინარეობს. პაიკი სწორი და პატარა ნაბიჯებით მიდის, თეთრი მხედარი კი მის გარშემო ზიგზაგებს ხაზავს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

21. რუსული ვიკიპედიის სტატიაში, რომელიც “ჰამელნელ ვირთხიჭერიას” ეძღვნება ფიგურირებს 1791 წელს შექმნილი ნაწარმოების სათაური. დაასახელეთ ეს ნაწარმოები.

პასუხი: ჯადოსნური ფლეიტა
კომენტარი: სტატიაში ნათქვამია, რომ პერსონაჟმა მოაჯადოვა ვირთხები და შემდეგ ბავშვები ჯადოსნური ფლეიტის საშუალებით.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

22. ვიქტორ ჩიჟიკოვის ორიგინალურ ნახატზე გამოსახულია დათვი ერთობ უცნაური ზოლებიანი ქამრით. ქამარს აქვს ბალთაც, რომლის დიზაინიც ვიქტორ ჩიჟიკოვმა ფრანგი დიდგვაროვნის ქმნილებიდან გადმოხატა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ფრანგი დიდგვაროვნის სახელი და გვარი.

პასუხი: პიერ დე კუბერტენი
კომენტარი: ეს არის 1980 წლის მოსკოვის ოლიმპიადის სიმბოლო “დათუნია მიშა”, რომელიც ვიქტორ ჩიჟიკოვის ნახატის მიხედვითაა შექმნილი. დათვს ქამრის ბალთაზე ოლიმპიური რგოლები აქვს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

23. მეტსახელი, რომლითაც სპეციალისტები ხშირად მოიხსენიებენ ამ პეპელას, ემთხვევა ერთი მისალმების დაშიფრულ აბრევიატურას. დაასახელეთ ეს მისალმება ორიგინალის ენაზე.

პასუხი: Heil, Hitler!
კომენტარი: პეპელას  მეტსახელია 88, რაც წარმოადგენს HH აბრევიატურის დაშიფრულ ვარიანტს, რადგან H გერმანული ანბანის მერვე ასოა.
წყარო: 1. «Вокруг Света», 2010-04-09 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

24. ზიგმუნდ ფროიდი ამბობდა, რომ მიუხედავად მრავალწლიანი გამოკვლევებისა, ეს არის შეკითხვა, რომელზედაც მას პასუხი არ აქვს. 2000 წელს ჰოლივუდში გადაიღეს ფილმი, რომლის მთავარ თემასაც ეს შეკითხვა წარმოადგენს. დაასახელეთ ამ ფილმის სახელწოდება.

პასუხი: რა უნდათ ქალებს
კომენტარი: ზიგმუნ ფროიდმა განაცხადა, რომ “რა სურს ქალს” ეს არის შეკითხვა, რომელზეც მას პასუხი არ აქვს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

მესამე ტური

25. ევგენი ლუკინის მოთხრობაში “49 წამი” მთავარი პერსონაჟი ადის სცენაზე და მოუწოდებს მის წინ შეკრებილ ხალხს, რომ არ შეეშინდეთ. დაასახელეთ მე–19 საუკუნის ბოლოს შექმნილი ნაწარმოები, რომელიც გახდა ავტორის შთაგონების წყარო, როცა წერდა ამ მოთხრობას.

პასუხი: მატარებლის შემოსვლა სადგურში
კომენტარი: კინოთეატრში შეკრებილ ხალხს უჩვენებენ ლუმიერების “მატარებლის შემოსვლა ლა სიოტას სადგურში”, რომელიც 49 წამი გრძელდება.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

26. ხელოვნებათმცოდნეები თვლიან, რომ ვერმეერის ეს ტილო დაბალანსებული კომპოზიციით გამოირჩევა. მასზე გამოსახულია ქალბატონი, რომელსაც ხელში უჭირავს საყოფაცხოვრებო ნივთი. არ გეკითხებით ნახატის სათაურს, გვითხარით რა უჭირავს მას ხელში?

პასუხი: სასწორი
კომენტარი: სურათს ეწოდება “ქალი სასწორით”. ტექსტში მინიშნებულია სასწორზე. “ბალანს” – სასწორს აღნიშნავს ევროპულ ენებში.
წყარო: 1. Х.В.Янсон, Энтони Ф. Янсон. «Основы истории искусств», ISBN 5-85902-079-1, Введение, стр. 25
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

27. თქვენს წინაშეა ფიქრია გოგინაშვილის ფოტო, რომელიც ფოტოს ავტორმა თავის ბლოგზე ასე დაასათაურა: “მშრალი ხიდის ხედები და (გამოტოვებულია ორი სიტყვა)”. თუ გამოტოვებული ორი სიტყვით ვიმსჯელებთ ფოტოს ავტორმა მშრალ ხიდზე ვერ იპოვა ის, რასაც ეძებდა. ყურადღება შეკითხვა: აღადგინეთ გამოტოვებული ორი სიტყვა.

პასუხი: ჩემი ფეხები
კომენტარი: სარკეში თავად ფოტოგრაფის ფეხები მოჩანს. გამოთქმა „ჩემი ფეხები“ ქართულში ზუსტად ამასვე აღნიშნავს: „ვერ იპოვა ის, რასაც ეძებდა“.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

28. მცირე ხნის წინ სამეცნიერო სამყაროში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ რეი დაუნინგის სამეცნიერო ჯგუფმა შეიმუშავა ტექნოლოგია, რომელმაც შესაძლებელი გახდა იესო ქრისტეს სახის სამგანომილებიანი გამოსახულების დადგენა. ახალ ამბებში, რომელიც ამ ფაქტს ეძღვნებოდა ფიგურირებდა ევროპის ქალაქი. დაასახელეთ ეს ევროპული ქალაქი.

პასუხი: ტურინი
კომენტარი: 3D გამოსახულება მიღებულ იქნა ტურინის სუდარას გამოყენებით.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

29. თანამედროვე მექსიკაში არაპატრიოტ მექსიკელებს მალინჩისტას უწოდებენ. ეს სიტყვა მომდინარეობს ვინმე მალინჩესაგან, რომელსაც ზღვის მოყვარულმა ესპანელებმა სხვა, უფრო პოეტური სახელი შეარქვეს. ყურადღება შეკითხვა: რა პოეტური სახელი შეარქვეს ესპანელებმა მალინჩეს?

პასუხი: მარინა
კომენტარი: საუბარია ერნან კორტესის საყვარელზე, ინდიელ დონია მარინაზე, რომელიც კორტესს დაეხმარა აცტეკთა იმპერიის დაპყრობაში. კითხვაში სიტყვები „ზღვის მოყვარული“ და „პოეტური“ მინიშნებებს წარმოადგენენ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

30. ერთ ფილმში რასისტული იდეებით შეპყრობილი ლილიპუტი წინასწარმეტყველებს ომს პირველებსა და მეორეებს შორის. ასტრონომიაში პირველები და მეორეები ერთმანეთისგან მკაცრად არ არიან გამიჯნულები და თანამედროვე წარმოდგენებით მეორეები წარმოადგენენ პირველებს, რომლებიც ხილულ დიაპაზონში აღარ ასხივებენ. დაასახელეთ პირველები და მეორეები ნებისმიერი თანმიმდევრობით.

პასუხი: თეთრი ჯუჯები და შავი ჯუჯები
კომენტარი: ლილიპუტი წინასწარმეტყველებს ომს თეთრ და შავ ჯუჯებს შორის. თეთრი და შავი ჯუჯები ვარსკვლავიერი ევოლუციის ეტაპებია.
წყარო: 1. მხატვრული ფილმი «ბრიუგეს ფსკერზე» 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

31. ვესპერ ლინდი იან ფლემინგის რომანის, “კაზინო როიალის” მთავარი პერსონაჟია.  მისი სახელი და გვარი ნაწარმოებია აწ უკვე აღარარსებული ანკლავის სახელწოდებისგან. დაასახელეთ ამ ანკლავის სახელწოდება.

პასუხი: დასავლეთ ბერლინი
კომენტარი: პერსონაჟის სახელი და გვარი, Vesper Lynd ინგლისურად West Berlin–ის მსგავსად წარმოითქმის, რომელიც მთლიანად მოქცეული იყო ყოფილი გდრ–ს ტერიტორიაში, ანუ წარმოადგენდა ანკლავს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

32. როდესაც შეკითხვის ავტორმა ინტერნეტში ნახა დარიგებული სურათი, მას გაახსენდა  ცნობილი პიროვნება, სახელად ჟანი… ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ მისი გვარი.

პასუხი: ჟან ბურიდანი
კომენტარი: საუბარია ჟან ბურიდანზე და ცნობილ გამოთქმაზე “ბურიდანის ვირი”. შეკითხვის ავტორის აზრით სურათზე ბურიდანის ვირის თემაა გადათამაშებული.
წყარო: 1. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

33. უოლტერ ლორდის წიგნში “დასამახსოვრებელი ღამე” (A Night to Remember), მოთხრობილია უოლეს ჰარტლის მუსიკალური ბენდის ტრაგიკული ისტორია, რომლის წევრების “გედის სიმღერა”, უმრავლესობა თქვენგანმა ერთ კონკრეტულ ფილმში მოისმინა. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ ფილმს?

პასუხი: ტიტანიკი
კომენტარი: საუბარია სიმღერაზე, Nearer My God To Thee, რომელსაც “ტიტანიკის” ბენდის წევრები ასრულებენ გემის ჩაძირვის წინ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

34. შეკითხვაში ორი სხვადასხვა სიტყვაა შეცვლილი “ევროთი” და “მანეთით”: ერთ სამეცნიერო–პოპულარულ სტატიაში მოყვანილია შემდეგი მეტაფორა: ბუნებაში არსებობს ვალუტის ორი ნაირსახეობა – ევრო და მანეთი. ურთიერთგადაცვლის კურსი ძალიან მაღალია, თუმცა სტაბილურია და პროპორციულია კვადრატის… ყურადღება შეკითხვა: რისი კვადრატის?

პასუხი: სინათლის სიჩქარის
კომენტარი: საუბარია აინშტანის ფორმულაზე E (ენერგია) = m (მასა) c² (სინათლის სიჩქარის  (კონსტანტაა!) კვადრატი). ამ ფორმულიდან გამომდინარეობს მასის და ენერგიის ეკვივალენტობა.
წყარო: 1. «Популярная механика», октябрь 2003, стр. 37
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

35. პარიზში ლუვრის მუზეუმის მონახულების დროს შეკითხვის ავტორს აღიზიანებდა იქსები წარწერით “მონალიზა”. აი, რაც შეეხება რუსულ იქსებს ისინი შეკითხვის ავტორისათვის უფრო შიშველი ფოტოებით არიან ცნობილი, ვიდრე მუსიკალური რეპერტუარით. დაასახელეთ იქსები ერთი სიტყვით.

პასუხი: ისრები
კომენტარი: ლუვრში “მონალიზას” ადგილმდებარეობას მრავალი ისარი მიუთითებს. რუსულ ესტრადაში მუსიკალური ჯგუფი „სტრელკი“ უფრო შიშველი ფოტოებით არის ცნობილი, ვიდრე თავისი მუსიკალური რეპერტუარით.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

36. ვიკიპედიის განმარტებით ეს ფრაზა აზრობრივად ახლოს დგას ფრანგულ გამოთქმასთან c’est la vie (სე ლა ვი). ამ ფრაზასთან ერთად გავრცელებულია მისი შემოკლებული ევფემიზმიც, რომელსაც მივიღებთ თუკი ამ ფრაზაში პირველ ორ ასოს წავშლით. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამ ფრაზის შემოკლებული ევფემიზმი.

პასუხი: it happens
კომენტარი: ფილმში “ფორესტ გამპი” მთავარი პერსონაჟი წარმოთქვამს ფრაზას “shit happens”, რომლის ევფემიზმიც არის “it happens”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

მეოთხე ტური

37. ერთი ცნობილი ფილმის პოსტერზე გამოსახულია მაღვიძარა, რომელიც ერთგვარ გალიას წარმოადგენს. მაღვიძარაში მთავარი პერსონაჟია დამწყვდეული, რომელსაც ერთ ინტერნეტ–ჟურნალში დაბეჭდილ სტატიაში თანამედროვე სიზიფე უწოდეს. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ ფილმს?

პასუხი: ვირზაზუნას დღე
კომენტარი: ფილმში „ვირზაზუნას დღე“ მთავარი პერსონაჟი სულ ერთსა და იმავე დღეს, 2 თებერვალს იღვიძებს, რაც საბოლოო ჯამში მისთვის ტანჯვად იქცევა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

38. თქვენს წინაშეა ჟაკ ლუი დავიდის ფერწერული ტილო, რომელზედაც ჩვენ წავშალეთ მთავარი დეტალი. ვინ არის ამ დეტალის პატრონი?

პასუხი: ანტუან ლავუაზიე
კომენტარი: სურათზე ქიმიური ჭურჭლები აწყვია, ამასთან ლავუაზიეს თავი მოჰკვეთეს, რაც დამატებით მინიშნებას წარმოადგენს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

39. ჩაიწერეთ: “ზღაპარს გიამბობ მწვანე ველისას, მთვარიანში რომ ყანა ღაღანებს”. თქვენ მოისმინეთ ციტატა ცნობილი ლექსის ქართული თარგმანიდან. ყურადღება შეკითხვა: რა ჰქვია ამ ლექსის მთავარ პერსონაჟ ქალბატონს?

პასუხი: შაგანე
კომენტარი: საუბარია სერგეი ესენინის ცნობილ ლექსზე. “ღაღანებს” კი ერითმება “შაგანეს”. ციტატა წარმოადგენს ამ სიტყვების თარგმანს – Я готов рассказать тебе поле, Про волнистую рожь при луне.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

40. ერთხელ მხედართმთავარი ლიუ ჟენ გუი მოხსენებით მივიდა იმპერატორთან. იმპერატორმა სარდალი საკუთარ აპარტამენტებში მიიწვია. აუდიენციის დასრულების შემდეგ კი გაოგნებულმა სარდალმა იმპერატორს შეუთვალა: „დედამიწაზე ორი იმპერატორის არსებობა ისეთივე შეუძლებელია, როგორც ცაზე ორი მზის“. დაასახელეთ იმდროინდელი სიახლე, რამაც გამოიწვია ლიუ ჟენ გუის გაოგნება აუდიენციის დროს.

პასუხი: სარკე
კომენტარი: იმპერატორის აპარტამენტები სარკეებით იყო მორთული. სარკე იმ დროს სიახლე იყო და სარდალს არ ენახა, რის გამოც იგი გაოგნდა.
წყარო: 1. Роберт ван Гулик, «Сексуальная жизнь в Древнем Китае», глава 7 «Династия Тан», стр. 209
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

41. ერთ ამერიკულ ტელესერიალში მთავარმა გმირმა აშშ–ს მე–40 პრეზიდენტს, რონალდ უილსონ რეიგანს სატანა უწოდა. ყურადღება შეკითხვა: რითი დაასაბუთა მან მისი ეშმაკეულობა?

პასუხი: სახელიც, შუა სახელიც და გვარიც ექვსი ასოსგან შედგება
კომენტარი: Ronald Wilson Reagan = 666
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

42. რეკლამის სპეციალისტი ჟან–მარი დრიუ თავის წიგნში აკრიტიკებს რა ამ კომპანიის საქმიანობას, რომელმაც ბოლო დროს ყოვლისმომცველობითი ხასიათი მიიღო,  ურჩევს მის ხელმძღვანელობას გააკეთოს ის, რაც გამოსდის – გაერთიანებული ძალებით შეუტიოს რასიზმს. რომელ კომპანიაზეა საუბრობს ჟან–მარი დრიუ?

პასუხი: ბენეტონი
კომენტარი: კომპანიის ცნობილი ბრენდია United Colors  Of Benetton, რომელიც აქტიურად ჩაბმული იყო რასიზმთან ბრძოლაში; United – გაერთიანებული.
წყარო: 1. Дрю Ж. Ломая стереотипы: Разрыв: Реклама, разрушающая общепринятое (пер. с англ. Раевской Д.) Серия: Маркетинг для профессионалов. 2002 г, стр. 76
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

43. თქვენს წინაშეა ციტატა ბიბლიური ფრაზების ლექსიკონიდან:

თანამედროვე მნიშვნელობით ეს სიტყვა პირველად  წმინდა ირენეოსმა გამოიყენა მეორე საუკუნეში

მასში საუბარია ძვ. ბერძნული წარმოშობის სიტყვაზე, რომლითაც შეგვიძლია მოვიხსენიოთ დარიგებული ციტატის ყველა სიტყვა მთლიანობაში. დაასახელეთ ეს სიტყვა, თუ იგი მრავალმა თქვენგანმა ერთი ევროპელი რეჟისორის კინონამუშევრის წყალობით იცის.

პასუხი: დეკალოგი
კომენტარი: დეკალოგი თარგმანში „ათ სიტყვას“ აღნიშნავს. ციტატაში ათი სიტყვაა. „დეკალოგი“ კჟიშტოფ კიშლოვსკის კინონამუშევარია.
წყარო: 1. Jean Claude Bologne, Dictionnaire commenté des expressions d’origine biblique, Maison d’édition “Larousse”, 1999, ISBN-10 2035330246, p. 87
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

44. უმბერტო ეკოს რომანის გმირი ამბობს, რომ ეს ტერიტორია დასახლებულია მსოფლიოში ყველაზე თეთრი ადამიანებით. ამ ტერიტორიის მოსახელე სახელმწიფო კი დღესდღეობით შეგვიძლია ვიხილოთ ევრაზიის კონტინენტზე. დაასახელეთ ეს სახელმწიფო.

პასუხი: ალბანეთი
კომენტარი: albus ლათინურად არის თეთრი. ბაუდოლინო აწარმოებს Albania–ს ეტიმოლოგიას ამ სიტყვიდან.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

45. 1997 წელს დაწერილი სტანისლავ ლემის ესსეში „სიცოცხლის კოდი“ ირონიულად ნათქვამია, რომ „თანამედროვე პერიოდული გამოცემების ყდებზე მწყობრი ნაბიჯით მიმავალი ჰიტლერებისა და აინშტაინების ბატალიონებმა დაიწყეს მარშირება“. ესსე იწყება 1964 წელს ბროდვეიზე შექმნილი მიუზიკლის სათაურით. რა ეწოდება ამ მიუზიკლს?

პასუხი: ჰელოუ დოლლი
კომენტარი: ესეში საუბარი ეხება კლონირებას, ამიტომაც გარეკნებზე მარშირებენ ჰიტლერების ბატალიონები. პირველ კლონირებულ ცხვარს დოლი ერქვა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

46. თანამედროვე იაპონიაში ყველაზე მრავალრიცხოვანი სოციალური ქსელი არის “Mixi”. საიტზე რეგისტრაციის დროს, სტანდარტული სახელისა და გვარის, დაბადების თარიღის და დაბადების ადგილის შეყვანასთან ერთად, მომხმარებლებს მოეთხოვებათ ამის მითითებაც. ამასთან საინტერესო ის არის, რომ ამის მისათითებლად საჭიროა სულ ხუთი სიმბოლო. დაწერეთ ამ ხუთი სიმბოლოდან სამი ძირითადი.

პასუხი: ABO
კომენტარი: მომხმარებელს რეგისტრაციის დროს ფორმა მომხმარებლებს სთხოვს სისხლის ჯგუფის მითითებას. სისხლის ჯგუფის საერთაშორისო სისტემაში იყენებენ ABO სისტემას, რომელშიც ამ სამ სიმბოლოსთან ერთად გამოიყენება კიდევ ორი სიმბოლო “+” და “–”. სულ არსებობს O+, A+, B+, AB+, O-, A-, B-, AB- სისხლის ჯგუფები.
წყარო: 1. ბმული 2. ჟურნალი National Geographic, #03, 2010, стр. 40
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

47. ნიუ–იორკში ყოველწლიურად, ნოემბრის პირველ კვირა დღეს იმართება ის, რაც ვერაძანოს ხიდთან იწყება და ცენტრალურ პარკში სრულდება. ამისადმი მიძღვნილ სტატიაში ქართულ ვიკიპედიაში მოხსენიებულია ევროპის სახელმწიფოს დედაქალაქი. დაასახელეთ ეს დედაქალაქი.

პასუხი: ათენი
კომენტარი: ნიუ–იორკში ყოველწლიურად იმართება მარათონი. სტატიაში მარათონის შესახებ, რა თქმა უნდა, მოხსენიებულია ათენი.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

48. თქვენს წინაშეა ფრაგმენტი ერთი სოციალური სარეკლამო აბრიდან, რომელშიც მოცემულია ორპუნქტიანი ინსტრუქცია, თუ როგორ შევქმნათ და შევინარჩუნოთ მყარი ოჯახი. ინსტრუქციის პირველი პუნქტი ამბობს: გამოჭერით დაშტრიხული ხაზი. მეორე პუნქტში, რომელიც ჩვენ დავფარეთ ფიგურირებს რიცხვი. დაწერეთ ეს რიცხვი თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: 180
კომენტარი: მეორე პუნქტი ამბობს – მოაბრუნეთ 180 გრადუსით (Rotate 180 degrees) – და შესაბამისად Me–დან (მე) მივიღებთ We-ის (ჩვენ).
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

დღეს თბილისის 2010 წლის გაზაფხულის ჩემპიონატი გაიმართა სპორტულ “რა? სად? როდის?”–ში. ეს პირველი ჩემპიონატია, როდესაც მე პრინციპულად უარი განვაცხადე თამაშზე და მხოლოდ კითხვების წერითა და რედაქტირებით შემოვიფარგლები. ტურნირს ორი რედაქტორი ჰყავს – მე და ლევან ჩხეიძე. პაკეტზე მუშაობა ძალიან შემოქმედებით და სასიამოვნო პროცესი იყო. მომიხდა ბევრი წიგნის ხელახლა წაკითხვა, მრავალ ადგილას შეძრომა, მრავალ რამეში გარკვევა საერთო ჯამში პაკეტი რომ კარგი გამოსულიყო. რამდენად გავამართლეთ იმედები არ ვიცი, თუმცა საერთო ჯამში პირველი ტური შედგა. ვემზადებით მეორე ტურისათვის!

შედეგებს შეგიძლიათ ამ ლინკზე გაეცნოთ

პირველი ტური

1. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] 1970–იან წლებში ორმა მეგობარმა აშშ–ში დაწერა წიგნი, სადაც ერთი კონკრეტული დანიშნულებით პირველად იქნა გამოყენებული ორსიტყვიანი ფრაზა, რომელმაც შემდგომში საკულტო დანიშნულება შეიძინა. დაასახელეთ ეს ფრაზა.

პასუხი: Hello World
კომენტარი: 1974 წელს ბრაიან კერნიგანმა და დენის რიტჩიმ დაწერეს პროგრამირების ენა C-ის სახელმძღვანელო, სადაც პირველად იქნა გამოყენებული ფრაზა “Hello World”, რომლითაც თანამედროვე პროგრამირებაში პირველი პროგრამა იწყება. დარიგებული სურათი დამატებით მინიშნებას წარმოადგენს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

2. ერთმა ინტერნეტ–ჟურნალმა გამოაქვეყნა სტატია ჯერალდინა ჩაპლინის შესახებ. სტატიის სათაური მსახიობს ნატალი კუკის, დილან სენდერსის და ალექს მანდეის კომპანიაში აერთიანებს. ყურადღება შეკითხვა: მითხარით ორი სიტყვით, ვინ არის ჯერალდინა ჩაპლინი სტატიის სათაურის თანახმად?

პასუხი: ჩარლის ანგელოზი
კომენტარი: ნატალი კუკი, დილან სენდერსი და ალექს მანდეი გახმაურებული ფილმის, “ჩარლის ანგელოზების” პერსონაჟები არიან. ჯერალდინა ჩაპლინი ჩარლი ჩაპლინის ქალიშვილია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

3. რომანში “დიდოსტატის მარჯვენა” გიორგი მეფე მთელი ნაწარმოების განმავლობაში ცდილობს მიაღწიოს საწადელს და (გამოტოვებულია ორი სიტყვა) გაატაროს. ყურადღება შეკითხვა: აღადგინეთ თქვენთვის კარგად ნაცნობი გამოტოვებული ორი სიტყვა.

პასუხი: ღამე შორენასთან
კომენტარი: ასევე ეწოდება ბოლო დროს ძალზედ პოპულარულ ტელეპროექტს იმედის არხზე.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

4. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] დარიგებულ რუკაზე ისრით მითითებულია გარგანოს ნახევარკუნძული. იტალიელები ამ ნახევარკუნძულს “Sperone”-ს უწოდებენ. მითხარით რას ნიშნავს ეს სიტყვა იტალიურად?

პასუხი: დეზი (шпора)
კომენტარი: გარგანოს ნახევარკუნძულს იტალიელები sperone dello stivale, ანუ „ჩექმის დეზს“ უწოდებენ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

5. გასული საუკუნის ბოლოს აშშ–ში დაარსდა კინოკომპანია “1492 ფიქჩერზ”. დაასახელეთ მისი დამაარსებლის სახელი და გვარი.

პასუხი: კრის კოლუმბუსი
კომენტარი: კინოკომპანიის სახელწოდება მითითებს რეჟისორის დიდი მოგვარისა და სეხნიის მიერ ამერიკის აღმოჩენის თარიღზე.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

6. 1985 წლის 13 ივლისს პარიზში ჟან ბუენის სახელობის სტადიონზე ფოტორეპორტიორებმა დააფიქსირეს კადრი, რომელშიც 21 წლის მომღიმარ ახალგაზრდას ორი ხელი აქვს აწეული. მარცხენა ხელის ხუთივე თითი გაშლილია, მარჯვენაზე კი – ყველა თითია მოხრილი საჩვენებელის გარდა. ამ ჟესტით დაამახსოვრდა იგი მრავალ მილიონ ადამიანს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამ ახალგაზრდის სახელი და გვარი.

პასუხი: სერგეი ბუბკა
კომენტარი: 1985 წლის 13 ივლისს სერგეი ბუბკამ პირველად მსოფლიოში 6 მეტრიანი ბარიერი დაძლია ჭოკით ხტომაში.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

7. ოთარ ჭილაძე აწარმოებდა დღიურს, რომელიც ენციკლოპედიის პაროდიას წარმოადგენდა. დაასახელეთ ნობელის პრემიის ლაურეატი მწერალი, რომელსაც კალამბურების მოყვარულმა ოთარ ჭილაძემ, თავის დღიურში, „გამოჩენილი ფრანგი მეზღვაური“ უწოდა.

პასუხი: ფრანსუა მორიაკი
კომენტარი: “Моряк” – რუსულად მეზღვაურია.
წყარო: ჟურნალი „ქართული მწერლობა“, 2010, #01.
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

8. გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის უსაფრთხოების სახელმწიფო სამსახურის, ე.წ. “შტაზის” დევიზი ამბობდა, რომ შტაზი იყო გდრ–ს კომუნისტური პარტიის პირველი და მეორე. 1965 წელს დაიწერა რომანი, რომლის სათაურიც პირველს და მეორეს წარმოადგენს. დაასახელეთ პირველიც და მეორეც.

პასუხი: ფარი და მახვილი
კომენტარი: საუბარია ვადიმ კოჟევნიკოვის რომანზე “ფარი და მახვილი”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

9. 2003 წელს თეირანში მოკლეს ფოტოჟურნალისტი ზოჰრე ყაზემი. ამასთან დაკავშირებით თეირანში გამართული სასამართლო პროცესუალური ნორმების უხეში დარღვევით მიმდინარეობდა, რის გამოც ერთმა გაზეთმა სასამართლო პროცესს ინსცენირებული უწოდა და სტატია მის შესახებ ასე დაასათაურა: “რამპა რამპაზე”. ყურადღება შეკითხვა: რა სიტყვაა შეცვლილი შეკითხვაში სიტყვით “რამპა”?

პასუხი: ფარსი
კომენტარი: სასამართლო პროცესი სპარსულ ენაზე, ანუ ფარსიზე მიმდინარეობდა. თავად სასამართლო პროცესს კი დასავლელმა ჟურნალისტებმა ფარსი უწოდეს, სტატიასაც ასევე ერქვა – “ფარსი ფარსიზე”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

10. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] თქვენს წინაშეა ჰოლანდიელი მხატვრის, იუსტუს ვან გენტის ფერწერული ტილო, რომელზედაც გამოსახულია კათოლიკური ეკლესიის მიერ კანონიზირებული ადამიანი. დაასახელეთ მისი ვინაობა.

პასუხი: თომა აქვინელი
კომენტარი: სურათზე თომა აქვინელი მის მიერ შემუშავებულ ღმერთის არსებობის დამამტკიცებელ ხუთ ნიშანს თითებზე ითვლის.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

11. ამ ბოლო დროს მომრავლდა სპეციფიური საშენი მასალისაგან გაკეთებული არტ–ინსტალაციები. ერთ ასეთ არტ–ინსტალაციაზე გამოსახულია მე–20 საუკუნეში შექმნილი პერსონაჟი, რომლის სახელიც პირდაპირ მიუთითებს საშენ მასალაზე. ყურადღება შეკითხვა: რა ჰქვია ამ პერსონაჟს?

პასუხი: ლეგოლასი
კომენტარი: ლეგოს კუბებით ტოლკიენის პერსონაჟი ლეგოლასია წარმოდგენილი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

12. 2007 წლის ნოემბერში ქართული მედია იუწყებოდა, რომ ეკა ხოფერიამ და ინგა გრიგოლიამ გააკეთეს ეს. ამის გაკეთებისაკენ მოუწოდებს ერთ ცნობილ ჭიშკარზე გაკეთებული განცხადება მასში შემსვლელებს. დაასახელეთ ორი სიტყვით რა ქმედებაა მოხსენიებული შეკითხვაში როგორც “ამის გაკეთება”.

პასუხი: იმედის დატოვება
კომენტარი: ჟურნალისტებმა ტელეკომპანია „იმედი“ დატოვეს 7 ნოემბრის მოვლენების შემდეგ, დანტეს ჯოჯოხეთში შემავალ ჭიშკარზე გაკეთებული განცხადება კი ყველა შემსვლელს იმედის დატოვებას სთხოვდა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

მეორე ტური

13. [დასარიგებელი მასალა: 1,609344 მ.] ფურცლებზე გამოსახულია ალფაალფა, რომელიც შეკითხვის ავტორებს არასოდეს შეხვედრიათ, თუმცა ეს არაფერს ნიშნავს, ვინაიდან ალფაალფას აქვს არსებობის უფლება. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ აბსოლუტურად ზუსტად, რომელი სიტყვა შევცვალეთ ჩვენ შეკითხვაში სიტყვით “ალფაალფა”?

პასუხი: მილიმილი
კომენტარი: ეს არის მილის ერთი მეათასედი ნაწილი, ანუ მილიმილი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

14. 2009 წლის 1 დეკემბერს პარიზში მიმდინარე პრესკონფერენციაზე მუნთაზარ აზ–ზაიდის ერაყელმა ჟურნალისტმა ფეხსაცმელი ესროლა. ამასთან დაკავშირებით ერთმა ინტერნეტ გამოცემამ დაწერა სტატია, რომლის სათაურიც ამ “სამხრეთულ” გამოგონებას წარმოადგენს. დაასახელეთ ეს “სამხრეთული” გამოგონება.

პასუხი: ბუმერანგი
კომენტარი: მუნთაზარ აზ–ზაიდი სწორად ის ჟურნალისტია, რომელმაც ჯორჯ ბუშს ფეხსაცმელი ესროლა. Australis – ლათინურად „სამხრეთულს“ ნიშნავს. ბუმერანგი კი ავსტრალიური „გამოგონებაა“.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

15. 2009 წელს იაპონიაში შეიქმნა ინფორმაციის შენახვის ციფრული სისტემა სახელწოდებით DRS, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია ინფორმაციის შენახვა ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში. დაასახელეთ ხმელთაშუაზღვისპირა ქალაქი, რომელიც ფიგურირებს ზემოხსენებულ აბრევიატურაში.

პასუხი: როზეტა
კომენტარი: DRS იშიფრება როგორც Digital Rosetta Stone.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

16. ლეგენდის თანახმად, წმინდა (გამოტოვებულია 2 სიტყვა) სასწაულებრივად გამოვლინდა მაშინ, როცა მან საკუთარი მოკვეთილი თავი მონმარტრის მთაზე აიტანა.  ერთი გერმანელის წყალობით კი, (გამოტოვებულია იგივე 2 სიტყვა) შეიძლება მარტივი ფორმულით გამოვიანგარიშოთ.  რა ორი სიტყვაა გამოტოვებული შეკითხვაში?

პასუხი: დენის ძალა
კომენტარი: წმინდა დენი არის პარიზის (შეკითხვაში ნახსენებია მონმარტრი) პირველი ეპისკოპოსი, რომელიც ეწამა ქრისტიანობისათვის. ომის კანონი ამყარებს კავშირს დენის ძალას, ძაბვასა და წინაღობას შორის.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

17. ფილიპ კოტლერის და გარი არმსტრონგის წიგნში “მარკეტინგის საფუძვლები” ავტორები განიხილავენ ერთი კომპანიის მარკეტინგულ ხედვას, სადაც ნათქვამია, რომ როდესაც თქვენ თასმებს იკრავთ უბრალოდ აკეთებთ ამას. არ გეკითხებით რის კეთებაზეა საუბარი, დაასახელეთ კომპანია, რომლის მარკეტინგულ ხედვასაც ისინი განიხილავენ.

პასუხი: ნაიკი
კომენტარი: წიგნში ნათქვამია, რომ როდესაც იკრავთ [სპორტული ფეხსაცმლის] თასმებს უბრალოდ აკეთებთ ამას – საკუთარ თავს “ნაიკის” სამყაროსთან აკავშირებთ. შეკითხვაში “უბრალოდ აკეთებთ ამას” წარმოადგენს მინიშნებას ნაიკის დევიზზე Just do it.
წყარო: 1.  Philip Kotler, Gary Armstrong, Principles of marketing (Second european edition), 2004, p. 31
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

18. კარლ გუსტავ იუნგი იხსენებდა, რომ პირველად ეს განიცადა მაშინ, როდესაც სტუმრად მყოფმა ფაიფურის სტატუეტი იხილა. რა განიცადა მან?

პასუხი: დეჟა ვიუ
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

19. ფერწერული ტილო “მარია მედიჩის ბედი” პეტერ პაულ რუბენსმა ფრანგი დედოფლის, მარია მედიჩის დაკვეთით შეასრულა. მასზე გამოსახულნი არიან ბედისწერის ქალღმერთი მოირები. მხატვარს სურდა რა, რომ ესიამოვნებინა დედოფლისათვის მათ არ მიუხატა ერთი ტრადიციული ატრიბუტი. დაასახელეთ ეს ატრიბუტი.

პასუხი: მაკრატელი
კომენტარი: ამით ხაზგასმულია, რომ მარია მედიჩის ცხოვრება ხანგრძლივი უნდა ყოფილიყო.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

20. ერთ ილუსტრაციაზე, რომელზედაც შუასაუკუნეებისდროინდელი რაინდი ჯაკოპო კავალია გამოსახული, დროშაზე რომელიც რაინდს ხელთ უპყრია არის წარწერა:  ”Evangelista”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ჯაკოპო კავალის მშობლიური ქალაქი.

პასუხი: ვენეცია
კომენტარი: სახარების ავტორი (ევანგელისტი) მარკოზი არის ვენეციასთან ასოციირებული წმინდანი, რომლის სიმბოლოა ლომი. ისტორიული პიროვნება ჯაკოპო კავალი იყო ვენეციიდან.
წყარო: 1. Куркин А. В., Рыцари: последние битвы — СПб.: ООО «Издательство «Полигон», 2004, стр. 374
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

21. იუდით პერაინოს წიგნში, რომელშიც მუსიკა განხილულია როგორც დესტრუქციული ასოციალური ქმედებების გამომწვევი ძალა, ფიგურირებენ ისინი. წიგნში მათთან ერთად ასევე ფიგურირებს მითოლოგიური პერსონაჟიც, რომელიც უშუალოდ დაკავშირებულია მათთან. დაასახელეთ ეს მითოლოგიური პერსონაჟი.

პასუხი: ოდისევსი
კომენტარი: მითის თანახმად, სირენები თავის სიმღერებით აიძულებენ ადამიანებს სუიციდალური ქმედებები ჩაიდენონ. ოდისევსმა აარიდა თავი მათ გავლენას იმით, რომ თანამგზავრებს უბრძანა, მიებათ ანძასთან.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

22. პარიზის სუვენირების მაღაზიებში შეხვდებით მაისურებს წარწერით – “PARIS”, რომელზეც ერთი სიმბოლო სხვა სიმბოლოთია გამოსახული. რა ეწოდება გამოსახულ სიმბოლოს?

პასუხი: ეიფელის კოშკი
კომენტარი: ეიფელის კოშკს A-ს ფორმა აქვს, შესაბამისად წარწერაში PARIS მის მაგივრად ეიფელის კოშკია გამოსახული, რომელიც პარიზის სიმბოლოს წარმოადგენს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

23. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] თქვენს წინაშე წარმოდგენილი ქანდაკება ქალაქ ვორმსში მდებარეობს. სკულპტურაზე გამოსახულია რაინდი, რომელსაც შეიძლება ითქვას, რომ ხელთ უპყრია ცნობილი მუსიკალური ნაწარმოების სახელწოდება. დაასახელეთ ეს სახელწოდება.

პასუხი: რაინის ოქრო
კომენტარი: ჰაგენი რაინის ოქროს აგდებს რაინში.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

24. ანტონ ვუიმას წიგნის გარეკანზე ვხედავთ მეკობრეთა გემის გროტ–ანძას და ტრადიციულ დროშას, ე. წ. “მხიარულ როჯერს”, თუმცა დროშაზე ტრადიციული თავის ქალისა და გადაჯვარედინებული ძვლების ნაცვლად შავ ფონზე გამოსახულია ლათინური ანბანის ეს ორი ასო. არ გეკითხებით, თუ რის შესახებაა წიგნი, გამოსახეთ ეს ორი ასო თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: PR
კომენტარი: წიგნი შავ პიარს ეძღვნება და ასევე ეწოდება.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

მესამე ტური

25. [მითითება: კითხვა დაისმის ტურებს შორის შესვენების შემდეგ] მონეტაზე, რომლითაც აშშ–ს მთავრობა მეგობრულად განწყობილ ინდიელთა ბელადებს აჯილდოვებდა, გამოსახულია ჯორჯ ვაშინგტონი და ინდიელი, რომელსაც ტომაჰავკი მიწაზე აქვს დაგდებული და აკეთებს იმას, რაც ბევრმა თქვენგანმა ეს–ესაა გააკეთა. რას აკეთებს ინდიელი?

პასუხი: ეწევა
კომენტარი: ინდიელი ეწევა „მშვიდობის ჩიბუხს“. შესვენებაზე მწეველთათვის არის ე.წ. „პერეკური“.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

26. ჯინო პუნიეტის წიგნში, რომლის სათაურშიც ფიგურირებს სიტყვა “დეკორატიული” წერია, რომ მათ გააჩნიათ მხოლოდ ორი იპოსტასი: ლომის და ცხვრის. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ისინი.

პასუხი: პუდელები
კომენტარი: წიგნი დეკორატიულ ძაღლებს შეეხება. პუდელის შეკრეჭა დასაშვებია მხოლოდ ორი ფორმით: “ლომის” ვარცხნილობით, ან – “ცხვრის”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

27. [დასარიგებელი მასალა: Centra Oficejo de Universala (.........) Asocio] 1955 წლიდან ქალაქ როტერდამში განლაგებულია საერთაშორისო ორგანიზაციის შტაბ–ბინა. დარიგებულ ფურცლებზე ამ ორგანიზაციის სახელწოდებაა, რომელშიც გამოტოვებულია ერთი სიტყვა. დაწერეთ ეს სიტყვა.

პასუხი: ესპერანტო
კომენტარი: ორგანიზაციის სახელწოდება ესპერანტოზე წერია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

28. ესპანელთა უძლეველი არმადის დამარცხების შემდეგ ინგლისში მოიჭრა მონეტა, რომელზედაც გამოსახულია ესპანური გემი. მონეტაზე გაკეთებული წარწერა ცნობილი ფრაზის სახეცვლილ ვერსიას წარმოადგენს, კერძოდ ერთ–ერთი სიტყვა შეცვლილია სიტყვით “ფუგი”. დაასახელეთ ეს ცნობილი ფრაზა.

პასუხი: Veni, Vidi, Vici
კომენტარი: მონეტაზე აწერია – Veni, Vidi, Fugi – მოვედი, ვნახე, გავიქეცი.
წყარო: 1. Эрик Фраттини. Священный альянс. Палачи и шпионы Ватикана. Стр. 91,
ISBN 978-5-699-23584-1
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

29. [წამკითხველმა განმარტოს, რომ "ციური სხეული" ბრჭყალებში წერია] ხელოვნებათმცოდნეები თვლიან რომ ამ “ციურმა სხეულმა” ზენიტს მიაღწია სწორად მაშინ, როდესაც ნაპოლეონმა საკუთარი თავი სენ–ბერნარის უღელტეხილზე იხილა. ეს “ციური სხეული” ერთი ასოთი განსხვავდება თქვენთვის კარგად ნაცნობი სიმბოლოს სახელწოდებისაგან. გამოსახეთ ეს სიმბოლო თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: დავითის ვარსკვლავი
კომენტარი: [ჟაკ ლუი] დავიდის ვარსკვლავმა ზენიტს მიაღწია, როდესაც მან დახატა ფერწერული ტილო “ნაპოლეონის გადასვლა სენ–ბერნარის უღელტეხილზე”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

30. პიტერ გრინუეი თავის ფილმში მიმოიხილავს რემბრანდტის ფერწერულ ტილოს “ღამის გუშაგი” და ამბობს, რომ მასზე ფარული მინიშნებაა ნახატზე გამოსახული კაპიტნის მკვლელობაზე და აზუსტებს, რომ ამ ფერწერული ტილოთი რემბრანდტმა თქვა იგივე, რაც განაცხადა ერთმა ფრანგმა 1898 წლის 13 იანვარს. რა განაცხადა ამ ფრანგმა?

პასუხი: მე ბრალს ვდებ
კომენტარი: პიტერ გრინუეის ფილმი შეიცავს ემილ ზოლას საგაზეთო პუბლიკაციის სათაურს: “Rembrandt’s J’accuse”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

31. 1883 წელს პოლ მაჰალენმა გამოაქვეყნა რომანი, ალექსანდრე დიუმას „ვიკონტ დე ბრაჟელონის“ გაგრძელება, სახელწოდებით „პორთოსის ვაჟი“. რომანი იმითაა ცნობილი, რომ მასში აღწერილია მოვლენა, რომლის შესახებ ინფორმაციაც არ არის მოცემული ალექსანდრე დიუმასთან. ცნობამ ამ მოვლენის შესახებ ახალ ამბებში 2009 წლის ნოემბერშიც გაიჟღერა, როდესაც გარდაიცვალა ერთი რუსი მსახიობი. ყურადღება შეკითხვა: აღწერეთ ეს მოვლენა ორი სიტყვით.

პასუხი: არამისის სიკვდილი
კომენტარი: იგორ სტარიგინის გარდაცვალების დროს გაზეთებში დაწერეს, რომ გარდაიცვალა არამისი.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

32. რაფაელ საბატინი თავის რომანში “უფლის ძაღლები”, მსჯელობს რა მათ ჩაცმულობაზე, დომონიკანელთა ორდენის წარმომადგენლებს მოიხსენიებს 1997 წელს გამოსული ფილმის სახელწოდებით. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ ფილმს?

პასუხი: ადამიანები შავებში
კომენტარი: დომინიკანელთა ორდენის წარმომადგენლებს სულ მუდამ შავი ლაბადები ემოსათ და ისინი ცნობილი არიან, როგორც “შავი საძმო”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

33. ქალაქ პალო–ალტოში მდებარეობს სასტუმრო, რომლის ოფიციალურ ვებ–გვერდზე ნათქვამია, რომ ეს სასტუმრო უპირატესად განკუთვნილია სტენფორდის უნივერსიტეტის სტუმრებისათვის, რომელიც მის სიახლოვეს მდებარეობს. სასტუმროს მიმღებში გაკეთებულია წარწერა და ის ძალიან წააგავს ციტატას XX საუკუნეში შექმნილი ნაწარმოებიდან. დაწერეთ ეს ციტატა თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: Welcome to the Hotel California
კომენტარი: სასტუმრო კალოფორნიის შტატში მდებარეობს და ასევე ეწოდება “Hotel California”. 1977 წელს ჯგუფმა “Eagles” ჩაწერა სინგლი, რომელსაც ასევე ეწოდება.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

34. 1854 წელს აშშ–ს მომავალ პრეზიდენტს მორიგი სამხედრო წოდება მიანიჭეს, რითიც მისი ვაჟები ფრედერიკი და ბაკი ცნობილ ლიტერატურულ პერსონაჟებს სტატუსით გაუთანაბრდნენ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ მათი სტატუსი სამი სიტყვით.

პასუხი: კაპიტან გრანტის შვილები
კომენტარი: 1854 წელს აშშ–ს მომავალმა პრეზიდენტმა ულისე გრანტმა კაპიტნის წოდება მიიღო. მისი ვაჟები, ბაკი და ფრედერიკი კი, კაპიტან გრანტის შვილები გახდნენ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

35. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] თქვენს წინაშე დარიგებულ სურათზე ჩვენ ქვედა მარცხენა კუთხეში დავმალეთ ცხოველი და სამასოიანი აბრევიატურა. დაწერეთ ეს აბრევიატურა თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: WWF
კომენტარი: ამ სურათით გადმოცემულია მაიმუნების გარკვეული სახეობის გადაშენების საფრთხე და ის, რომ მათი გადარჩენა (save) ადამიანების ხელშია. დიდი პანდა არის World Wide Fund for Nature – ის სიმბოლო.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

36. 1971 წელს შეიქმნა რობერტ ლუის სტივენსონის კლასიკური ნაწარმოების მორიგი ეკრანიზაცია, რომელშიც ჯეკილის ბოროტი ორეული, ჰაიდი არის ქალი. ფილმის სახელწოდება პირველწყაროს სახელწოდებისგან ერთი ასოთი განსხვავდება. აღადგინეთ ფილმის სათაური.

პასუხი: Doctor Jekyll and Sister Hyde
კომენტარი: Mister შეცვლილია Sister-ით.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

მეოთხე ტური

37. გასული საუკუნის 20–იანი წლების დროინდელი ერთჯერადი ჭიქების რეკლამა მომხმარებელს აფრთხილებდა, რომ “ეს ქალბატონი, ჩასაფრებულია ყოველი ჭიქის კიდეში”. დაასახელეთ ქვეყანა, რომელიც ამ ქალბატონთან ასოცირდება.

პასუხი: ესპანეთი
კომენტარი: გასული საუკუნის 20–იან წლებში იყო ე.წ. “ესპანური გრიპის” ეპიდემია. საერთო ჭურჭლიდან წყლის სმა კი დაავადების გავრცელებას უწყობდა ხელს.
წყარო: 1. Источник: Сивулка, Джулиан. «Мыло, секс и сигареты». СПб: Питер, 2002. ISBN 5-318-00515-2
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

38. თუ ვებსაიტის მისამართით ვიმსჯელებთ, მასზე თავისუფლად შეიძლება განთავსდეს 1981 წელს დაბადებული ბრაზილიელი სპორტსმენის ქართული ფან–კლუბის ვებგვერდი. თუმცა ამ მისამართის მქონე საიტი, ქართულ ინტერნეტში, მომხმარებლებს კონკრეტული ტიპის მომსახურებას სთავაზობს. რა ტიპის მომსახურებას?

პასუხი: მასაჟს
კომენტარი: საიტის მისამართია http://www.massa.ge, ფელიპე მასა თანამედროვე ბრაზილიელი ავტომრბოლელია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

39. ერთ კარიკატურაზე გამოსახულია ორი პატარა პრიზმა, რომლებთანაც თითოეულ თქვენგანს ყოველდღიური შეხება აქვს. პირველ პრიზმას პოლიციელის ქუდი ახურავს და ხელკეტითაა შეიარაღებული, მეორე კი – გაურბის მას. ყურადღება შეკითხვა: რას წარმოადგენენ ეს პატარა პრიზმები თავისი არსით?

პასუხი: კომპიუტერის კლავიატურის ღილაკებს
კომენტარი: პოლიციელის ფორმაში კლავიშა კონტროლია, ესქეიფი კი – გარბის.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

40. საქართველოს კათალიკოს–პატრიარქი, ილია მეორე თავის ეპისტოლეებში ხშირად აღნიშნავს ხოლმე, რომ საქართველო არის ასეთი ქვეყანა. თუ სახელწოდებით ვიმსჯელებთ, შეიძლება ითქვას, რომ აშშ–ს ეს შტატიც ასეთია. დაასახელეთ აშშ–ს შტატი.

პასუხი: მერილენდი
კომენტარი: Maryland – მარიამის მიწას ნიშნავს, ილია მეორე კი აღნიშნავს ხოლმე რომ საქართველო ღვთისმშობელი მარიამის წილხვედრი ქვეყანაა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

41. რენცო მარტინელის 2009 წლის ფილმის სიუჟეტი შუა საუკუნეების მილანში ვითარდება. მასში არის ასეთი სცენა: ფილმის მთავარი პერსონაჟი ხვდება დამპყრობელ მონარქს. მონარქი მას თავის თავს წარუდგენს, მუზარადს მოიხდის და ეუბნება – შენ ახლა უკვე იცი, თუ რატომ მეძახიან ასე. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ მონარქის მეტსახელი.

პასუხი: ბარბაროსა
კომენტარი: Barba Rossa – იტალიურად “ჟღალ წვერს” ნიშნავს და სიუჟეტი ფრიდრიხ ბარბაროსას იტალიურ ლაშქრობებს ეხება.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

42. შოთა რუსთაველის “ვეფხისტყაოსნის” ზაბოლოცკისეულ რუსულ თარგმანში ასმათი ტარიელს მოიხსენიებს ისევე, როგორც ეწოდება 1885 წელს დაწერილ რომანს. დაასახელეთ რომანის სათაური.

პასუხი: ლამაზი მეგობარი (милый друг)
კომენტარი: ზაბოლოცკის ინტერპრეტაციაში ტარიელი ასმათის “ლამაზი მეგობარია”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

43. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] 1924 წელს მან რეიმ და ერიკ სატიმ შექმნეს ეს უცნაური უთო. მას ვიკიპედიის სტატია  ახასიათებს როგორც && – ობიექტს. რა სიტყვაა შეცვლილი &&–ით?

პასუხი: დადა
კომენტარი: მან რეი და ერიკ სატი იყვნენ დადაისტები. ლურსმნებიანი უთო – აბსურდული ნივთია. დადაისტური ესთეტიკა ნათელია. & ფორმალურ ლოგიკაში აღნიშნავს ლოგიკურ „და“ – ს. && = დადა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

44. ისტორიკოსები ამტკიცებენ, რომ აუსტერლიცთან მიღწეული გამარჯვება კარლ შულმაისტერის დამსახურებაა, რომელიც ბრძოლის შემდეგ ნაპოლეონმა დიდძალი თანხით დააჯილდოვა და მის შესახებ ზიზღით განაცხადა, რომ შულმაისტერისათვის გადაცემული თანხა წარმოადგენს ამას. დაასახელეთ ეს ორი სიტყვით.

პასუხი: 30 ვერცხლი
კომენტარი: კარლ შულმაისტერი ნაპოლეონის აგენტი იყო.
წყარო: 1. Эрик Фраттини. Священный альянс. Палачи и шпионы Ватикана. Стр. 215, ISBN 978-5-699-23584-1
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

45. თამარ ყურაშვილის სტატიაში “დიადი მიზანი” ვკითხულობთ: “ალისფერი ყელსახვევის (გამოტოვებულია ორი სიტყვა) სიმბოლურად პიონერების, კომკავშირელებისა და კომუნისტების ურღვევ კავშირს განასახიერებდა”. გამოტოვებული ორი სიტყვით შეგვიძლია მოვიხსენიოთ გურია, იმერეთი და სამეგრელო. აღადგინეთ გამოტოვებული ორი სიტყვა.

პასუხი: სამი კუთხე
კომენტარი: გურია, იმერეთი და სამეგრელო საქართველოს სამი კუთხეა. ალისფერი ყელსახვევის სამი კუთხე კი პიონერების, კომკავშირელებისა და კომუნისტების ურღვევ კავშირს განასახიერებდა სტატიის ავტორის თანახმად.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

46. აღმოსავლეთმცოდნე რობერტ ვან გულიკის წიგნში „სექსუალური ცხოვრება ძველ ჩინეთში“ გამოთქმულია აზრი, რომ ჩინეთში გლეხებს უფრო ჰუმანურად ეპყრობოდნენ, ვიდრე ფეოდალურ ევროპაში. ერთ–ერთ არგუმენტად მოყვანილია ჩინეთში ამის არარსებობა. დაასახელეთ ეს სამი სიტყვით.

პასუხი: პირველი ღამის უფლება
კომენტარი: სექსუალური ცხოვრება და გლეხები ტყუილად არ არის ნახსენები შეკითხვაში.
წყარო: 1. Роберт ван Гулик, «Сексуальная жизнь в Древнем Китае», ч. 1, стр. 24
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

47. ფათჰალაჰ გიულენის წიგნში “მოციქული მუჰამედი ადამიანთა მოდგმის გვირგვინი” განვითარებულია აზრი, რომელიც ძალიან წააგავს მე–18 საუკუნეში შექმნილი პოეტური მინიატურის ფაბულას. განსხვავება მხოლოდ იმაშია, რომ  ამ უკანასკნელში მუჰამედის ნაცვლად ფიგურირებს ერთი ევროპელი. დაასახელეთ ამ ევროპელის სახელი და გვარი.

პასუხი: ისააკ ნიუტონი
კომენტარი: წიგნში ნათქვამია, რომ მუჰამედის მოსვლამდე სამყარო ბნელით იქნა მოცული, მოვიდა მუჰამედი და იქმნა ნათელი. ზუსტად იგივე შინაარსი აქვს ალექსანდრე პოუპის ეპიტაფიას ისააკ ნიუტონის შესახებ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

48. 1868 წლის ოქტომბერში შვეიცარიის ალპებში ხანგრძლივმა წვიმებმა დიდი წყალდიდობები გამოიწვია, რის გამოც ქვეყნის მთავრობამ უბრალო ხალხს სოლიდარობისაკენ მოუწოდა და დახმარებისათვის სწორად ამ ფრაზის საშუალებით მიმართა. 2002 წლის 30 ნოემბერს ვილიე–კოტრეს კომუნის სასაფლაოდან პარიზის პანთეონში გადმოასვენეს ადამიანი, რომლის კუბოსაც სწორად ეს ფრაზა ამშვენებდა. არ გეკითხებით ფრაზას, დაასახელეთ ამ ადამიანის სახელი და გვარი.

პასუხი: ალექსანდრე დიუმა
კომენტარი: ფრაზა ჟღერს როგორც “ყველა ერთისათვის, ერთი ყველასათვის”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

დასრულდა საქართველოს ბანკის ჩემპიონატი. გთავაზობთ მეოთხე ტურის კითხვებს, რომლებიც მე პირადად ვთვლი, რომ არ იყო ისეთი, როგორიც საჭიროა (ორი “გრობი” და ორი ტრივიალური კითხვა გამეპარა), რისი მიზეზიც მარათონია, თუმცა ტურნირი საერთო ჯამში ნორმალური გამოვიდა.

1. გასული საუკუნის 70–იან წლებში ამ ადამიანმა განაცხადა: “მე ვაჩვენებ ფეოდალურ სამყაროს, სადაც ეროსი განსაკუთრებული სიღრმით, სიშმაგითა და ბედნიერებით განიცდება. სადაც ყველა ადამიანს, თვით ყველაზე მდაბიოს ჩათვლით, საკუთარი ღირსების შეგრძნება გააჩნია. მე ვაცოცხლებ ამ სამყაროს და გეუბნებით, გიყვებით, გახსენებთ , როგორი იყო ეს სამყარო”. დაასახელეთ ამ ადამიანის სახელი და გვარი.

პასუხი: პიერ–პაოლო პაზოლინი
კომენტარი: ციტატაში რეჟისორი საუბრობს თავის კრედოზე ხელოვნებაში.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

2. 1904 წლიდან მოყოლებული ეს თანამდებობა ეკავა სულ 8 ადამიანს, რომელთა შორის 3 ინგლისელია, 2 ფრანგი, 1 ბელგიელი, 1 ბრაზილიელი და 1 შვეიცარიელი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ბრაზილიელის სახელი და გვარი.

პასუხი: ჟოაუ აველანჟი
კომენტარი: საუბარია ფიფას პრეზიდენტებზე.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

3. ისლამურ ფოლკლორში ვხვდებით კოლორიტულ ფიგურას, უკვდავ ალ–ხადირს, იგივე ალ–ხიზრს, რომელიც სიბრძნისა და სულიერი სრულყოფის სიმბოლოდაა მიჩნეული. ალ–ხიზრს ასევე „წინასწარმეტყველთა მასწავლებელს“–ს უწოდებენ, ვინაიდან მიჩნეულია, რომ იგი ყოველი წინასწარმეტყველის მასწავლებელი იყო მთელი ისტორიის მანძილზე. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ერთადერთი წინასწარმეტყველი, რომლის მასწავლებელიც არ ყოფილა ალ–ხიზრი და რომლის მოსწავლეც, პირიქით, აქეთ იყო იგი.

პასუხი: მუჰამედი
კომენტარი: ამგვარად ინახავს უკვდავი ალ–ხიზრი მუჰამედის სწავლებას მთელი ისტორიის მანძილზე.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

4. ლეონარდო და ვინჩის ერთ იგავ–არაკში ობობა თბილ და კომფორტულ ადგილს იპოვის. ბუდეს მოიწყობს და ფიქრობს, რომ ეს არის იდეალური ადგილი თავის მსხვერპლზე სათვალთვალოდ, საიდანაც ყველაფერი ჩანს და მას კი ვერ ამჩნევენ. ნაწარმოების ფინალში ობობას ესმის ჩხრიალის ხმა და ის ტრაგიკულად იღუპება. ყურადღება შეკითხვა: სად დაიდო ობობამ ბინა?

პასუხი: გასაღების ჭუჭრუტანაში
კომენტარი: ობობამ გასაღებების აცმის ჩხრიალის ხმა გაიგონა და რამდენიმე წამში ჭუჭრუტანაში მოთავსებულმა გასაღებმა ობობა გაჭყლიტა.
წყარო: 1. Леонардо да винчи, «Сказки, легенды, притчи», Амрита-Русь, 2007 г.
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

5. გაზეთ „24 საათში“ გამოქვეყნებულ სტატიაში ჯერომ სელინჯერის ცხოვრების მეორე ნახევარზე საუბრის დროს ნათქვამია, რომ დიდი ამერიკელი მწერალი იყო „დიდი იქსი“. 1883 წელს გამოქვეყნდა პოეტური ნაწარმოები, რომელსაც ასევე ერქვა – იქსი. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ერთი სიტყვაა შეცვლილი შეკითხვაში იქსით?

პასუხი: განდეგილი
კომენტარი: სელინჯერმა ცხოვრების მეორე ნახევარი განდეგილობაში გაატარა, 1883 წელს კი გამოქვეყნდა ილია ჭავჭავაძის პოემა „განდეგილი“.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

6. თქვენს წინაშე წარმოდგენილი ფოტოები საფრანგეთის სამხრეთში მდებარე პატარა ქალაქ ფიჟაკშია გადაღებული. ყურადღება შეკითხვა: ვისი სახლ–მუზეუმი მდებარეობს ამ ეზოში?

პასუხი: ჟან–ფრანსუა შამპოლიონის
კომენტარი: ეზოში როზეტის ქვის ანალოგია განთავსებული.
წყარო: 1. John Ray, “The Rosetta stone”, Editor “Profile Books”, 2007, p. 78
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

7. გვატემალისადმი მიძღვნილ ერთ სტატიაში ვკითხულობთ, რომ თანამედროვე გვატემალელები აუღელვებლად ელიან მეცამეტე ბაქტუნის მორიგი ციკლის დასრულებას. ყურადღება შეკითხვა: რომელ წელს დასრულდება ბაქტუნის მორიგი ციკლი?

პასუხი: 2012
კომენტარი: გვატმალაში ცხოვრობენ მაიას ტომები. ბაქტუნი – მათი კალენდრის ციკლია, რომლის დასრულებისთანავე, ცრურწმენების თანახმად, უნდა დადგეს ქვეყნიერების აღსასრული.
წყარო: 1. „Вокруг Света“, 02. 2010
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

8. კენიაში მოგზაურობის დროს შეიძლება შეგხვდეთ ასეთი ტიპის საგზაო აბრები. დარიგებულ სურათზე მე წავშალე ერთი სიტყვა. დაწერეთ ეს სიტყვა თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: ეკვატორი
კომენტარი: ეს აბრები ეკვატორზეა განლაგებული, რაზედაც მიუთითებს სქელი ხაზი აფრიკის კონტინენტის შუაში.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

9. ერთ ფოტოზე, რომელსაც შეკითხვის ავტორი ინტერნეტში წააწყდა, სარკის წინ წყლიან ჭიქაში მოთავსებულია ყვავილი. ყურადღება შეკითხვა: რომელი ყვავილია გამოსახული ფოტოზე?

პასუხი: ნარგიზი
კომენტარი: სარკეში თავმომწონე ნარგიზი ალუზიაა ნარცისზე, რომელსაც შეუყვარდა თავისი ანარეკლი.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

10. ანდრეი მაკარევიჩის ერთ სიმღერაში ვხვდებით ფრაზას: “იქსი სახეზე უხეში მამაკაცების სამკაულია, იქსი უკანალზე კი – ნაზი ქალბატონების”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ 1983 წელს ეკრანებზე გამოსული ჰოლივუდური ფილმი, რომლის სათაურშიც ფიგურირებს იქსი.

პასუხი: ნაიარევი სახე
კომენტარი: იქსი არის – ნაიარევი. საუბარია 1983 წელს ეკრანებზე გამოსულ ბრაიან დე პალმას ფილმზე.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

11. [დასარიგებელი მასალა: Hemos pasado] ფრაზა, რომელსაც თქვენ ხედავთ დარიგებულ ფურცლებზე წარმოთქმულ იქნა გასული საუკუნის 30–იან წლებში და ის ერთი სხვა ცნობილი ფრაზის ნიშნის მოგებას წარმოადგენს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ფრაზა, რომლის ნიშნის მოგებასაც წარმოადგენს ის.

პასუხი: No Pasaran
კომენტარი: ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს ცნობილია დოლორეს იბარურის წარმოთქმული სიტყვები: “ნო პასარან” (ისინი ვერ გაივლიან), რაზედაც ფრანსისკო ფრანკომ მადრიდის აღების შემდეგ ნიშნის მოგებით უპასუხა: “ემოს პასადო” (ჩვენ გავიარეთ).
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

12. თავისი ცნობილი სიტყვის წარმოთქმისას, ამ ადამიანს გვერდით ედგა მომღერალი მაჰალია ჯექსონი. სწორედ ამ უკანასკნელის რჩევით ხსენებულმა ორატორმა ამცნო პუბლიკას თავისი სანუკვარი ოცნება. დაასახელეთ ორატორის სახელი და გვარი.

პასუხი: მარტინ ლუთერ კინგი
კომენტარი: მას ეკუთვნის სიტყვები I have a dream (მე მაქვს ოცნება).
წყარო: 1. Jeffrey M. Berry, Jerry Goldman, ” The Challenge of Democracy: Government in America “.
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

13. შეკითხვის ავტორი ინტერნეტში წააწყდა განხილვას თემაზე ფინური სიტყვები ინგლისურ და რუსულ ენებში. განხილულ სიტყვებს შორის ყველაზე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა სიტყვა, რომელმაც ჩვენამდეც კი მოაღწია. საინტერესო კი ის არის, რომ ეს სიტყვა ერთადერთია ქართულ ენაში, რომელიც ფინური წარმოშობისაა. დაასახელეთ ეს სიტყვა.

პასუხი: საუნა
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

14. გასული საუკუნის დასაწყისში აშშ–ში არსებობდა ე.წ. იაფფასიანი კინოთეატრები, სადაც ბილეთი ხუთი ცენტი ღირდა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ტელეარხი, რომელსაც სახელი ამ კინოთეატრების გამო ეწოდა.

პასუხი: ნიკოლედეონი
კომენტარი: ხუთცენტიან მონეტას ამერიკაში ნიკელს უწოდებენ.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

15. მე–19 საუკუნის ტანზანიაში მათ დაბადებისთანავე კლავდნენ, მათ დედებს კი ტომიდან დევნიდნენ, ვინაიდან ითვლებოდა, რომ ისინი ევროპელებისგან იყვნენ ჩასახულნი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ისინი ერთი სიტყვით.

პასუხი: ალბინოსები
კომენტარი: ალბინოსები თეთრკანიანებისგან ჩასახული ბავშვები ეგონათ.
წყარო: 1. Вокруг света, 2010 # 01
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

16. თანამედროვე ფოტოგრაფი ლორეტა ლუქსი არის ფოტოების ციკლის ავტორი. ციკლის გმირებს სკოლამდელი ასაკის გოგონები წარმოადგენენ. ვიკიპედიის სტატიაში, რომელიც ლუქსს ეძღვნება, ნათქვამია, რომ მის შემოქმედებაზე დიდი გავლენა იქონია ერთმა ბრიტანელმა. დაასახელეთ ეს ბრიტანელი.

პასუხი: ლუის კეროლი
კომენტარი: ლუის კეროლი (რომელმაც აღწერა პატარა ალისას თავგადასავალი) გატაცებული იყო ფოტოგრაფიით და უღებდა სურათებს პატარა გოგოებს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

17. ერთ ქალაქში შეგვიძლია ვიხილოთ ცხენების სკულპტურები, რომლებიც დაძველებული ომეგებისგან არის გაკეთებული. ქალაქის მაცხოვრებლების აზრით, ეს სკულპტურები დაძველებული ომეგების უტილიტარიზაციის ესთეტიურ საშუალებას წარმოადგენს, ზოგიერთი კი თვლის, რომ ისინი ბედნიერების მომტანია. დაასახელეთ რა მოვიხსენიე შეკითხვაში, როგორც ომეგა?

პასუხი: ნალი
კომენტარი: ცხენის ნალებს ძვ. ბერძნული ომეგების ფორმა აქვთ და ისინი ზოგიერთის რწმენით, ბედნიერების მომტანია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

18. რომის იმპერიის არსებობის პირველი სამი საუკუნის მანძილზე ქალაქ რომში იმდენად მომრავლდა მათი რაოდენობა, რომ ისტორიკოს გრეგოროვიუსის აზრით მარადიულ ქალაქში ლათინებთან ერთად პარალელურად სხვა “ხალხმა” დაიწყო ცხოვრება, რომელთა წარმომადგენლების ნახვაც დღესაც შეგვიძლია. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს “ხალხი” ერთი სიტყვით.

პასუხი: ქანდაკებები
კომენტარი: რომში ქანდაკებების რაოდენობამ იმატა.
წყარო: 1. Фердинанд Грегоровиус, История города Рима в Средние века (от V до XVI столетия).
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

19. ინგლისურ ენაში ამ იდიომატური ფრაზით 1940–იან წლებში მოიხსენიებდნენ ატომური ბომბის აფეთქების ადგილს. თანამედროვე სამყაროში ასე მოიხსენიებენ რაიმეს შესწავლის საწყის ეტაპს, თუმცა ამ ფრაზას ძველი მნიშვნელობა კვლავაც არ დაუკარგავს, ამის მაგალითი აშშ–ს ერთი ქალაქის სამწუხარო ღირსშესანიშნაობაა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ორი ინგლისური სიტყვით ეს იდიომატური ფრაზა.

პასუხი: Ground Zero
კომენტარი: ნიუ–იორკში ტყუპების აფეთქების ადგილს ასევე მოიხსენიებენ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

20. ამ რამდენიმე წლის წინ ამ კომპანიაში ჩატარდა რებრენდინგი. კომპანიის ახალ ლოგოს თქვენ ახლა დარიგებულ ფურცლებზე ხედავთ. დაასახელეთ კომპანიის სახელწოდება.

პასუხი: ქსეროქსი
კომენტარი: ლოგოზე გამოსახულია დიდი X.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

თქვენს წინაშეა სარეკლამო პოსტერი, რომელიც ერთ ამერიკულ პროდუქციას უკეთებს რეკლამას. პროდუქციის სახელწოდება ინგლისურ ენაზე შედგება რვა  ასოსაგან. რა ეწოდება ამ პროდუქციას?

დღეს როგორც იქნა ჩატარდა ის, რასაც ორი თვეა ვამზადებდით და რისთვისაც მრავალი საღამო გავატარეთ ჩვენ, ენთუზიასტებმა სკაიპში, ვარედაქტირებდით რა შეკითხვებს. ტურნირი თავისუფალ უნივერსიტეტში ჩატარდა, ერთადერთი მინუსი ამ უნივერსიტეტს ის აქვს, რომ შორია, თუმცა იმდენად კარგი სათამაშო ატმოსფერო იყო, რომ ეს შეიძლება არც გაგახსენდეს ადამიანს. ტურნირი მგონი შედგა და ის, რისი გულისთვისაც ჩატარდა ეს ტურნირი განხორციელდა. ჩვენ გვქონდა მიზანი, რომ ჩაგვეტარებინა ისეთი შეჯიბრი სპორტულ “რა? სად? როდის?”–ში, რომლის მსგავსიც აქამდე არ ჩატარებულა. თუნდაც კითხვების რაოდენობის მხრივ ამას მივაღწიეთ. ვულოცავ “გალაჰადს” ძალიან კარგ თამაშს და დამსახურებულ გამარჯვებას!

ენთუზიასტები ვიყავით ოთხნი: ლევან ცაგარელი (9), ლევან ჩხეიძე (18), ირაკლი ნაზღაიძე (18) და მე (27). ფრჩხილებში მითითებულია შეკითხვების რაოდენობა, რომლითაც თითოეული ავტორი ამ მარათონზე წარდგა მოთამაშეთა წინაშე…

ტური 1

1. მარკეტოლოგ სეთ გოდინის წიგნის, “ყველა მარკეტოლოგი მატყუარაა” ყდაზე გამოსახულია თავად ავტორი ერთ გრძელ დეტალთან ერთად. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს გრძელი დეტალი.

პასუხი: ცხვირი
კომენტარი: ყდაზე სეთ გოდინი გამოსახულია გრძელი ცხვირით. ალუზიაა პინოკიოზე, რომელსაც ტყუილის თქმის დროს ცხვირი ეზრდებოდა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

2. [დასარიგებელი მასალა: 0 0 7 40 ] თქვენს წინაშეა პიტერ მალკინის სახუმარო მეტსახელი, რომელიც მას კოლეგებმა შეარქვეს. დაასახელეთ 1951 წელს შექმნილი ორგანიზაცია, რომელშიც პიტერ მალკინი მრავალი წლის განმავლობაში მოღვაწეობდა.

პასუხი: მოსადი
კომენტარი: პიტერ მალკინი იყო მოსადის აგენტი. მისი მეტსახელი მიგვანიშნებს მის პროფესიაზე და აგრეთვე მის ნაციონალობაზე.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

3. 1974 წელს ფრანსუა ტრიუფომ უარი განაცხადა გადაეღო სიქველი სახელწოდებით „ბრაზავილი“, რაც ამ ფილმის საკულტო სტატუსით ახსნა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ სახელწოდება ფილმისა, რომლის სიქველის გადაღებაზეც განაცხადა უარი ფრანსუა ტრიუფომ.

პასუხი: კასაბლანკა
კომენტარი: 1942 წელს გადაღებულ ფილმში „კასაბლანკა“ ფინალურ სცენაში მთავარი პერსონაჟები მიემგზავრებიან მეორე მსოფლიო ომის დროს ფრანგების მიერ კონტროლირებად ბრაზავილში.
წყარო:  ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

4. საბჭოთა მეცნიერებაზე საუბრისას, სერგეი კაპიცამ განაცხადა, რომ თანამედროვე მეცნიერების განვითარებაში უდიდესი წვლილი სწორად ამ მეცნიერს მიუძღვის. აღსანიშნავია, რომ ამის შემდეგ ბატონმა სერგეიმ ხუმრობით ბოდიშიც კი მოიხადა კალამბურის გამო. არ გეკითხებით რომელ მეცნიერზე საუბრობდა კაპიცა, დაასახელეთ ორსიტყვიანი ფრაზეოლოგიზმი, რომელიც კაპიცამ საუბრისას გამოიყენა.

პასუხი: ლომის წილი
კომენტარი: საუბარი იყო გამოჩენილ რუს მეცნიერ ლევ ლანდაუზე. კაპიცამ განაცხადა: « Львиная доля в развитии современной физики принадлежит Льву Давидовичу. Извините за каламбур».
წყარო: 1. Диалоги с Александром Гордоном «Жизнь вне Земли» 26 августа 2002г.
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

5. იტალიური რადიოს “რაი ტრეს” ეთერში ჟურნალისტმა მარიო კორტემ თავის საყვარელი თამაში, ფეხბურთი შეადარა ამ მწვავე ინფექციურ დაავადებას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს დაავადება.

პასუხი: ტიფი
კომენტარი: ფეხბურთის იტალიელ ქომაგებს ტიფოზები ჰქვიათ, რაც “ტიფით ავადმყოფებს” ნიშნავს, ამიტომ გასაგები ხდება, ჭეშმარიტი ტიფოზის, მარიო კორტეს მეტაფორა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

6. ამ ადამიანს ჰასანი ჰქვია და მისი გვარი არაბულად სიტყვასიტყვით “ალაჰის გამარჯვებას” ნიშნავს, თუმცა რუსულ პრესაში აკუსტიკური ჟღერადობის გამო, მის გვარს ირონიულ კონტექტში მოიხსენიებენ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ორგანიზაცია, სადაც ის დღემდე მუშაობს.

პასუხი: ჰეზბოლა
კომენტარი: ჰეზბოლას გენერალური მდივანი არის ჰასან ნასრალა, რაც აკუსტიკურად რუსულ насрала-ს შეესიტყვება, ამიტომაც მის გვარს რუსულ პრესაში ირონიულ კონტექსტში მოიხსენიებენ.
წყარო: ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

7. რომანში ”ოსტატი და მარგარიტა”, ვოლანდის წვეულებაზე, როდესაც მარგარიტას წარუდგენენ მოწვეულ სტუმრებს: ჯადოქრებს, თაღლითებს, ერეტიკოსებს და ა.შ. ერთ–ერთ სტუმარს რევერანსის გაკეთებაში ხელს უშლის “ეს”. დაასახელეთ “ეს”, ორი სიტყვით.

პასუხი: ესპანური ჩექმა
კომენტარი: აკი, შეკითხვის ტექსტში ითქვა, რომ საქმე ჯადოქრებთან, თაღლითებთან და ერეტიკოსებთან გვაქვს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ცაგარელი

8. მე–11 საუკუნის იტალიაში სამღვდელოებას აღზევების ხანა ედგა. მღვდელმსახურები მიწიერი ცხოვრების იდეალს განდეგილობაში ხედავდნენ. სწორად ამიტომ მათ საყრდენად იქცა ის, რასაც სახელი ფრანგმა ოფიცერმა გაუთქვა. დაასახელეთ ეს ფრანგი ოფიცერი.

პასუხი: სტენდალი
კომენტარი: ნაპოლეონის არმიის ფრანგმა ოფიცერმა, ანრი მარია ბეილიმ, იმავე სტენდალმა დაწერა რომანი “პარმის სავანე”, რითაც სახელი გაუთქვა მას.
წყარო: 1. А. А. Дельнов, “Франция. Большой исторический путеводитель” 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

9. რუსულ ენაზე ამ წიგნის მთარგმნელი, ანა ნენსი ოუენი წიგნის შესავალში წერს, რომ თავდაპირველად იგი ემზადებოდა ლექსების სათარგმნელად, თუმცა როდესაც წიგნის ინგლისური ორიგინალი ჩაუვარდა ხელთ გაოცდა, ვინაიდან მისდა გასაკვირად წიგნი რომანი აღმოჩნდა. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება წიგნს, რომლის თარგმნასაც არ შეუშინდა ანა ნენსი ოუენი?

პასუხი: სატანური ლექსები
კომენტარი: სალმან რუშდის რომანი “სატანური ლექსები” აკრძალულია მთელს მუსლიმანურ სამყაროში. წიგნის ავტორს და მის სხვადასხვა ენებზე მთარგმნელებს ფუნდამენტალისტი ისლამისტები სიკვდილით ემუქრებიან.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

10. NASA-ს ცნობით, ყველაზე მაღალი (გამოტოვებულია ორი სიტყვა) არის მაატის მთა და მისი სიმაღლეა 8 კილომეტრი. ტინტორეტოს ტილოზე (გამოტოვებულია ორი სიტყვა) ეჭვიანობს და სავსებით სამართლიანად. ორივე ადგილას ჩვენ გამოვტოვეთ ერთი და იგივე ორი სიტყვა. აღადგინეთ ეს ორი სიტყვა.

პასუხი: ვულკანი ვენერაზე
კომენტარი: ყველაზე მაღალი ვულკანი ვენერაზე არის მაატის მთა. ტინტორენტოს ტილოზე ”ვულკანი, ვენერა და მარსი” ვულკანი ვენერაზე ეჭვიანობს და სავსებით სამართლიანად. მარსი იქვე იმალება.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ცაგარელი

11. ერთი ინტერნეტ–ჟურნალის სტატიაში სახელწოდებით „სასიკვდილო ვიქტორინა“ მას ასე ახასიათებენ: „ეს არის ჩეკ–პოინტი IQ–ს ჩაშენებული შემოწმებით“. დაასახელეთ ერთადერთი ადამიანი, რომელმაც ეს ჩეკ–პოინტი უვნებელმა გაიარა.

პასუხი: ოიდიპოსი
კომენტარი: საუბარია სფინქსზე, რომელიც შეკითხვებს უსვამდა გამვლელებს, რომელზე არასწორი პასუხის შემთხვევაში სფინქსი მათ ჭამდა. მხოლოდ ოიდიპოსმა გამოიცნო სფინქსის გამოცანა
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

12. [დასარიგებელი მასალა: La Madone des sleepings] თქვენ დაგირიგდათ 1920–იან წლებში დაწერილი ფრანგული რომანის სახელწოდება, რომლის ავტორიც მორის დეკობრაა. რომანის სიუჟეტი “ნოეს კიდობანში” ვითარდება. თავად “ნოეს კიდობანი” კი ავსტრიის დედაქალაქში, ვენაში, პირველად 1883 წელს იხილეს. დაასახელეთ ორი სიტყვით რა მოვიხსენიე მე შეკითხვაში როგორც „ნოეს კიდობანი“?

პასუხი: აღმოსავლეთის ექსპრესი
კომენტარი: sleeping საძილე ვაგონია. პირველად აღმოსავლეთის ექსპრესი 1883 წლის 5 ივნისს გაემგზავრა პარიზიდან ვენაში. შეკითხვაში ფარული მინიშნებაა. Österreich აღმოსავლეთის ქვეყანას ნიშნავს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

ტური 2

13. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] თქვენს წინაშეა თანამედროვე ხელოვანის, რიჩარდ ლონგის ნაწარმოები, რომლის სახელწოდება მხოლოდ ზედსართავი სახელით განსხვავდება 1944 წელს შექმნილი ნაწარმოებისგან. დაწერეთ ეს ზედსართავი სახელი.

პასუხი: კავკასიური
კომენტარი: სურათზე წარმოდგენილია “ცარცის წრე”, რომელიც ბერტოლტ ბრეჰტის პიესის სათურისგან ზედსართავით განსხვავდება.
წყარო: 1. Мировое искусство, направления и течения от импрессионизма до наших дней. Сфнкт-Петербург, СЗКЭО “Кристалл” Москва, “Оникс”, 2006, С. 91
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

14. პარიზის კონსერვატორიაში სწავლის პერიოდში, მან სიყვარულისგან თავი დაკარგა, როდესაც სცენაზე იხილა ჰარიეტ სმიტსონი. მუსიკოსის გატაცება იმდენად ძლიერი იყო, რომ მიუხედავად უპასუხო სიყვარულისა, მან ეს გრძნობა თავის სიმფონიაში უკვდავჰყო. დაასახელეთ ამ კომპოზიტორის სახელი და გვარი.

პასუხი: ჰექტორ ბერლიოზი
კომენტარი: კითხვაში ნათქვამია, რომ კომპოზიტორმა თავი დაკარგა. რაც წარმოადგენს ალუზიას ბულგაკოვისეულ პერსონაჟ მიხაილ ბერლიოზზე, რომელსაც თავი ტრამვაიმ მოაჭრა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

15. პარიზის მეტროპოლიტენი ყოველ ღამით პირველ საათზე იკეტება. უკანასკნელ მატარებელს კი, რომელიც ხვეტს მეტროს სადგურებში დარჩენილ შემოღამებულ მგზავრებს, პარიზელები უწოდებენ იმას, რაც ასევე “სატრანსპორტო საშუალებას” წარმოადგენს. ყურადღება შეკითხვა: რას უწოდებენ პარიზელები უკანასკნელ მატარებელს?

პასუხი: ცოცხს
კომენტარი: ეს არის ცოცხი. მაგალითად ჰარი პოტერის რომანების სერიაში ცოცხი სატრანსპორტო საშუალებაა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

16. 1901 წელს დაბადებულ ამ მულტიმილიონერს ჟურნალმა „კომერსანტმა“ მიუძღვნა სტატია, რომელშიც იგი ამადეუს ჰოფმანის ერთ პერსონაჟს შეადარა. დაასახელეთ ეს  ადამიანი.

პასუხი: უოლტ დისნეი
კომენტარი: ჰოფმანის ზღაპრის პერსონაჟი, რომელიც ნაწარმოების სახელწოდებაში ფიგურირებს – თაგვების მეფე. მიკი მაუსი თაგვია. დისნეის უწოდეს „თაგვების მეფე“. კითხვის ტექსტში ნახსენებია სიტყვა „მულტიმილიონერი“ – გათამაშებულია წინსართ „მულტი“ – ს მნიშვნელობა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

17. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] საიტზე, რომლის მისამართი ნაწილობრივ მითითებულია დარიგებულ ფურცლებზე, განთავსებულია ეს სიმბოლო. დაასახელეთ პიროვნება, რომლის მუზეუმის საიტსაც ამშვენებს ის.

პასუხი: ზიგმუნდ ფროიდი
კომენტარი: ფურცელზე გამოსახული სიმბოლო შედგება 2 ნიშნისაგან: S და F. დომენი .at ეკუთვნის ავსტრიას. გერმანულად S იკითება როგორც “ზ”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

18. საფრანგეთმა პირველი მსოფლიო ომის დროს დაახლ. 100 ათასი კაცი დაკარგა, ამის გამო საფრანგეთის მთავრობამ 1920 წელს “ანგელოზთა შემქმნელების” საქმიანობა კანონგარეშედ სცნო. დაასახელეთ რა პროფესიის წარმომადგენლებს უწოდებდნენ იმ დროის საფრანგეთში “ანგელოზთა შემქნელებს”.

პასუხი: აბორტმახერებს
კომენტარი: პირველ მსოფლიო ომში მიყენებული დემოგრაფიული ზიანის ასანაზღაურებლად აბორტის გაკეთება კრიმინალად გამოცხადდა. აბორტმახერებს „faiseuse d’anges”, ანუ ანგელოზთა შემქმნელები ჰქვიათ ფრანგულ ენაში. ფრანგები თვლიან, რომ მათ მიერ “მოკლული” ახალშობილები ანგელოზებად იქცევიან.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

19. მუსიკოს ანატოლი კრუპნოვს სურდა საკუთარი როკ–ჯგუფისათვის დაერქმია რაიმე მონუმენტური და დიადი სახელი. მან გაიხსენა თავისი საყვარელი მწერლის 1957 წელს დაწერილი რომანი და მისი სახელი უწოდა ახლადდაარსებულ როკ–ჯგუფს. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ანატოლი კრუპნოვის საყვარელი მწერალი.

პასუხი: ერიხ მარია რემარკი
კომენტარი: ჯგუფი ცნობილი გახდა სახელწოდებით  „შავი ობელისკი“. ობელისკი  მონუმენტია. რემარკის რომანს ეწოდება „შავი ობელისკი“.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

20. XX საუკუნის 30–იანი წლების სარეკლამო პლაკატზე გამოსახულია გლობუსი, რომლის ზედაპირზე შავი ხაზი ბატავიას ანუ დღევანდელ ჯაკარტას, ამსტერდამთან აკავშირებს. დაწერეთ სამასოიანი აბრევიატურა, რომელიც შეგვიძლია ვიხილოთ ამ პლაკატზე.

პასუხი: KLM
კომენტარი: ბატავია (იგივე ჯაკარტა) – ამსტერდამის რეისს ახორციელებდა მსოფლიოში უძველესი ავიაკომპანია KLM (ჰოლანდის სამეფო ავიახაზები).
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

21. 2005 წლის მაისში, ინდოეთში რელიგიურ ნიადაგზე განხორციელდა ტერაქტების სერია. ალბათ, ბედის ირონიაა, მაგრამ ამ საზარელ ფაქტს ერთი გახმაურებული ფილმის მსოფლიო პრემიერა დაემთხვა. დაასახელეთ ამ ფილმის სახელწოდება.

პასუხი: სითჰების შურისძიება (ვარსკვლავური ომები III)
კომენტარი: რელიგიურ ნიადაგზე, ინდოეთში სიქჰებმა რამოდენიმე ტერაქტი განახორციელეს. ამის პარალელურად მსოფლიო ეკრანებზე გამოვიდა “ვარსკვლავური ომების” მესამე ეპიზოდი სახელწოდებით “სითჰების შურისძიება”. აღსანიშნავია, რომ ერთ–ერთ გაზეთში ტერაქტებისადმი მიძღვნილი სტატიას “სიქჰების შურისძიება” უწოდეს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

22. ტექსტურ რედაქტორს, რომელიც ბატლერ ლაპსონმა და პეტერ დოიჩმა შექმნეს, ავტორებმა უწოდეს “სწრაფი რედაქტორი”. ვერ გეტყვით ამ პროგრამის შემქმნელებს ვინმესთვის რაიმეს დამტკიცება სურდათ, თუ უბრალო დამთხვევაა, მაგრამ პროგრამის სახელწოდება სამასოიანი აბრევიატურაა, რომელიც თქვენ უნდა დაასახელოთ.

პასუხი: QED
კომენტარი: პროგრამას უწოდეს სწრაფი რედაქტორი, ანუ “Quick Editor”. QED არის ამ ორი სიტყვისგან შექმნილი აბრევიატურა. QED აგრეთვე არის აბრევიატურა ლათინური ფრაზისა Quod Erat Demonstrandum, რითაც მრავალი მათემატიკოსი ასრულებდა თავისი თეორიის დამტკიცებას.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

23. [შეკითხვაში ცვლილებაა]1827 წელს გერმანიაში გამოიცა წიგნი, რომლის თანახმად, ფიზიკურად შეუძლებელია შარიათის დარღვევა. თუმცა 2008 წლის აგვისტოს მოვლენების შემგდომ პერიოდში, კონფლიქტში მონაწილე მხარეები ერთმანეთს ე.წ. კასეტური იარაღის გამოყენებას და შესაბამისად შარიათის დარღვევას აბრალებდნენ. არ გეკითხებით, რომელი ორი სიტყვა შევცვალეთ ჩვენ სიტყვით “შარიათი”. დაასახელეთ ზემოთხსენებული წიგნის ავტორი.

პასუხი: გეორგ ომი
კომენტარი: კონფლიქტში მონაწილე მხარეები, ერთმანეთს ომის კანონის დარღვევას აბრალებენ. ფიზიკაში არსებული ომის კანონის დარღვევა კი შეუძებელია, ვინაიდან ეს ბუნების კანონია. ომის კანონი, რომელიც გეორგ ომმა აღმოაჩინა, წიგნის სახით 1827 წელს დაიბეჭდა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

24. [დასარიგებელი მასალა: ოდილონ რედონი განიხილავს რა ერთ ნახატს, რომელზეც გამოსახულია ღია ფანჯარაზე შემომჯდარი ფრინველი, ვარაუდობს რომ ეს შეიძლება იყოს პოსტმოდერნისტული ილუსტრაცია და ამის საბუთად მოჰყავს რამდენიმე პოეტური პწკარედი] დარიგებულ ტექსტში ერთი სიმბოლოა ზედმეტი. დაწერეთ ეს სიმბოლო თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: ტ
კომენტარი: საუბარია არა პოსტმოდერნისტულ ილუსტრაციაზე, არამედ [ედგარ ალან] პოს მოდერნისტულ ილუსტრაციაზე. ნახატზე ყორანია აღბეჭდილი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ცაგარელი

ტური 3

25. ერთ ფილმში არის ასეთი სცენა: ნახევრად შიშველი ახალგაზრდა ქალბატონი იცვამს გრძელყელიან შავ ხელთათმანებს და ემსგავსება კიდეც მას. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ის ორი სიტყვით.

პასუხი: ვენერა მილოსელი
კომენტარი: ამ გზით ევა გრინის პერსონაჟი ბერნარდო ბერტოლუჩის ფილმში “მეოცნებენი” ემსგავსება ვენერა მილოსელს, შავ ფონზე მისი ხელები არ ჩანს.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ცაგარელი

26. ერთ–ერთი ენციკლოპედიის თანახმად, დოსტოევსკის მიერ აღწერილმა რასკოლნიკოვის შინაგანმა დუალიზმმა დიდი გავლენა მოახდინა მის თანამედროვე მწერალზე. დაასახელეთ ამ მწერლის სახელი და გვარი.

პასუხი: რობერტ ლუის სტივენსონი.
კომენტარი: ინგლისური ლიტერატურის ენციკლოპედიის თანახმად „დანაშაულის და სასჯელის“ წაკითხვის შემდეგ დაიწერა ჯეკილის და ჰაიდის ისტორია.
წყარო: 1. Дрэббл, Стингер «Путеводитель по английской литературе» Москва, ОАО Издательство «Радуга», 2003
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

27. ვიქტორიანულ ლონდონში სმოგის გამო გამვლელები დღისით, როგორც წესი, აკეთებდნენ ამას. საინტერესოა ისიც, რომ როცა ამას აკეთებდა  ანტიკურ ხანაში მცხოვრები ერთი პიროვნება, ეს ქმედება მისი თანაქალაქელების გაოგნებას იწვევდა. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს პიროვნება.

პასუხი: დიოგენე
კომენტარი: ამის კეთება = ლამპის ტარება. დიოგენე ლამპრით ეძებდა ადამიანს.
წყარო: 1. Таня Диттрич, «Повседневная жизнь викторианской Англии», Молодая гвардия, 2007
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

28. ერთ–ერთ საიტი მომხმარებლებს სთავაზობს რადიოლოკაციურ მოწყობილობას, რომლის საშუალებითაც, მწარმოებელთა განცხადებით, შესაძლებელია ადამიანის სექსუალური ორიენტაციის დადგენა. შეკითხვის ავტორის აზერბაიჯანელი მეგობარი თვლის, რომ ამ მოწყობილობის სახელი შეურაცხმყოფელია აზერბაიჯანელთათვის. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ რადიოლოკაციურ მოწყობილობას?

პასუხი: გეიდარი
კომენტარი: გეიდარი მიღებულია ორი სიტყვის “გეის” და “რადარის” შეერთებით. მოწყობილობის სახელი ემთხვევა ჰეიდარ ალიევის სახელს.
წყარო: ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

29. [დასარიგებელი მასალა: ჰერმესი, აფროდიტე, გეა, არესი, ზევსი, კრონოსი, ურანოსი, პოსეიდონი] კითხვის ავტორი ვიკიპედიის ერთ–ერთ სტატიაში წააწყდა სიას, რომელიც თქვენ დაგირიგდათ. არ გეკითხებით რომელ ენაზეა დაწერილი ეს სტატია, დაასახელეთ როგორ ჟღერს სტატიის სათაური ამავე ენაზე ერთი სიტყვით.

პასუხი: პლანეტა (პლანეტები)
კომენტარი: სტატია აღებულია ბერძნული ვიკიპედიიდან. საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ბერძნები პლანეტებს დღემდე ბერძული პანთეონის ღმერთების სახელებით მოიხსენიებენ. სიტყვა პლანეტაც ბერძნული წარმოშობისაა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

30. 2008 წელს ჩილეს პრეზიდენტი მიშელ ბაშლე აშშ–ს ერთ შტატს ეწვია, სადაც იგი მოხსენებითი სიტყვით გამოვიდა. გამოსვლა მან ცნობილი ფრაზით დაასრულა. ყურადღება შეკითხვა: რომელ შტატში ჰქონდა გამოსვლა მიშელ ბაშლეს?

პასუხი: კალიფორნიაში
კომენტარი: კალიფორნიაში მან არნოლდ შვარცენეგერის საპატივსაცემოდ გამოსვლა დაასრულა სიტყვებით, hasta la vista, რომლითაც შვარცენეგერის კინოპერსონაჟია ცნობილი ფილმში “ტერმინატორი–2″.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

31. ერთ ჟურნალში გამოქვეყნდა სტატია ავიაკატასტროფათა გამომწვევი მიზეზების შესახებ. სტატია დასათაურებულია სამ სიტყვიანი გაფრთხილებით, რომელიც ბევრ თქვენგანს სმენია. დარბაზში კი არის ადამიანი, რომელსაც ეს სამი სიტყვა მრავალჯერ წარმოუთქვამს. დაწერეთ ეს სამსიტყვიანი გაფრთხილება თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: ყურადღება, შავი ყუთი
კომენტარი: შეკითხვის ავტორებს არაერთხელ სმენიათ “რა? სად? როდის?”–ის ტელეჩაწერის დროს ეს გაფრთხილება, რომელსაც ჩვენთან გიორგი მოსიძე აჟღერებს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

32. მწერალი პიოტრ ვაილი აღწერს რა ინდივიდის ცხოვრებას თანამედროვე მეგაპოლისში, წერს: „როცა ხვდები ქალაქში, ხდები მოძრაობის ნაწილი და ექვემდებარები ჰიდროდინამიკის კანონებს“. მის ციტატაში ჩვენ გამოვტოვეთ ერთი ბრიტანელის გვარი. დაწერეთ ეს გვარი თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: ბროუნი
კომენტარი: საუბარია ბროუნის უწესრიგო მოძრაობაზე, რომელსაც მეგაპოლისის ცხოვრებას ადარებს პეტრე ვაილი.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

33. როდესაც უილიამ ფოლკნერს დაუსვეს ეს შეკითხვა, მან უპასუხა: რომანს, რომელსაც ახლა ვწერ. მსგავს შეკითხვაზე ერთმა კეთილშობილმა პიროვნებამ სამი სიტყვით უპასუხა. დაწერეთ ეს სამი სიტყვა.

პასუხი: სიტყვები, სიტყვები, სიტყვები
კომენტარი: როცა ფოლკნერს ერთერთმა ჟურნალისტმა დაუსვა კითხვა ტუ რა წიგნს კითხულობდა იმჟამად, მან უპასუხა: რომანს რომელსაც ახლა ვწერ. ხოლო დანიის პრინცმა ჰამლეტმა, პოლონიუსის ასეთივე კითხვაზე უპასუხა სამი სიტყვით: ეს სამი სიტყვაა: სიტყვები, სიტყვები, სიტყვები.
წყარო: 1. Уильям Фолкнер, “Притча”, Издательство: Азбука-классика, 2002 г., с. 15
ავტორი: ლევან ცაგარელი

34. როგორც მოგეხსენებათ, ტევტობურგის ტყეში, გერმანულმა ტომებმა ხერუსკების ბელადის არმინიუსის მეთაურობით რომაელთა ლეგიონებს დიდი დარტყმა მიაყენეს. ჟურნალმა “შპიგელმა” ამ მოვლენის 2000 წლის იუბილეს მიუძღვნა სტატია, რომლის ერთ–ერთი ქვესათაური ჟღერდა ასე: გერმანიის იქსი. ყურადღება შეკითხვა: მითხარით იქსი ორი თანაჟღერადი ინგლისური სიტყვით.

პასუხი: ბიგ ბენგი
კომენტარი: გაზეთი “შპიგელის” აზრით სწორად ამ ბრძოლიდან დაიწყო გერმანელთა როგორც ერთი ერის ისტორია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

35. კაიზერ ვილჰელმმა ქალაქ კენიგსბერგში მერვე ხიდის აშენების ბრძანება გასცა. კითხვის ავტორის აზრით მან ამ ბრძანებით გააკეთა იგივე, რაც ერთმა დიდმა მონარქმა მრავალი საუკუნის წინ. დაასახელეთ მონარქი, რომლის მსგავსადაც მოიქცა კაიზერ ვილჰელმი.

პასუხი: ალექსანდრე მაკედონელი
კომენტარი: მაკედონელმა გადაჭრა გორდიას კვანძი. მარტივად გადაჭრა რთული ამოცანა. კაიზერ ვილჰელმმაც მერვე ხიდის აშენებით მარტივად გადაჭრა ეილერის რთული ამოცანა. რვა ხიდის შემთხვევაში ამოცანა ძალიან მარტივდება.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ცაგარელი

36. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] ფოტოზე რომელიც თქვენ დაგირიდათ, გამოსახულია თანავარსკვლავედი, რომლის ხილვა შეუიარაღებელი თვალითაც კი არის შესაძლებელი. თვითონ სურათს შეგვიძლია ვუწოდოთ იქსი იქსში. ერთი წუთის შემდეგ დაასახელეთ იქსი ერთი ძველ ბერძნული წარმოშობის სიტყვით.

პასუხი: ტელესკოპი
კომენტარი: სურათზე აღბეჭდილია ტელესკოპში დანახული თანავარსკვლავედი “ტელესკოპი”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

ტური 4

37. საიტზე, რომელიც ეძღვნება ამ ბრიტანელს, ვკითხულობთ, რომ ნაპოლეონი არის სტალინი. დაასახელეთ ბრიტანელის სახელი და გვარი.

პასუხი: ჯორჯ ორუელი
კომენტარი: ჯორჯ ორუელის მოთხრობაში “საქონლის ფერმა” პერსონაჟი ღორი ნაპოლეონი იოსებ სტალინის პროტოტიპია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

38. [დასარიგებელი მასალა: (...................) ბობოქრობდა, გარეთ ქარი წიოდა, ყველაფერი ინგრეოდა, მარტო ვიყავ, მციოდა] თქვენს წინაშეა ნაწყვეტი ლელა მეტრეველის ლექსიდან, რომელშიც ჩვენ გამოვტოვეთ ერთი წმინდანი. დაასახელეთ ეს წმინდანი.

პასუხი: წმინდა სარქისი
კომენტარი: საუბარია სურბ (წმინდა) სარქისზე, ანუ ე.წ. სურბსარქისზე, რომელიც დამახასიათებელი ძლიერი ქარია თებერვლის დასაწყისში ჩვენს ქალაქში.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

39. 1880 წელს შექმნილ სიმღერის ტექსტში ვხვდებით ფრაზას, რომელიც თარგმანში დაახლოებით ასე ჟღერს: “წამოდი საყვარელო, ნაბიჯის გადაუდგმელად მთაზე ავიდეთ”. მითხარით ორი თანაჟღერადი სიტყვით, რა ეწოდება ამ სიმღერას?

პასუხი: ფუნიკული ფუნიკულა
კომენტარი: 1880 წელს ვეზუვის მთაზე მსოფლიოში პირველი ფუნიკულორი გაიხსნა, ამასთან დაკავშირებით დაიწერა სიმღერა “ფუნიკული, ფუნიკულა”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

40. ეს არის ინგლისური ანბანის ერთადერთი ასო, რომელიც არ ფიგურირებს აშშ–ს არც ერთი შტატის სახელწოდებაში. ინგლისურ ვიკიპედიაში წარმოდგენილ ქვეყნების სიაში კი ამ ასოზე იწყება მხოლოდ ერთი ქვეყნის სახელწოდება. დაასახელეთ ეს ქვეყანა.

პასუხი: ყატარი
კომენტარი: ასო Q  არ ფიგურირებს არცერთი შტატის სახელწოდებაში. Qatar ერთადერთი ქვეყანაა, რომლის სახელწოდება იწყება ამ ასოზე.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

41. [დასარიგებელი მასალა: (............) (............) ნათურა] თქვენს წინაშეა სტატიის სათაური, რომელიც ეძღვნება გამოჩენილ გამომგონებელს. აღადგინეთ გამოტოვებული ორი სიტყვა, თუ სტატიის სათაური წარმოადგენს მე–19 საუკუნეში შექმნილი ნაწარმოების სახელწოდების გადათამაშებას.

პასუხი: ბიძია თომას
კომენტარი: გამომგონებელი არის თომას ალვა ედისონი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

42. როდესაც აშშ–ში დევალვაციამ უმაღლეს პიკს მიაღწია, გადაწყვეტილ იქნა 500 დოლარიანი კუპიურის გამოშვება. დაასახელეთ აშშ–ს პრეზიდენტი, რომელიც ამ კუპიურაზეა გამოსახული.

პასუხი: უილიამ მაკკინლი
კომენტარი: შეკითხვაში არის ფრაზა “დევალვაციამ უმაღლეს პიკს მიაღწია”. აშშ–ს უმაღლესი პიკია მთა მაკკინლი, რომელიც 25–ე პრეზიდენტის, უილიამ მაკკინლის სახელს ატარებს. 500 დოლარიან კუპიურაზე გამოსახულია უილიამ მაკკინლი.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

43. უძველესი დროიდან მოყოლებული, ადამიანებს სჯეროდათ, რომ ის წარმოადგენს კუდიანების, ვამპირების, მაქციების და სხვა ეშმაკისეული არსებების თავშესაფარს. პირველად მისი დანახვა ადამიანებმა 1959 წელს შეძლეს, მოსმენა კი მხოლოდ 14 წლის შემდეგ მოხერხდა. დაასახელეთ ეს სამი სიტყვით.

პასუხი: მთვარის ბნელი მხარე
კომენტარი: მთვარის ბნელი მხარის (მთვარის ნაწილი, რომელიც დედამიწიდან არ ჩანს) პირველი სურათის გადაღება, სადგურ «Луна-3»–ის საშუალებით, 1959 წელს მოხერხდა. 1973 წელს პინკ ფლოიდმა გამოუშვა თავისი ალბომი “Dark Side Of The Moon”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

44. შუა საუკუნეების კარტოგრაფები ამ ფრაზით დედამიწის გამოუკვლეველ და შიშისმომგვრელ ტერიტორიებს აღნიშნავდნენ. თანამედროვე სამყაროში, როდესაც ჩვენი პლანეტის ყველა კუთხე–კუნჭული გამოკვლეულია, ამ ფრაზამ აქტუალობა დაკარგა, თუმცა ინდოეთის ოკეანეში არის კუნძული, რომლის მიმართაც კვლავაც შესაძლებელია ამ ფრაზის გამოყენება. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს კუნძული.

პასუხი: კომოდო
კომენტარი: ლათინური ფრაზა Hic sunt dracones (აქ არიან დრაკონები) შესაძლოა გამოყენებულ იქნას კუნძულ კომოდოს მიმართ, სადაც გიგანტური ვარანები, კომოდოს დრაკონები ბინადრობენ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

45. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] თქვენს წინაშეა ერთი ბრენდის  ლოგო, რომელზეც ჩვენ დავმალეთ ორნიშნა რიცხვი. დამალული რიცხვი ასახავს კომპანიის მიერ წარმოებული პროდუქციის სახეობების რაოდენობას და ამავდროულად ნახატზე მოცემულ ელემენტებთან ერთობლიობაში ქმნის ბრენდის სახელწოდების ინიციალებს. დაწერეთ ეს რიცხვი.

პასუხი: 31
კომენტარი: ბასკინ რობინსი 31 სახეობის ნაყინს აწარმოებს
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

46. პირველი მომხიბვლელი მამაკაცია და შეპყრობილია კეთილშობილების პათოსით, მეორე ამბიციური, ჭკვიანი, გაიძვერა და თავგადამკვდარი მექალთანეა და იგი უარყოფითი პერსონაჟი იქნებოდა, რომ არა მისი თავდადება მეგობრების მიმართ. დაასახელეთ “ხსენებული” ორივე პერსონაჟი.

პასუხი: ათოსი და არამისი
კომენტარი: შეკითხვაში დაშიფრულია მათი სახელები: “პათოსით” და “რომ [არა მისი] თავდადება”.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

47. დილან ტომასის ერთი ურითმო ლექსიდან შეიძლება დავასკვნათ, რომ შთაგონება, რომლითაც განმსჭვალულია პოეტის ყოველი უჯრედი, იწვევს ერთ დაავადებას. დაასახელეთ ეს დაავადება.

პასუხი: ლეიკემია
კომენტარი: ურითმო ლექსი, ანუ თეთრი ლექსი დიდი რაოდენობით პოეტის თქმით იწვევს მასში ლეიკემიას, ანუ სისხლის გათეთრებას.
წყარო: 1. “В двух измерениях. Современная британская поэзия в русских переводах” 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

48. ინდუიზმში – ეს არის სიტყვა მასწავლებლისა, რომელიც ადამიანის სულს გადარჩენის გზაზე აყენებს. იუდაიზმში – ეს არის ერთგულება მცნებებისადმი, რომლებიც უფალმა უბოძა მოსეს და რომლებიც თალმუდშია მოცემული. ქრისტიანობაში – შეგვილძია ვთქვათ, რომ ეს არის … (წამკითხველი რამოდენიმე წამი სდუმს). მე არ გეკითხებით რა არის ეს, ვინაიდან არ მინდა დავემგვანო ერთ ისტორიულ პიროვნებას, ამიტომ უბრალოდ გთხოვთ დამისახელოთ ამ პიროვნების ვინაობა.

პასუხი: პილატე პონტოელი
კომენტარი: საუბარია ჭეშმარიტებაზე და მის არსზე სხვა და სხვა რელიგიაში. როდესაც პილატემ ჰკითხა იესოს, თუ “რა არის ჭეშმარიტება?” (Quod est veritas?), იესომ დუმილით უპასუხა.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

ტური 5

49. ბევრი თქვენგანისათვის იქსი სკოლის პერიოდში არ იყო ცნობილი. თუმცა იქსი 1895 წლის 8 ნოემბერს აღმოჩენილ და იმ დროისათვის კაცობრიობისათვის უცნობი გამოსხივების სახელწოდებაში ფიგურირებს. ერთი წუთის შემდეგ გამოსახეთ იქსი თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: X
კომენტარი: თქვენ უბრალოდ, როგორც გთხოვეთ, უნდა გამოგესახათ X თქვენს ფურცლებზე. სკოლაში X არ იყო ცნობილი, ანუ იყო უცნობი. რენტგენის მიერ აღმოჩენილ უცნობ სხივებს კი X-Rays ეწოდება.
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

50. [დასარიგებელი მასალა: (англ. [..........], араб. مقر الأمم المتحدة‎‎, исп. [..........], кит. 联合国总部大楼,  фр. [..........])]თქვენს წინაშეა ფრაგმენტი ვიკიპედიის ერთ–ერთი სტატიიდან, რომელზეც ჩვენ განგებ წავშალეთ რამდენიმე სიტყვა. დაასახელეთ აბრევიატურა, რომელიც სტატიის სათაურში ფიგურირებს.

პასუხი: გაერო (ООН)
კომენტარი: როგორც ხედავთ სტატია აღებულია რუსული ვიკიპედიიდან. სტატიის სათაური აგრეთვე მოყვანილია ხუთ სხვა და სხვა ენაზე, რომლებიც რუსულთან ერთად ე.წ. გაეროს ენებს წარმოადგენენ.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

51. ოვიდიუსი ერთ–ერთ ლექსში თავის პერსონაჟს აფრთხილებს: ”ის, რასაც შენ ეძიებ არ არსებობს. ის, რაც შენ გიყვარს გაქრება, როგორც კი მოტრიალდები”. რა ჰქვია ამ პერსონაჟს?

პასუხი: ნარცისი
კომენტარი: ნარცისი როგორც კი მოტრიალდება, წყაროში მისი ანარეკლი ქრება.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ლევან ცაგარელი

52. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] თქვენს წინაშეა ერთ–ერთი ამერიკული კომპანიის სათაო ოფისი, რომლის წინა პლანზე ჩვენ დავმალეთ კომპანიის ლოგო. სლოგანი რომელიც ლოგოზეა გამოსახული, მიგვითითებს, რომ კომპანია ამ შენობაშია განლაგებული. ერთი წუთის შემდეგ დაასახელეთ რომელი კომპანიის ოფისია გამოსახული სურათზე.

პასუხი: ინტელი
კომენტარი: როგორც მოგეხსენებათ, ინტელის სლოგანია: “Intel Inside”. შესაბამისად ეს სლოგანი პირდაპირ მიგვითითებს იმაზე, რომ ინტელი შიგნით, ამ შენობაშია განლაგებული.
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

53. 1504 წლის 29 თებერვალს კოლუმბმა ასტრონომიის ცოდნა გამოიყენა და იამაიკელი ინდიელების წინააღმდეგობა დაძლია. სტატია ამ ეპიზოდის შესახებ აცხადებს, რომ ამ დღეს კოლუმბის მხრიდან ადგილი ჰქონდა იმას, რაც 1936 წელს დაწერილი რომანის სახელწოდებას წარმოადგენს. დაასახელეთ რომანის სახელწოდება ორი სიტყვით.

პასუხი: მთვარის მოტაცება
კომენტარი: კოლუმბმა მთვარის დაბნელება გამოიყენა იამაიკელთა წინააღმდეგობის დასაძლევად.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

54. 2009 წელს ჟურნალ “ლიბერალში” დაიბეჭდა სტატია საქართველოში მიმდინარე სასამართლო რეფორმის შესახებ. სტატიაში ხაზგასმულია, რომ სასამართლო რეფორმა მუდამ სრულყოფას უნდა განიცდიდეს და უწყვეტ პროფესიულ განათლებაზე უნდა იყოს დაფუძნებული. სტატიის სათაური ორი სიტყვისაგან შედგება, რომლითაც შეიძლება მოვიხსენიოთ ფრანც კაფკას რომანი. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ სტატიას?

პასუხი: დაუსრულებელი პროცესი
კომენტარი: ფრანც კაფკას რომანი “პროცესი” დაუსრულებელია, სტატიაში კი ხაზგასმულია, რომ სასამართლო რეფორმა დაუსრულებელი პროცესია და მუდამ სრულყოფას უნდა განიცდიდეს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

55. როგორც წესი, მონეტებზე გამოსახავენ იმ ქვეყნის გამოჩენილ ადამიანებს, სადაც ფულია მოჭრილი. მიუხედავად ამ ტრადიციისა, ერთ ევროპულ ქვეყანაში გამოშვებულ მონეტებზე გამოსახულნი არიან ორი, სულ სხვა ევროპული ქვეყნის შვილები. ერთი წუთის შემდეგ დაასახელეთ ორივე პიროვნება.

პასუხი: კაროლ ვოიტილა (იოანე პავლე II), იოზეფ რატცინგერი (ბენედიქტე XVI)
კომენტარი: ვატიკანში მოჭრილ მონეტებზე გამოსახავენ რომის პაპებს. ევროს შემოსვლიდან მოყოლებული, ჯერ მხოლოდ ორი რომის პაპი იყო ტახტზე.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

56. არც თუ ისე დიდი ხნის წინ, ყაზახეთის მთავრობამ პოპულარული ინტერნეტ რესურსის, “LiveJournal”–სადმი წვდომა დაბლოკა. ამ ფაქტის შემდეგ რუნეტში გავრცელდა ერთი შვიდასოიანი ნეოლოგიზმი. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს შვიდასოიანი ნეოლოგიზმი.

პასუხი: ბლოგადა
კომენტარი: LiveJournal არის პოპულარული ბლოგ–პლატფორმა. ყაზახეთის მთავრობამ ყოველგვარი გზა გადაუკეტა მომხმარებელს, ანუ ფაქტიურად ბლოკადაში მოაქცია. ნეოლოგიზმი კი მომდინარეობს სიტყვების “ბლოკადა” და “ბლოგი”–ს გაერთიანებით.
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

57. ისტორიკოსი კარდინი წერს, რომ მთელი ქრისტიანული სამყაროსთვის ცნობილი იყო, რომ კონსტანტინოპოლი განწირულია, თუმცა არავის უცდია შეწინააღმდეგებოდა ამ ფაქტს. წყაროებს, რომლებიც მოგვითხრობენ კონსტანტინოპოლის ბოლო დღეებზე, კარდინი ადარებს ერთი ნობელიანტის 1980–იან წლებში შექმნილ ნაწარმოებს. დაასახელეთ ამ ნაწარმოების სახელწოდება.

პასუხი: გამოცხადებული სიკვდილის ქრონიკა
კომენტარი: გაბრიელ გარსია მარკესის ამ ნაწარმოებში აღწერილია იდენტური სიტუაცია: ჩაფიქრებულია მკვლელობა, რომლის შესახებ იცის მთელმა ქალაქმა, მაგრამ არავინ ცდილობს მკვლელების შეჩერებას.
წყარო: 1. Франко Кардини, «Европа и ислам», Санкт-Петербург, ALEXANDRIA, 2007
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

58. [დასარიგებელი მასალა: High precision parallax collecting satellite] 1989 წელს დედამიწის ორბიტაზე სატელიტი გაუშვეს, რომლის სრული ინგლისური სახელწოდებაც თქვენ დაგირიგდათ. ორბიტაზე ბრუნვის 4 წლის განმავლობაში ეს სატელიტი აკეთებდა იგივეს, რითაც ერთი ძველი ბერძენი მეცნიერი იყო დაკავებული მთელი ცხოვრების განმავლობაში. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ეს ძველი ბერძენი მეცნიერი.

პასუხი: ჰიპარქე
კომენტარი: თუ კარგად დააკვირდებოდით ინგლისური სახელწოდებისგან მიიღება აბრევიატურა Hipparcos, რაც გახლავთ ალუზია ძვ. ბერძენი მეცნიერის სახელზე, რომელსაც ინგლისურად Hipparchus ჰქვია. ჰიპარქეც და ეს სატელიტიც ზომავდნენ ციურ სხეულებამდე, მათ შორის ვარკსვლავებამდე მანძილს.
წყარო:  ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

59. ებრაული მრწამსის მიხედვით, ხანუკას დღესასწაულზე თორას წაკითხვაც კი იკრძალება, თუ კითხვის პროცესი ამ ქმედებას აყოვნებს. ამ ქმედების საპირისპირო ქმედებას არაერთხელ ჩადიან მე–18 საუკუნეში შექმნილი მუსიკალური ნაწარმოების დასკვნით ნაწილში. იმედია ყველას გსმენიათ ამ ნაწარმობის შესახებ, ამიტომ დამისახელეთ მისი ავტორი.

პასუხი: იოზეფ ჰაიდნი
კომენტარი: ჰანუკას ცერემონიის დროს თორას წაკითხვაც კი იკრძალება, თუ ის აყოვნებს სანთლის ანთებას. ჰაიდნის გამოსათხოვარ სიმფონიაში, მომღერლები რიგ–რიგობით აქრობენ სანთლებს სცენაზე და ემშვიდობებიან მაყურებელს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ცაგარელი

60. ეს ადამიანი ახალგაზრდობაში დიდი მექალთანე იყო. ქალთა შორის, რომელთა გულებიც მან დაიპყრო იყვნენ, ბალერინები ალა შელესტი და მაია პლისეცკაია, მომღერალი ზარა დოლუხანოვა და მრავალი სხვა. მისი ბიოგრაფები აღნიშნავენ, რომ დიდი კაზანოვას კარიერა უეცრად დასრულდა, როდესაც მას ალუბლის კურკა სასულეში გადასცდა. ვის შესახებაა საუბარი?

პასუხი: მსტისლავ როსტროპოვიჩი
კომენტარი: მისი მეუღლე გალინა ვიშნევსკაია სწორად ის ალუბლის კურკა იყო, რომელიც მას სასულეში გადაცდა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

ტური 6

61. ამ პრეზიდენტის წინასაარჩევნო სლოგანი იწყებოდა სიტყვებით: “მე მომწონს”. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ ამ პრეზიდენტის სახელი და გვარი.

პასუხი: დუაიტ ეიზენჰაუერი
კომენტარი: დუაიტ ეიზენჰაუერს ყველა მოიხსენიებდა როგორს აიკს. სლოგანი ასევე ჟღერდა: I Like Ike
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

62. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] ერთ–ერთ საიტზე ფოტოს ავტორმა ეს ფოტო დაასათაურა სამი სიტყვით. აბსოლუტურად ზუსტად აღადგინეთ ეს სამი სიტყვა.

პასუხი: ეშმაკი ატარებს პრადოს
კომენტარი: ალუზია გახმაურებულ წიგნზე და ფილმზე “ეშმაკი ატარებს პრადას”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

63. ტარიელ ჭანტურიამ ერთხელ დანანებით განაცხადა: “ჩვენს გოგონებს უკვე აღარ ელის აპლოდისმენტები”. მე არ გეტყვით თუ რა სიტყვა შევცვალე შეკითხვაში მისივე სინონიმით. დამისახელეთ ხსენებული გოგონების პროფესია.

პასუხი: მოჭადრაკეები
კომენტარი: ყალმუხეთის დედაქალაქში, ელისტაში იმართება ოლიმპიადა ჭადრაკში. ჩვენი ქალთს ნაკრების ერთ–ერთი მარცხის შემდგომ ტარიელ ჭანტურიამ დაწერა: “ჩვენს გოგონებს ელისტაში, უკვე აღარ ელის ტაში”.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

64. [დასარიგებელი მასალა: მდინარე შარი წარმოიშობა მდინარეების – უამის, გრიბინგის და ბამინგის შეერთებით, მისი სიგრძე დაახლ. 1400 კილომეტრია და (...........) (...........) ტბაში.]. თქვენ დაგირიგდათ ტექსტი, სადაც გამოტოვებულია ორი იდენტური სიტყვა დაწერილობის თვალსაზრისით. აღადგინეთ ეს ორი სიტყვა თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: ჩადის ჩადის
კომენტარი: მდინარე შარი წარმოადგენს ჩადის ტბის უმთავრეს შენაკადს. სიტყვების თამაშია: ჩადის ჩადის ტბაში.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

65. სტატიაში ხელოვან პეტერ კალესენის შესახებ ნათქვამია, რომ ის გაცდა ტრადიციული ხელოვნების საზღვრებს და გაცილებით უფრო რთულ კომპოზიციებს ქმნის, იყენებს რა მასალად ინფორმაციის ერთ–ერთ ყველაზე გავრცელებულ მატარებელს. დაასახელეთ ეს ტრადიციული ხელოვნება.

პასუხი: ორიგამი
კომენტარი: პეტერ კალესენი გატაცებულია ორიგამით [იაპონური ხელოვნება] და მასალად იყენებს А4 ფორმატის ჩვეულებრივ ქაღალდს.
წყარო: 1. Журнал “Популярная механика”, январь, 2010
ავტორი: ლევან ჩხეიძე

66. [დასარიგებელი მასალა: სურათი] ერთ–ერთ საიტზე ფოტოს ავტორმა ეს ფოტო დაასათაურა ისევე, როგორც მოიხსენიებენ 1897 წლის 1 ნოემბერს შექმნილ ორგანიზაციას. ყურადღება შეკითხვა: რომელ ქალაქში დაარსდა ეს ორგანიზაცია.

პასუხი: ტურინი
კომენტარი: ფოტოს ეწოდება “vecchia signora” (ბებერი ქალბატონი), ასევე მოიხსენიებენ ტურინულ საფეხბურთო კლუბს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

67. ბასენჯი არის აფრიკული ძაღლის ჯიში, რომელიც თავისი ოთხფეხა თანამოძმეებისაგან ერთი უნიკალური თვისებით გამოირჩევა. არ გეკითხებით რა თვისებაზეა საუბარი, დაასახელეთ ბასენჯის თანამოძმის სახელი, რომელმაც 50–იან წლებში თავისი მეტსახელი ზემოხსენებული თვისების საპირისპირო თვისების წყალობით მიიღო.

პასუხი: ლაიკა
კომენტარი: ცენტრ. აფრიკულ ძაღლის ჯიში ბასენჯი, იმით გამოირჩევა, რომ მის წარმომადგენლებს არ შეუძლიათ ყეფა. ერთ–ერთ პირველ კოსმოსში გაგზავნილ ძაღლს, ლაიკას სახელი იმის გამო დაარქვეს, რომ იგი ხშირად ყეფდა (Лай – ყეფა რუსულად).
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

68. რომანში “შუაღამის შვილები” ინდოელი მწერალი სალმან რუშდი წერს, რომ ეს რიცხვი მოტყუების, თაღლითობისა და გაიძვერობის სიმბოლოა. ყურადღება შეკითხვა: დაწერეთ ეს რიცხვი თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: 420
კომენტარი: ინდოეთში მოქმედი ინგლისური კანონმდებლობის თანახმად 420–ე მუხლით ისჯებოდნენ თაღლითობისა და მატყუარობისათვის. ასევე ცნობილია ფილმი რაჯ კაპურის მონაწილეობით “ბატონი 420″, სადაც მთავარი პერსონაჟი ამ მუხლის გამო ატარებს სათაურში გამოტანილ სახელს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული 3. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

69. 1699 წელს მდინარე მისისიპიზე მოგზაურობის დროს პიერ ლემუენ დ’იბერვილის ექსპედიციამ ნაპირზე კვიპაროსის ხე შენიშნა, რომელსაც მოკლული ცხოველების გვამები ეკიდა და მთლიანად სისხლში იყო მოთხვრილი. ეს ხე ინდიელთა ორი ტომის სანადირო ტერიტორიის გამყოფ საზღვარს წარმოადგენდა. ფრანგებმა შემდგომში გასისხლიანებული კვიპაროსის ადგილას ქალაქი დააარსეს. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ ქალაქს?

პასუხი: ბატონ–რუჟი
კომენტარი: ბატონ–რუჟი ფრანგულად “წითელ ჯოხს” ნიშნავს და დღესდღეობით ლუიზიანის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრია.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

70. სერვანტესის “დონ–კიხოტში” ვკითხულობთ: “კანონიერი ცოლი კვანძია, რომელიც მას შემდეგ, რაც ერთხელ შემოგეხვია კისერზე, იქცევა გორდიას კვანძად და შეუძლებელია მისი გახსნა”. იქვე ავტორი ამბობს, რომ ამ კვანძის გახსნა შეიძლება მხოლოდ ერთი იარაღის საშუალებით, რომელსაც ტერი პრეტჩეტმა “ყველაზე ბასრი იარაღი” უწოდა. დაასახელეთ ეს ბასრი იარაღი ორი სიტყვით.

პასუხი: სიკვდილის ცელი
კომენტარი: სერვანტესი მიიჩნევს, რომ კანონიერ ცოლთან განშორება მხოლოდ სიკვდილით შეიძლება. სიკვდილის ცელს კი ტერი პრეტჩეტმა ყველაზე ბასრი იარაღი უწოდა.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ვახო ელერდაშვილი

71. ალან გლინის ერთერთი პერსონაჟი ამბობს, რომ არტემიდეს აქტეონი ირმად კი არ გადაუქცევია, არამედ უბრალოდ გაუკეთა ”ეს”. 1513 წელს ერთმა დიდმა ხელოვანმა თავის ქმნილებას გაუკეთა ეს. ყურადღება შეკითხვა: რა ეწოდება ამ ქმნილებას?

პასუხი: მიქელანჯელოს “მოსე”
კომენტარი: ალან გლინის პერსონაჟი ამბობს, რომ არტემიდემ ირმად ქცეულ აქტეონს დაადგა რქები. მიქელანჯელოს მოსესაც აქვს რქები.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული
ავტორი: ლევან ცაგარელი

72. ეს შეკითხვა თავად წარმოდგენს პასუხს. აგრეთვე პასუხს ამ შეკითხვაზე წარმოადგენს იულიუს კეისრის ფრაზა „შენც ბრუტუს?“. ერთი წუთის შემდეგ დაასახელეთ აიზეკ აზიმოვის მიერ 1956 წელს შექმნილი ნაწარმოები, რომელსაც თავად მწერალი, ერთ–ერთ საუკეთესოდ თვლიდა საკუთარ შემოქმედებაში.

პასუხი: უკანასკნელი შეკითხვა
კომენტარი: აზიმოვის მოთხრობას ეწოდება „უკანასკნელი შეკითხვა“ (The Last Question). შეკითხვა უკანასკნელია პაკეტში, ხოლო ფრაზა „შენც ბრუტუს“ იყო იულიუს კეისრის უკანასკნელი შეკითხვა. შესაბამისად თავიანთი არსით, თავად კითხვაც და ფრაზაც წარმოადგენენ პასუხს ამ შეკითხვაზე.
წყარო: 1. ბმული
ავტორი: ირაკლი ნაზღაიძე

შედეგები (გადმოწერა)

დღეს კიდევ ერთ ახალგაზრდა ავტორს, ანტონ ვაჭარაძეს დავუთმობ ჩემს ბლოგს, კერძოდ მის შეკითხვებს, რომლებიც თბილისის ჩემპიონატის პირველი ლიგის ბოლო ტურში იქნა დასმული.

1. ანტინობელის პრემია (ე.წ. “შნობელის პრემია) თავის სახელს 100 %–ით ამართლებს, რაც კიდევ ერთხელ დამტკიცდა, როდესაც 2009 წელს ზიმბაბვეს სარეზერვო ბანკის დირექტორი, გიდეონ გონო ანტინობელის პრემიით დააჯილდოეს. ყურადღება შეკითხვა: რომელ დარგში გადაეცა მას ეს პრემია?

პასუხი: მათემატიკა
კომენტარი: გარდა იმისა, რომ ზიმბაბვურმა დოლარმა ჰიპერინფლაცია განიცადა, ასევე საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ანტინობელის პრემია მათემატიკაშიც გადაეცემა, განსხვავებით ნობელის პრემიისაგან.
წყარო: 1. ბმული

2. არსებობს ჭადრაკის ვარიაცია, რომელსაც ორ დაფაზე ოთხი მოჭადრაკე თამაშობს, ორი ორის წინააღმდეგ. თამაშის არსი იგივეა, რაც ჭადრაკში და განსხვავდება მხოლოდ იმით, რომ მოკლული ფიგურა მოწინააღმდეგე დაფაზე ცოცხლდება. მის სახელწოდებაში ერთი აზიური ქვეყნის ყოფილი სახელწოდება ფიგურირებს. დაასახელეთ ეს აზიური ქვეყანა.

პასუხი: ტაილანდი
კომენტარი: ამ ჭადრაკს ორი–ორზე თამაშობენ. ამიტომ მას “სიამის ჭადრაკსაც” უწოდებენ, ანუ სიამის ტყუპების სათამაშოს. სიამი ტაილანდს ერქვა 1932 წლამდე.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული

3. [შეკითხვაში არის ცვლილება] 2009 წლის 4 ნოემბერს ბარსელონასთან ფრედ ნათამაშები მატჩის შემდეგ ყაზანის რუბინის მთავარმა მწვრთნელმა ყურბან ბერდიაევმა განაცხადა: “თამაში დღეს უფრო რთული იყო, ვიდრე ბარსელონაში, ვინაიდან დღეს ჩვენ საკუთარი გულშემატკივრის წინაშე გამოვდიოდით, რომელთაც სჯეროდათ, რომ შევძლებდით კარგად თამაშს და მადლობა ღმერთს, რომ მათ იხილეს მსოფლიოს საუკეთესო გუნდი აქ, ყაზანში!”. დაასახელეთ თუ რომელი სიტყვაა შეცვლილი შეკითხვაში და რა სიტყვით.

პასუხი: ღმერთი ალაჰითაა შეცვლილი
კომენტარი: ყურბან ბერდიაევი, ისევე როგორც ტატარსტანის მოსახლეობის უმეტესობა სუნიტი მუსლიმები არიან.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული

4. ჟურნალი „ვოკრუგ სვეტა“ იუწყება, რომ ეს კერძი სხვა კულინარიული ტიპის წიგნებთან ერთად გინესის რეკორდების წიგნშიც მოხვდა, რადგან 1998 წელს ერთ–ერთმა რესტორანმა ის 1993 კგ. წონისა დაამზადა. გავრცელებული მოსაზრების საწინააღმდეგოდ სახელი მან მიიღო ტიხუანელი პირველდამამზადებლისგან და არანაირი კავშირი XX საუკუნეზე მეტი ხნის წინ მცხოვრებ ადამიანთან არ გააჩნია. დაასახელეთ ეს კერძი.

პასუხი: სალათი ცეზარი
კომენტარი: კერძმა სახელი მიიღო ტიხუანელი რესტორნის მეპატრონის, ცეზარ კარდინისგან და არა გაიუს იულიუს კეისრისგან.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული

5. ბიზანტიის იმპერატორს, ნიკიფორე II ფოკას სარკინოზთა „შავ ჭირს“ უწოდებდნენ. ასევე მოიხსენიებდნენ საბჭოელები 1939–1940 წლებში, ფინელ სნაიპერს, სიმო ჰაიჰასაც. თუ თქვენ მიხვდით რა სიტყვებია შეცვლილი შეკითხვაში “შავი ჭირით”, მაშინ დაასახელეთ რას ეძახიან “შავ ჭირს” შვეიცარიაში?

პასუხი: ზვავი
კომენტარი: აღნიშნულ პიროვნებებს “თეთრ სიკვდილს” უწოდებდნენ. შვეიცარიაში “თეთრ სიკვდილს” ეძახიან ზვავს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული

6. 2009 წელს გადაღებულ ფილმში, მსახიობ კრისტოფ ვალცს თავისი როლის უბადლოდ შესრულებაში დაეხმარა ინგლისური, გერმანული, ფრანგული და იტალიური ენების ცოდნა. ამასთან ბედის ირონიით მისი ვაჟი ისრაელში რაბინია. დაასახელეთ ამ ფილმის რეჟისორი.

პასუხი: ქვენტინ ტარანტინო
კომენტარი: 2009 წელს ტარანტინომ გადაიღო ფილმი “უსახელო ნაბიჭვრები”, რომლის მთავარი პერსონაჟი, გერმანული სს–ის ოფიცერი, მეტსახელად “ებრაელებზე მონადირე” უბადლოდ საუბრობს ოთხ ენაზე, რაც მთავარ პერსონაჟებს გამოუვალ მდგომარეობაში აგდებს.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული

7. ფრანგი მწერალი, ფრედერიკ ბეგბედერი გამოეხმაურა 2004 წელს საფრანგეთში იქსის აკრძალვას და განაცხადამ რომ იქსი არის მახვილგონივრული გადაწყვეტილება საზოგადოების ეროტიზაციის წინააღმდეგ. ყურადღება შეკითხვა: დაასახელეთ იქსი ერთი არაფრანგული სიტყვით.

პასუხი: ჰიჯვაბი (ბურქა, ან ჩადრი)
კომენტარი: ფრანგულ სკოლებსა და უნივერსტეტებში ისლამური თავსაბურავის აკრძალვამ უდიდესი პროსტესტი გამოიწვია მუსლიმურ მოსახლეობაში.
წყარო: 1. ბმული 2. фредерик бегбедер, жан-мишель ди фалько. „я верую – я тоже нет“ иностранка.

8. მილანის „ინტერის“ მწვრთნელმა ჟოზე მოურინიომ ერთ–ერთი უსუსური თამაშის შემდეგ გააკრიტიკა განელი ფეხბურთელი სულეი მუნტარი და მისი ცუდი სპორტული ფორმა დააბრალა იმას, რაც 2009 წელს 21 აგვისტოს დაიწყო. ყურადღება შეკითხვა: მაშ, რა დაიწყო 2009 წლის 21 აგვისტოს?

პასუხი: რამადანი
კომენტარი: მუნტარი ერთადერთი მუსლიმი ფეხბურთელია ინტერში. რამადანის დროს როგორც იცით არ შეიძლება საკვების მიღება მზის ჩასვლამდე.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული

9. იაპონიაში – იუბივა მონოგატარი, ფინეთში – ტარუ სორმუსტენ ჰერასტა, საბრძნეთში – არხონტას ტონ დახტილიდიონ, ლატვიაში – გრადჟენუ პაველნიეკს. მისი პირველი ქართული ვარიანტი 2009 წელს გამოჩნდა. დაასახელეთ ის ორი სიტყვით.

პასუხი: ბეჭდების მბრძანებელი
კომენტარი: საუბარი იყო ცნობილი ნაწარმოების „Lord of the Rings“ თარგმანებზე სხვადასხვა ენაზე. ქართული თარგმანი პირველად სწორედ წელს გამოჩნდა. მთარგმნელი ნიკა სამუშია.
წყარო: 1. ბმული

10. 1988 წელს ინდოელი მისტიკოსის, მეჰერ ბაბას ფრაზა პირველად მოისმინა ცნობილმა მუსიკოსმა და ჩაწერა სიმღერა, რომელიც 1989 წლის ჰიტი გახდა. თვით მუსიკოსი ამასთან დაკავშირებით ასეთ კომენტარს აკეთებდა: „როდესაც ხედავ მეჰერ ბაბას პოსტერს, ყოველთვის უფიქრდები უმშვენეირეს ცხოვრებისეულ ფილოსოფიას, რომელიც გადმოცემულია ოთხ მარტივ სიტყვაში“. დაწერეთ ეს ოთხი სიტყვა თქვენს ფურცლებზე.

პასუხი: don’t worry, be happy
კომენტარი: ბობი მაკფერინმა მეჰერ ბაბას ფრაზა ჰიტად აქცია.
წყარო: 1. ბმული 2. ბმული

11. იაპონური ტრადიციული სადილის „ბენტოს“ ერთ–ერთი სახეობაა „ჰინომარუ ბენტო“, რომელიც მზადდება მოხარშული ბრინჯისა და შუაში მრგვლად დაჭრილი სტაფილოსგან. მეორე მსოფლიო ომის დროს პატრიოტ იაპონელებს შორის ეს კერძი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა და ამის მიზეზი არამხოლოდ მისი სიიაფე იყო. დაასახელეთ ორი სიტყვით თუ რას აღნიშნავს სიტყვა „ჰინომარუ“ იაპონურ ენაში.

პასუხი: იაპონიის დროშას
კომენტარი: მრგვლად დაჭრილი სტაფილო ცენტრში და გარშემო ბრინჯი იაპონიის დროშის ასოციაციას იწვევდა და აძლიერებდა პატრიოტულ გრძნობებს უბრალო იაპონელებში.
წყარო: 1. ბმული

12. 2004 წელს ჟურნალმა „The Observer“, გამოაქვეყნა სტატია: „50 სპორტული მოვლენა, რომელსაც უნდა დესწრო სიკვდილამდე“. სტატიაში რჩევებს ცნობილი ადამიანები იძლეოდნენ. მაგალითად პირველ ადგილზე გავიდა ბოკა ხუნიორსისა და რივერ პლეიტის დერბის ნახვა, მეოთხე ადგილზე უიმბლდონის ცენტრალურ კორტზე თამაშზე დასწრება და ა.შ. მე–19 ადგილზე გავიდა რჩევა, რომლის მიხედვითაც ერთხელ მაინც აუცილებლად უნდა იყიდო ბილეთი „სტეიპლს ცენტრის“ პირველ რიგში. დაასახალეთ ჰოლივუდელი მსახიობი, ვისი რჩევაც გახლდათ ეს.

პასუხი: ჯეკ ნიკოლსონი
კომენტარი: „სტეიპლს ცენტრი“ გახლავთ NBA–ს გუნდ ლეიკერსის საშინაო არენა, სადაც თითქმის ყოველ თამაშს პირველი რიგიდან უყურებს ეს მსახიობი.
წყარო: 1. ბმული

13. ყოველწლიურად ოქსფორდშირში ტარდება უცნაური ჩემპიონატი, სადაც მონაწილეები ხიდიდან ხის ჩხირებს ისვრიან მდინარეში და ელოდებიან, ვისი ჩხირი გადაკვეთს პირველი ფინიშის ხაზს. ამ თამაშის შესახებ მსოფლიომ პირველად გასული საუკუნის 20–იან წლებში შეიტყო. ყურადღება შეკითხვა: რომელი მწერლის ნაწარმოებში?

პასუხი: ალან–ალექსანდრე მილნის
კომენტარი: ეს არის თამაში ე.წ. Poohsticks, რომელიც რუსებმა თარგმნეს როგორც Пустяки.
წყარო: 1. ბმული

14. XIII საუკუნის ისტორიკოსი ჟან დე ჟუანვილი სარკინოზთა მორიგი შემოტევის შემდეგ ასეთ ცნობას გვაწვდის: „ის ზეციდან მოფრინავდა და დრაკონს წააგავდა, ხოლო მისი კუდი კი გიგანტურ შუბს. საშინელ ხმას გამოსცემდა და ჰქონდა ისეთი მკვეთრი ნათება და ბრწყინვალება, რომ გვეგონა თითქოს ბანაკის თავზე მზე ამოვიდა“. დაასახელეთ ორი სიტყვით, თუ რა აღწერა შემდეგნაირად ჟან დე ჟუანვილმა.

პასუხი: ბერძნული ცეცხლი
წყარო: 1. ბმული

15. დღესდღეობით X-ში ოთხი Y მდებარეობს. Y არ არის თბილისში, თუმცა სულ მცირე ხანში მას ვიხილავთ ბათუმში. დაასახელეთ 1981 წელს დაბადებული ქალბატონი, რომლის სახელია – X და გვარი –Y.

პასუხი: პარის ჰილტონი
კომენტარი: იქსი არის პარიზი, იგრეკი – “ჰილტონი” (სასტუმრო)
წყარო: 1. ბმული